Đảng viên chính thức bị kỷ luật khiển trách, cảnh cáo hoặc cách chức vẫn là đảng viên, nên vẫn được dự đại hội chi bộ, thảo luận, biểu quyết và bỏ phiếu bầu. Điểm khác là quyền ứng cử, đề cử vào cấp ủy và chức vụ cao hơn bị hạn chế. Đảng viên bị khai trừ hoặc xóa tên thì không còn tư cách dự đại hội.
Tóm tắt nhanh
- Khiển trách, cảnh cáo: vẫn dự đại hội, thảo luận, biểu quyết và bầu cử như đảng viên chính thức khác. Việc ứng cử, giới thiệu vào cấp ủy hoặc chức vụ cao hơn bị hạn chế khi quyết định kỷ luật chưa hết hiệu lực.
- Cách chức: vẫn dự đại hội và bầu cử. Điều lệ Đảng quy định trong vòng 1 năm kể từ ngày có quyết định, đảng viên không được bầu vào cấp ủy và không được bổ nhiệm vào chức vụ tương đương hoặc cao hơn.
- Khai trừ, xóa tên: không còn là đảng viên nên không dự đại hội đảng viên.
- Đình chỉ sinh hoạt đảng: không tính vào tổng số đảng viên chính thức được triệu tập khi tính số phiếu bầu.
- Đảng viên dự bị: được dự nhưng không có quyền biểu quyết, ứng cử, bầu cử, dù có bị kỷ luật hay không.
Nguyên tắc chung: kỷ luật không đồng nghĩa mất quyền dự đại hội
Đại hội chi bộ là đại hội đảng viên: toàn bộ đảng viên chính thức của chi bộ được triệu tập. Quyền dự đại hội gắn với tư cách đảng viên, không gắn với việc đảng viên có từng bị kỷ luật hay không.
Theo Điều lệ Đảng, đảng viên có quyền thảo luận, biểu quyết công việc của Đảng và có quyền ứng cử, đề cử, bầu cử cơ quan lãnh đạo theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương. Quy chế bầu cử trong Đảng (Quyết định 190-QĐ/TW ngày 10/10/2024, thay Quyết định 244-QĐ/TW năm 2014) quy định cụ thể việc bầu cử từ đại hội chi bộ trở lên. Quy chế này không loại đảng viên chính thức đang chịu kỷ luật khiển trách, cảnh cáo ra khỏi diện được bầu cử. Chỉ đảng viên dự bị và đảng viên sinh hoạt tạm thời không có quyền bầu cử ở đại hội đảng viên.
Vì vậy, muốn biết mình có được dự đại hội hay không, bạn cần xác định ba điều: mình là đảng viên chính thức hay dự bị, hình thức kỷ luật đang áp dụng là gì, và mình có đang bị đình chỉ sinh hoạt đảng hay không.
Lưu ý: Đại hội XIV của Đảng (tháng 1/2026) không sửa đổi Điều lệ Đảng. Vì vậy Điều lệ Đảng hiện hành vẫn là Điều lệ do Đại hội XI thông qua. Các quy định thi hành hiện nay gồm Quy định 294-QĐ/TW năm 2025 (thi hành Điều lệ Đảng) và Quy định 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 (kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng).
Đảng viên bị khiển trách, cảnh cáo có được dự đại hội chi bộ không?
Có. Khiển trách và cảnh cáo là hai hình thức kỷ luật nhẹ nhất đối với đảng viên chính thức. Chi bộ có thẩm quyền quyết định các hình thức này đối với đảng viên trong chi bộ, theo Quy định 296-QĐ/TW, trong phạm vi vi phạm mà quy định cho phép.
Đảng viên bị khiển trách hoặc cảnh cáo vẫn được:
- dự đại hội chi bộ từ đầu đến cuối;
- thảo luận, đóng góp ý kiến vào báo cáo, nghị quyết;
- biểu quyết các vấn đề đại hội đưa ra;
- bỏ phiếu bầu chi ủy, bí thư, phó bí thư và bầu đại biểu dự đại hội đảng bộ cấp trên;
- đề cử người khác vào danh sách bầu.
Đảng viên bị khiển trách, cảnh cáo có được ứng cử không?
Quyền ứng cử bị hạn chế. Theo các hướng dẫn của Trung trương về xử lý kỷ luật, đảng viên bị khiển trách hoặc cảnh cáo không được cơ cấu vào cấp ủy, quy hoạch, bổ nhiệm hay giới thiệu bầu vào chức vụ cao hơn khi quyết định kỷ luật chưa hết hiệu lực. Khi lập danh sách giới thiệu nhân sự cấp ủy, chi bộ cần đối chiếu thời hạn hiệu lực của quyết định kỷ luật từng người.
Chi bộ có thể gặp tình huống như sau. Đồng chí A bị cảnh cáo vì vi phạm quy định về nêu gương, quyết định chưa hết hiệu lực khi chi bộ tổ chức đại hội. A vẫn dự đại hội và bỏ phiếu, nhưng chi bộ không đưa A vào danh sách giới thiệu bầu chi ủy hay đề nghị bầu làm đại biểu dự đại hội cấp trên nếu quy định áp dụng cho trường hợp đó.
Đảng viên bị cách chức có được dự đại hội và bầu cử không?
Có, đảng viên bị cách chức vẫn dự đại hội và bỏ phiếu như đảng viên chính thức. Hạn chế nằm ở phần ứng cử: theo Điều lệ Đảng, đảng viên bị kỷ luật cách chức trong vòng một năm kể từ ngày có quyết định không được bầu vào cấp ủy và không được bổ nhiệm vào các chức vụ tương đương và cao hơn.
Hình thức cách chức chỉ áp dụng với đảng viên chính thức có chức vụ. Đảng viên không giữ chức vụ nào thì không áp dụng hình thức này.
Đảng viên bị khai trừ hoặc xóa tên có được dự đại hội không?
Không. Khai trừ là hình thức kỷ luật cao nhất đối với đảng viên chính thức, và kỷ luật có hiệu lực ngay sau khi công bố quyết định. Khi bị khai trừ, người đó không còn là đảng viên nên không được triệu tập dự đại hội đảng viên.
Trường hợp bị xóa tên trong danh sách đảng viên cũng tương tự. Việc xóa tên áp dụng với các trường hợp như bỏ sinh hoạt đảng hoặc không đóng đảng phí ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng, tự ý trả hoặc tự hủy thẻ đảng viên, hoặc không còn đủ tư cách đảng viên. Đảng viên bị xóa tên hay bị khai trừ vẫn có quyền khiếu nại theo quy định về giải quyết khiếu nại kỷ luật của Đảng.
Trong thời gian khiếu nại, quyết định vẫn có hiệu lực thi hành. Tổ chức đảng có thẩm quyền chỉ thay đổi hoặc hủy bỏ quyết định khi xác định kỷ luật oan, sai.
Đảng viên đang bị đình chỉ sinh hoạt đảng, bị khởi tố, tạm giam
Đình chỉ sinh hoạt đảng không phải hình thức kỷ luật mà là biện pháp tạm thời. Theo Quy định 296-QĐ/TW, đảng viên có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng mà cố ý gây trở ngại cho công tác kiểm tra, hoặc bị cơ quan pháp luật có thẩm quyền khởi tố, truy tố, tạm giam thì phải đình chỉ sinh hoạt đảng. Thời hạn đình chỉ là 90 ngày; nếu gia hạn thì tổng cộng không quá 180 ngày.
Với đại hội chi bộ, điểm cần nhớ là: khi tính tổng số đảng viên chính thức được triệu tập để xác định số phiếu trúng cử (phải quá một nửa), chi bộ không tính số đảng viên bị đình chỉ sinh hoạt đảng, bị khởi tố, tạm giam, truy tố. Trong thời gian bị đình chỉ, đảng viên phải chấp hành yêu cầu của tổ chức đảng có thẩm quyền như tường trình, tự kiểm điểm, làm nhiệm vụ được giao. Đảng viên được đề đạt ý kiến nhưng không được dùng danh nghĩa tổ chức hoặc chức vụ đã bị đình chỉ để điều hành công việc.
Cảnh báo: Với đảng viên đang bị đình chỉ sinh hoạt đảng, việc có được triệu tập hay tham gia biểu quyết, bầu cử cụ thể thế nào phụ thuộc nội dung quyết định đình chỉ và hướng dẫn của cấp ủy cấp trên. Chi bộ nên xin ý kiến bằng văn bản trước khi tổ chức đại hội.
Đảng viên dự bị bị kỷ luật có được dự đại hội chi bộ không?
Đảng viên dự bị được dự đại hội và được thảo luận. Tuy nhiên, theo Điều lệ Đảng, đảng viên dự bị không có quyền biểu quyết, ứng cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo của Đảng. Họ vẫn có quyền đề cử đảng viên chính thức để đại hội bầu vào cấp ủy hoặc làm đại biểu dự đại hội cấp trên.
Đảng viên dự bị vi phạm đến mức phải kỷ luật thì bị khiển trách hoặc cảnh cáo. Khi hết thời hạn dự bị, chi bộ vẫn xét công nhận đảng viên chính thức. Nếu vi phạm đến mức không còn đủ tư cách đảng viên thì xóa tên trong danh sách đảng viên.
Đang bị kiểm tra, xem xét kỷ luật thì có được ứng cử không?
Đảng viên đang trong thời gian bị kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, bị xem xét xử lý kỷ luật hoặc bị điều tra thì chưa thực hiện việc ứng cử, đề cử, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng… cho đến khi có kết luận. Quyền dự đại hội và bỏ phiếu của đảng viên chính thức không bị ảnh hưởng chỉ vì đang bị xem xét, trừ khi có quyết định đình chỉ sinh hoạt đảng.
Đảng viên vi phạm phải kiểm điểm trước chi bộ và tự nhận hình thức kỷ luật. Nếu đảng viên từ chối kiểm điểm, bị tạm giam hoặc bị truy nã, tổ chức đảng vẫn tiến hành xem xét kỷ luật. Việc chuẩn bị bản tự kiểm điểm có thể tham khảo bài cách viết bản kiểm điểm, lưu ý bản kiểm điểm trong Đảng có yêu cầu riêng theo hướng dẫn của cấp ủy.
Bảng tổng hợp theo từng trường hợp
| Trường hợp | Dự đại hội | Biểu quyết, bầu cử | Ứng cử, giới thiệu |
|---|---|---|---|
| Chính thức, bị khiển trách/cảnh cáo | Có | Có | Hạn chế khi quyết định chưa hết hiệu lực |
| Chính thức, bị cách chức | Có | Có | Không được bầu vào cấp ủy trong 1 năm |
| Bị khai trừ, bị xóa tên | Không | Không | Không |
| Bị đình chỉ sinh hoạt đảng, khởi tố, tạm giam | Theo quyết định đình chỉ và hướng dẫn cấp trên | Không tính vào tổng số đảng viên chính thức triệu tập | Không thực hiện trong thời gian đình chỉ |
| Dự bị (kể cả bị kỷ luật) | Có | Không biểu quyết, không bầu cử | Không ứng cử; được đề cử |
Người trong tổ chức Đoàn cần phân biệt
Nhiều người nhầm quy định của Đảng với quy định của Đoàn Thanh niên. Kỷ luật Đảng do tổ chức đảng quyết định, còn kỷ luật đoàn viên do tổ chức Đoàn thực hiện theo Điều lệ Đoàn. Nếu bạn quan tâm phần tổ chức Đoàn, xem thêm bài về nhiệm vụ và quyền của đoàn viên và cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi đoàn. Với công đoàn, bạn có thể tham khảo mẫu bài tham luận đại hội công đoàn cơ sở.
Ngoài ra, đảng viên là cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật hành chính hoặc bị đình chỉ công tác thì cơ quan, tổ chức đó phải thông báo cho tổ chức đảng quản lý đảng viên chậm nhất 5 ngày để xem xét kỷ luật Đảng.
Căn cứ pháp lý
- Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (do Đại hội XI thông qua, hiện hành; Đại hội XIV không sửa đổi).
- Quy định 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
- Quy định 294-QĐ/TW năm 2025 về thi hành Điều lệ Đảng.
- Quyết định 190-QĐ/TW ngày 10/10/2024 ban hành Quy chế bầu cử trong Đảng (thay Quyết định 244-QĐ/TW năm 2014).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Khi tổ chức đại hội thực tế, chi bộ cần thực hiện theo hướng dẫn của cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Đảng viên bị kỷ luật cảnh cáo có được bỏ phiếu bầu chi ủy không?
Có. Đảng viên chính thức bị cảnh cáo vẫn có quyền bầu cử ở đại hội chi bộ. Điều bị hạn chế là quyền được giới thiệu ứng cử vào cấp ủy khi quyết định kỷ luật chưa hết hiệu lực.
Đảng viên bị cách chức bao lâu thì được ứng cử vào cấp ủy?
Theo Điều lệ Đảng, trong vòng một năm kể từ ngày có quyết định cách chức, đảng viên không được bầu vào cấp ủy. Sau thời hạn này, việc ứng cử xét theo tiêu chuẩn chung và quy định về hồ sơ, tiêu chuẩn chính trị.
Đảng viên bị khai trừ có được khôi phục quyền dự đại hội không?
Khi đã bị khai trừ, người đó không còn là đảng viên. Nếu khiếu nại và tổ chức đảng có thẩm quyền xác định kỷ luật oan, sai, quyết định sẽ được thay đổi hoặc hủy bỏ. Khi đó đảng viên được khôi phục tư cách.
Đảng viên được miễn công tác và sinh hoạt đảng có được dự đại hội không?
Có. Quy định 294-QĐ/TW cho phép đảng viên được miễn công tác và sinh hoạt đảng dự đại hội đảng viên. Nếu họ có mặt, tham gia biểu quyết hoặc bầu cử thì vẫn được tính vào tổng số.
Đảng viên dự bị bị kỷ luật có được bầu cử ở đại hội chi bộ không?
Không. Đảng viên dự bị không có quyền biểu quyết, ứng cử và bầu cử, bất kể có bị kỷ luật hay không. Họ vẫn được dự, phát biểu và đề cử đảng viên chính thức.
Tóm lại, kỷ luật khiển trách, cảnh cáo hay cách chức không làm mất quyền dự đại hội chi bộ và quyền bỏ phiếu của đảng viên chính thức, mà chủ yếu hạn chế quyền ứng cử, giới thiệu vào cấp ủy và chức vụ cao hơn. Chỉ khi bị khai trừ hoặc xóa tên thì tư cách đảng viên mới chấm dứt. Các trường hợp đình chỉ sinh hoạt đảng cần đối chiếu quyết định cụ thể và hướng dẫn của cấp ủy cấp trên.
