Thời hạn điều tra vụ án hình sự phụ thuộc chủ yếu vào mức độ nghiêm trọng của tội phạm: không quá 2 tháng với tội ít nghiêm trọng, 3 tháng với tội nghiêm trọng, 4 tháng với tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, tính từ khi khởi tố vụ án đến khi kết thúc điều tra. Vụ án phức tạp có thể được gia hạn thêm theo số lần và thời gian luật quy định cho từng loại tội.
Tóm tắt nhanh
- Yếu tố quyết định thời hạn ban đầu: loại tội phạm (ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng) theo khung hình phạt cao nhất của tội danh.
- Thời hạn ban đầu: 2 – 3 – 4 tháng; có thể gia hạn khi vụ án phức tạp.
- Tổng thời hạn điều tra tối đa thông thường: 4 tháng (ít nghiêm trọng), 8 tháng (nghiêm trọng), 12 tháng (rất nghiêm trọng), 16 tháng (đặc biệt nghiêm trọng); tối đa 20 tháng nếu Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao gia hạn thêm.
- Thời hạn tạm giam để điều tra tính riêng và không được vượt quá thời hạn điều tra.
- Từ 01/07/2025, Cơ quan điều tra còn hai cấp (Bộ và tỉnh), Viện kiểm sát nhân dân khu vực thay cấp huyện trong việc gia hạn.
Thời hạn điều tra vụ án hình sự là gì?
Thời hạn điều tra là khoảng thời gian tối đa pháp luật cho phép Cơ quan điều tra thu thập chứng cứ, xác định tội phạm và người phạm tội để kết thúc điều tra vụ án. Thời hạn này được tính từ khi khởi tố vụ án cho đến khi kết thúc điều tra, và được quy định tại Điều 172 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) 2015.

Trong giai đoạn điều tra có nhiều loại thời hạn khác nhau: thời hạn điều tra chung (Điều 172), thời hạn tạm giam để điều tra (Điều 173) và thời hạn phục hồi điều tra, điều tra bổ sung, điều tra lại (Điều 174). Bạn cần phân biệt rõ các loại này, vì chúng được tính độc lập.
Mục đích của việc giới hạn thời hạn là bảo đảm vụ án được giải quyết kịp thời, đồng thời bảo vệ quyền con người của người bị buộc tội. Đây cũng là một nội dung gắn với quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Thời hạn điều tra phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Thời hạn điều tra của một vụ án cụ thể được quyết định bởi các yếu tố sau.
1. Loại tội phạm (mức độ nghiêm trọng)
Đây là yếu tố quyết định thời hạn ban đầu. Việc phân loại dựa vào mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội danh theo Điều 9 Bộ luật Hình sự 2015:
- Tội phạm ít nghiêm trọng: khung hình phạt cao nhất đến 3 năm tù.
- Tội phạm nghiêm trọng: khung hình phạt cao nhất trên 3 năm đến 7 năm tù.
- Tội phạm rất nghiêm trọng: khung hình phạt cao nhất trên 7 năm đến 15 năm tù.
- Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: khung hình phạt cao nhất trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Cùng một tội danh nhưng khung hình phạt khác nhau có thể thuộc loại tội phạm khác nhau. Vì vậy, loại tội được xác định theo khoản mà hành vi bị khởi tố, chứ không chỉ theo tên tội.
2. Tính chất phức tạp của vụ án
Khi vụ án có nhiều bị can, nhiều tình tiết, cần giám định, xác minh ở nhiều nơi hoặc có yếu tố nước ngoài, Cơ quan điều tra có thể đề nghị gia hạn. Phải có đề nghị bằng văn bản gửi Viện kiểm sát chậm nhất 10 ngày trước khi hết thời hạn điều tra.
3. Loại tội xâm phạm an ninh quốc gia
Với tội xâm phạm an ninh quốc gia, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền gia hạn thêm một lần không quá 4 tháng, ngoài các lần gia hạn thông thường.
4. Việc thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố hoặc nhập vụ án
Khi thay đổi hoặc bổ sung quyết định khởi tố vụ án, hoặc nhập vụ án, tổng thời hạn điều tra không được vượt quá mức tối đa quy định tại Điều 172. Việc khởi tố thêm bị can hay tội danh mới không làm “đồng hồ” bắt đầu lại từ đầu.
5. Giai đoạn tố tụng và hướng xử lý vụ án
Thời hạn sẽ khác nếu vụ án rơi vào các trường hợp phục hồi điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung, hoặc điều tra lại sau khi bản án bị hủy. Các trường hợp này được nêu ở phần sau.
6. Các sự kiện làm gián đoạn quá trình điều tra
Khi vụ án bị tạm đình chỉ điều tra thì thời gian tạm đình chỉ không tính vào thời hạn điều tra, theo hướng dẫn của Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSTC-BCA-BQP về áp dụng một số quy định về thời hạn trong BLTTHS. Hết lý do tạm đình chỉ, Cơ quan điều tra ra quyết định phục hồi điều tra nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Gia hạn điều tra: số lần và thời gian tối đa
Theo Điều 172 BLTTHS, số lần và thời gian gia hạn điều tra phụ thuộc vào loại tội phạm như sau:
| Loại tội phạm | Thời hạn điều tra ban đầu | Gia hạn | Tổng tối đa (thông thường) |
|---|---|---|---|
| Ít nghiêm trọng | Không quá 2 tháng | 1 lần, không quá 2 tháng | 4 tháng |
| Nghiêm trọng | Không quá 3 tháng | 2 lần: lần 1 không quá 3 tháng, lần 2 không quá 2 tháng | 8 tháng |
| Rất nghiêm trọng | Không quá 4 tháng | 2 lần, mỗi lần không quá 4 tháng | 12 tháng |
| Đặc biệt nghiêm trọng | Không quá 4 tháng | 3 lần, mỗi lần không quá 4 tháng | 16 tháng |
Với tội đặc biệt nghiêm trọng, nếu đã hết các lần gia hạn nhưng vụ án rất phức tạp mà chưa thể kết thúc điều tra, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể gia hạn thêm một lần không quá 4 tháng. Như vậy tổng thời hạn có thể lên tới 20 tháng.
Lưu ý: Một số bài viết cũ vẫn nêu mức gia hạn theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2003 (ví dụ gia hạn tội ít nghiêm trọng chỉ 1 tháng). Mức nêu ở bảng trên là quy định của BLTTHS 2015 đang áp dụng.
Ai có thẩm quyền gia hạn điều tra?
Chỉ Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn điều tra, không phải Cơ quan điều tra tự quyết định. Luật sửa đổi BLTTHS số 99/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2025 đã điều chỉnh theo mô hình tổ chức mới: Cơ quan điều tra từ ba cấp (Bộ, tỉnh, huyện) chuyển thành hai cấp (Bộ và tỉnh), còn Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện được thay bằng Viện kiểm sát nhân dân khu vực.
| Loại tội phạm | Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn |
|---|---|
| Ít nghiêm trọng | Viện kiểm sát nhân dân khu vực (hoặc Viện kiểm sát quân sự khu vực); nếu Viện kiểm sát cấp tỉnh trực tiếp thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra thì do cấp tỉnh gia hạn |
| Nghiêm trọng | Viện kiểm sát khu vực gia hạn lần 1 và lần 2; trường hợp Viện kiểm sát cấp tỉnh thực hành quyền công tố thì cấp tỉnh gia hạn |
| Rất nghiêm trọng | Lần 1: Viện kiểm sát khu vực; lần 2: Viện kiểm sát cấp tỉnh |
| Đặc biệt nghiêm trọng | Lần 1 và 2: Viện kiểm sát cấp tỉnh; lần 3: Viện kiểm sát nhân dân tối cao |
Nếu vụ án do Cơ quan điều tra Bộ Công an, Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng hoặc Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao thụ lý, việc gia hạn thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân tối cao hoặc Viện kiểm sát quân sự trung ương.
Thời hạn tạm giam để điều tra
Thời hạn tạm giam bị can để điều tra có cách tính riêng tại Điều 173 BLTTHS. Thời hạn tạm giam ban đầu cũng là 2 tháng (ít nghiêm trọng), 3 tháng (nghiêm trọng), 4 tháng (rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng), nhưng mức gia hạn khác với gia hạn điều tra:
| Loại tội phạm | Gia hạn tạm giam |
|---|---|
| Ít nghiêm trọng | 1 lần, không quá 1 tháng |
| Nghiêm trọng | 1 lần, không quá 2 tháng |
| Rất nghiêm trọng | 1 lần, không quá 3 tháng |
| Đặc biệt nghiêm trọng | 2 lần, mỗi lần không quá 4 tháng |
Thời hạn tạm giam không được vượt quá thời hạn điều tra của vụ án. Gia hạn tạm giam chỉ áp dụng khi vụ án có nhiều tình tiết phức tạp, cần thời gian dài hơn và không có căn cứ để thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp tạm giam; Cơ quan điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát chậm nhất 10 ngày trước khi hết thời hạn tạm giam. Hết thời hạn mà không được gia hạn, người bị tạm giam phải được trả tự do hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn khác.
Cảnh báo: Không phải vụ án nào cũng áp dụng tạm giam. Biện pháp này chỉ được dùng khi có căn cứ luật định; nhiều bị can được áp dụng biện pháp nhẹ hơn như cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc bảo lĩnh.
Thời hạn phục hồi, điều tra bổ sung, điều tra lại
- Phục hồi điều tra (sau khi hủy quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ điều tra): thời hạn điều tra tiếp không quá 2 tháng với tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng; không quá 3 tháng với tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Nếu cần có thể gia hạn một lần: không quá 1 tháng (ít nghiêm trọng), không quá 2 tháng (nghiêm trọng, rất nghiêm trọng), không quá 3 tháng (đặc biệt nghiêm trọng).
- Điều tra bổ sung: nếu Viện kiểm sát trả hồ sơ thì không quá 2 tháng; nếu Tòa án trả hồ sơ thì không quá 1 tháng, tính từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ và yêu cầu điều tra bổ sung. Viện kiểm sát chỉ được trả hồ sơ hai lần; Thẩm phán chủ tọa phiên tòa một lần và Hội đồng xét xử một lần.
- Điều tra lại: áp dụng khi cấp phúc thẩm hủy án sơ thẩm hoặc giám đốc thẩm, tái thẩm hủy bản án, quyết định để điều tra lại. Thời hạn điều tra và gia hạn thực hiện theo Điều 172, tính từ khi Cơ quan điều tra nhận hồ sơ và yêu cầu điều tra lại.
Cách tính thời hạn điều tra
Theo nguyên tắc tính thời hạn của BLTTHS, khi tính theo tháng thì thời hạn hết vào ngày trùng của tháng sau; nếu tháng đó không có ngày trùng thì hết vào ngày cuối cùng của tháng. Nếu ngày hết hạn rơi vào ngày nghỉ thì ngày làm việc đầu tiên tiếp theo là ngày cuối cùng của thời hạn.
Ví dụ: Vụ án về tội phạm nghiêm trọng được khởi tố ngày 10/01. Thời hạn điều tra ban đầu hết ngày 10/04. Nếu được gia hạn lần 1 (không quá 3 tháng) và lần 2 (không quá 2 tháng), thì tổng thời gian điều tra không vượt quá 8 tháng kể từ ngày khởi tố, trừ thời gian tạm đình chỉ (nếu có).
Cần phân biệt tội phạm theo Bộ luật Hình sự với vi phạm hành chính. Ví dụ, nhiều hành vi liên quan đến ma túy, vũ khí hay công cụ hỗ trợ chỉ bị xử phạt hành chính khi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm; bạn có thể tham khảo thêm các bài về số cây cần sa bị xử lý hình sự, sử dụng bóng cười có vi phạm không và mang vũ khí tự vệ thế nào cho đúng luật. Chỉ khi vụ việc được khởi tố vụ án hình sự thì mới áp dụng các thời hạn điều tra nêu trên.
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn điều tra vụ án hình sự tối đa là bao lâu?
Thông thường tối đa 4 tháng với tội ít nghiêm trọng, 8 tháng với tội nghiêm trọng, 12 tháng với tội rất nghiêm trọng và 16 tháng với tội đặc biệt nghiêm trọng. Với tội đặc biệt nghiêm trọng rất phức tạp, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể gia hạn thêm một lần không quá 4 tháng, nâng tổng lên 20 tháng.
Thời hạn điều tra được tính từ lúc nào?
Tính từ khi khởi tố vụ án cho đến khi kết thúc điều tra, không phải từ lúc bắt giữ hay khởi tố bị can. Thời gian tạm đình chỉ điều tra không được tính vào thời hạn này.
Thời hạn điều tra và thời hạn tạm giam có giống nhau không?
Không. Thời hạn ban đầu có thể bằng nhau (2, 3, 4 tháng) nhưng mức gia hạn khác nhau, và thời hạn tạm giam không được vượt quá thời hạn điều tra. Một bị can có thể không bị tạm giam dù vụ án vẫn đang trong thời hạn điều tra.
Ai là người quyết định gia hạn điều tra?
Viện kiểm sát có thẩm quyền, theo đề nghị bằng văn bản của Cơ quan điều tra. Cấp Viện kiểm sát gia hạn phụ thuộc loại tội phạm và lần gia hạn; từ 01/07/2025 là Viện kiểm sát nhân dân khu vực, cấp tỉnh hoặc tối cao.
Hết thời hạn điều tra mà chưa có kết luận thì sao?
Cơ quan điều tra phải kết thúc điều tra hoặc đề nghị gia hạn đúng hạn. Nếu bị can đang bị tạm giam mà thời hạn tạm giam đã hết và không được gia hạn thì phải được trả tự do hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn khác. Người tham gia tố tụng có quyền khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng theo BLTTHS.

Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (Luật số 101/2015/QH13), sửa đổi, bổ sung năm 2021 và 2025 – các Điều 134, 172, 173, 174.
- Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) – Điều 9 về phân loại tội phạm.
- Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSTC-BCA-BQP hướng dẫn thực hiện một số quy định về thời hạn trong tố tụng hình sự.
Tóm lại, thời hạn điều tra vụ án hình sự được quyết định trước hết bởi loại tội phạm, sau đó là tính phức tạp của vụ án, thẩm quyền gia hạn của Viện kiểm sát và các tình huống tố tụng như tạm đình chỉ, điều tra bổ sung hay điều tra lại. Khi cần áp dụng vào một vụ việc cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản tố tụng thực tế như quyết định khởi tố, quyết định gia hạn và tạm giam. Thông tin cập nhật tháng 10/2026; bài viết mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật hiện hành.











