Giấy khai sinh là gì? Dùng để làm gì theo quy định 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Giấy khai sinh là gì? Dùng để làm gì theo quy định 2026

Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp khi đăng ký khai sinh. Giấy này ghi nhận sự ra đời, họ tên, ngày sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch và quan hệ cha mẹ – con của bạn. Đây là giấy tờ gốc, làm căn cứ để nhập học, làm căn cước, hộ chiếu, đăng ký kết hôn, thừa kế và nhiều thủ tục khác.

Tóm tắt nhanh

  • Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân, cấp một lần khi đăng ký khai sinh.
  • Thông tin ở các giấy tờ khác (căn cước, hộ chiếu, học bạ, bảo hiểm…) phải thống nhất với giấy khai sinh.
  • Bản sao cấp từ sổ hộ tịch gốc có giá trị sử dụng thay bản chính; bản photo chỉ có giá trị khi đã được chứng thực.
  • Hiện nay (đến hết 28/02/2027) đăng ký khai sinh theo Luật Hộ tịch 2014 tại UBND cấp xã; từ 01/3/2027 áp dụng Luật Hộ tịch 2026.
  • Thời hạn đăng ký khai sinh cho trẻ là 60 ngày kể từ ngày sinh; đăng ký đúng hạn không mất lệ phí.

Giấy khai sinh là gì?

Theo Luật Hộ tịch 2014, giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cá nhân khi đăng ký khai sinh. Nội dung giấy khai sinh được ghi đúng như trong sổ hộ tịch gốc. Nói cách khác, đây là “giấy tờ đầu đời” xác lập sự tồn tại pháp lý của bạn với Nhà nước.

Tóm tắt nhanh: Giấy khai sinh là gì? Dùng để làm gì theo quy định 2026
Tóm tắt nhanh – Giấy khai sinh là gì? Dùng để làm gì theo quy định 2026

Giấy khai sinh khác với giấy chứng sinh. Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp để xác nhận trẻ được sinh ra, là hồ sơ để đi đăng ký khai sinh. Chỉ khi UBND cấp xã đăng ký và cấp giấy khai sinh thì trẻ mới có thông tin hộ tịch chính thức.

Giấy khai sinh có những nội dung gì?

Một giấy khai sinh thường ghi các thông tin sau:

  • Họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch của người được khai sinh.
  • Nơi sinh, quê quán.
  • Số định danh cá nhân.
  • Họ tên, năm sinh, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú của cha và mẹ.
  • Họ tên, giấy tờ tùy thân của người đi khai sinh; nơi đăng ký, ngày đăng ký, người ký cấp.

Số định danh cá nhân được cấp trên cơ sở thông tin đăng ký khai sinh. Số này cũng là số căn cước và, từ 01/07/2025, được dùng làm mã số thuế của cá nhân. Bạn có thể xem thêm cách tra cứu mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành.

Giấy khai sinh dùng để làm gì?

Giấy khai sinh là cơ sở xác định nhân thân, nên được yêu cầu trong rất nhiều thủ tục. Dưới đây là các việc phổ biến nhất.

Mục đích Vai trò của giấy khai sinh
Nhập học, thi cử, tuyển sinh Chứng minh họ tên, ngày sinh để lập hồ sơ học sinh, sinh viên. Nhà trường thường yêu cầu bản sao hoặc bản chính để đối chiếu.
Làm căn cước, hộ chiếu Là căn cứ xác định họ tên, ngày sinh, quan hệ cha mẹ. Với trẻ em và nhiều trường hợp đặc biệt, cơ quan công an yêu cầu giấy khai sinh trong hồ sơ.
Đăng ký cư trú Chứng minh quan hệ cha, mẹ – con khi nhập hộ khẩu cho con vào nơi cư trú của cha mẹ.
Bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội Trẻ em, nhất là trẻ dưới 6 tuổi, được lập hồ sơ cấp thẻ bảo hiểm y tế dựa trên giấy khai sinh. Thông tin bảo hiểm phải khớp với giấy khai sinh.
Đăng ký kết hôn Chứng minh tuổi kết hôn và nhân thân của hai bên.
Thừa kế, nhận cha mẹ con Là chứng cứ về quan hệ huyết thống, quan hệ cha mẹ – con khi chia thừa kế hoặc yêu cầu cấp dưỡng.
Xin việc, nhập ngũ, thi tuyển công chức Chứng minh ngày sinh, độ tuổi theo điều kiện tuyển dụng, tuyển quân.
Điều chỉnh thông tin cá nhân Khi sai lệch họ tên, ngày sinh giữa các giấy tờ, cơ quan có thẩm quyền sẽ điều chỉnh theo thông tin trên giấy khai sinh.

Ví dụ: chị Lan làm căn cước cho con 8 tuổi. Giấy khai sinh ghi tên đệm là “Thị” nhưng học bạ lại ghi thiếu. Cơ quan công an và nhà trường đều lấy giấy khai sinh làm chuẩn, nên chị phải xin nhà trường điều chỉnh học bạ cho khớp, thay vì sửa giấy khai sinh.

Khi làm căn cước, bạn có thể tham khảo hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online hoặc làm căn cước ở đâu.

Giá trị pháp lý: bản chính, bản sao, bản photo

Giấy khai sinh bản chính

Đây là bản được cấp ngay khi đăng ký khai sinh lần đầu, có chữ ký và con dấu của cơ quan đăng ký. Mỗi người chỉ được cấp một bản chính. Thông tin trên bản chính là thông tin hộ tịch gốc.

Bản sao giấy khai sinh (trích lục)

Bản sao được cấp từ sổ hộ tịch gốc, có dòng chữ “Bản sao”. Theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP, bản sao cấp từ sổ gốc có giá trị sử dụng thay cho bản chính trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Bản photo

Bản photo thông thường chưa có giá trị pháp lý. Muốn dùng thay bản chính, bạn phải chứng thực bản sao từ bản chính. Từ 01/11/2025, theo Nghị định 280/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 23/2015), việc chứng thực bản sao không phụ thuộc nơi cư trú của người yêu cầu. Tham khảo thêm bài về nơi chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành.

Lưu ý: Giấy khai sinh không có thời hạn sử dụng. Giá trị của giấy chỉ thay đổi khi nội dung được cơ quan có thẩm quyền cải chính, bổ sung, thay đổi hoặc khi giấy bị hủy theo quy định.

Đăng ký khai sinh ở đâu, khi nào, cần giấy tờ gì?

Nơi đăng ký (đến hết 28/02/2027)

Từ 01/07/2025 nước ta tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, không còn cấp huyện. Hiện nay, trẻ em được đăng ký khai sinh tại UBND cấp xã nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) của cha hoặc mẹ. Nếu không xác định được nơi cư trú của cha mẹ, bạn đăng ký tại UBND cấp xã nơi trẻ đang sinh sống thực tế. Trường hợp có yếu tố nước ngoài thì thẩm quyền theo quy định riêng của pháp luật hộ tịch. Nếu bạn chưa có nơi thường trú, có thể xem hướng dẫn đăng ký tạm trú online.

Thời hạn

Trong 60 ngày kể từ ngày sinh, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con. Nếu cha mẹ không thể làm, ông bà hoặc người thân thích khác thực hiện thay. Đăng ký khai sinh đúng hạn không mất lệ phí. Quá hạn vẫn được đăng ký nhưng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và phải làm thủ tục đăng ký khai sinh quá hạn.

Hồ sơ cơ bản

Đăng ký khai sinh ở đâu, khi nào, cần giấy tờ gì? (4 bước) – Giấy khai sinh là gì? Dùng để làm gì theo quy định 2026
Sơ đồ: Đăng ký khai sinh ở đâu, khi nào, cần giấy tờ gì?
  1. Bước 1: Chuẩn bị tờ khai đăng ký khai sinh (theo mẫu hiện hành, có thể khai trực tuyến trên Cổng dịch vụ công).
  2. Bước 2: Chuẩn bị giấy chứng sinh. Nếu không có thì dùng giấy tờ thay thế theo quy định (văn bản làm chứng, giấy cam đoan…).
  3. Bước 3: Chuẩn bị giấy tờ tùy thân của người đi khai sinh (thẻ căn cước, CCCD còn hạn hoặc giấy tờ hợp lệ khác); giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ nếu có.
  4. Bước 4: Nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa của UBND cấp xã hoặc nộp trực tuyến. Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra, ghi vào sổ hộ tịch; Chủ tịch UBND cấp xã ký cấp giấy khai sinh.

Thời hạn giải quyết thông thường là 01 ngày làm việc; trường hợp cần xác minh có thể kéo dài theo quy định.

Điểm mới từ Luật Hộ tịch 2026

Luật Hộ tịch 2026 (Luật số 03/2026/QH16) được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ 01/3/2027. Đến thời điểm đó, Luật Hộ tịch 2014 vẫn áp dụng. Một số điểm mới nổi bật về khai sinh:

  • Thẩm quyền đăng ký hộ tịch trong nước giao cho UBND cấp xã; Chủ tịch UBND cấp xã ký giấy tờ hộ tịch.
  • Người dân có thể đăng ký khai sinh tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc nơi cư trú.
  • Khi dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối tự động với hệ thống hộ tịch điện tử và đủ điều kiện, UBND cấp xã sẽ chủ động đăng ký khai sinh theo lựa chọn của người yêu cầu.
  • Thông tin khai sinh được xác định là thông tin hộ tịch gốc; các giấy tờ, hồ sơ khác phải thống nhất với thông tin này.

Cảnh báo: Không dùng giấy khai sinh giả, tẩy xóa hoặc kê khai sai thông tin để đăng ký hộ tịch. Hành vi làm giả, sử dụng giấy tờ giả có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.

Mất giấy khai sinh thì làm thế nào?

Bạn không thể được cấp lại bản chính. Tuy nhiên, thông tin khai sinh vẫn được lưu trong sổ hộ tịch và cơ sở dữ liệu hộ tịch. Bạn có thể xin cấp bản sao trích lục giấy khai sinh tại UBND cấp xã nơi đã đăng ký, hoặc nộp yêu cầu trực tuyến. Hồ sơ gồm tờ khai và giấy tờ tùy thân. Nếu đã đăng ký khai sinh nhưng không còn dữ liệu lưu, bạn phải làm thủ tục đăng ký lại khai sinh.

Bản sao trích lục có giá trị sử dụng thay bản chính. Khi cần nộp cho cơ quan nước ngoài hoặc dùng ở nước ngoài, bạn nên hỏi trước yêu cầu về dịch thuật và hợp pháp hóa lãnh sự.

Câu hỏi thường gặp

Giấy khai sinh có phải giấy tờ tùy thân không?

Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch, không có ảnh nên không thay thế thẻ căn cước hoặc hộ chiếu để xác định danh tính. Tuy vậy, trong nhiều thủ tục (nhất là với trẻ em chưa có căn cước), đây là giấy tờ chứng minh nhân thân chính.

Giấy khai sinh có cần chứng thực khi nộp hồ sơ không?

Nếu nộp bản sao trích lục do cơ quan hộ tịch cấp từ sổ gốc thì không cần chứng thực. Nếu nộp bản photo thì cần chứng thực từ bản chính, hoặc mang bản chính để cán bộ tiếp nhận đối chiếu khi cơ quan đó cho phép.

Giấy khai sinh có thời hạn sử dụng không?

Không. Giấy khai sinh có giá trị lâu dài, trừ khi nội dung bị thay đổi, cải chính hoặc giấy bị hủy theo quy định của pháp luật.

Làm giấy khai sinh có mất phí không?

Đăng ký khai sinh đúng hạn được miễn lệ phí. Việc cấp bản sao trích lục hoặc đăng ký quá hạn có thể phải nộp lệ phí theo mức do Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố quy định.

Từ 2027 có thể làm giấy khai sinh ở xã khác nơi cư trú không?

Có. Theo Luật Hộ tịch 2026, từ 01/3/2027 bạn được đăng ký khai sinh tại bất kỳ UBND cấp xã nào trên toàn quốc. Trước thời điểm đó, bạn vẫn đăng ký theo nơi cư trú của cha hoặc mẹ như quy định của Luật Hộ tịch 2014.

Thông tin trên giấy khai sinh sai thì xử lý thế nào?

Bạn làm thủ tục cải chính hộ tịch hoặc thay đổi, bổ sung thông tin tại UBND cấp xã có thẩm quyền, sau đó cập nhật các giấy tờ khác cho khớp. Không tự ý sửa, tẩy xóa trên giấy.

Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc, làm căn cứ cho hầu hết giấy tờ và thủ tục về sau của mỗi người. Bạn nên đăng ký khai sinh đúng hạn, kiểm tra kỹ thông tin trước khi nhận giấy và bảo quản bản chính cẩn thận, chỉ dùng bản sao trích lục hoặc bản chứng thực trong các giao dịch thông thường. Nếu cần tra thông tin căn cước, bạn có thể xem thêm bài tra số căn cước công dân online.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →