CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không? Quy định 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không? Quy định 2026

Cảnh sát trật tự (CSTT) không phải lực lượng chuyên trách tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ. Tuy nhiên, CSTT vẫn có thể dừng xe và yêu cầu bạn xuất trình giấy tờ trong hai nhóm trường hợp. Nhóm thứ nhất là khi được huy động phối hợp với Cảnh sát giao thông (CSGT) theo kế hoạch của cấp có thẩm quyền. Nhóm thứ hai là khi đang làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự và có căn cứ cho thấy bạn vi phạm hoặc có dấu hiệu nghi vấn.

Tóm tắt nhanh

  • Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 giao việc tuần tra, kiểm soát giao thông cho CSGT là chính. Lực lượng khác trong Công an nhân dân (trong đó có CSTT) chỉ được huy động phối hợp khi cần thiết.
  • CSTT làm nhiệm vụ phối hợp phải có kế hoạch hoặc quyết định của cấp có thẩm quyền, mặc đúng trang phục và đeo biển hiệu theo quy định.
  • Giấy tờ khi đi xe gồm giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định (với ô tô) và bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới. Các giấy tờ đã tích hợp trên VNeID có thể được kiểm tra bằng dữ liệu điện tử.
  • Bạn có quyền hỏi rõ căn cứ dừng xe. Không chấp hành yêu cầu hợp pháp của người thi hành công vụ có thể bị xử phạt, nặng hơn có thể bị xử lý hình sự.

CSTT là lực lượng nào và làm nhiệm vụ gì?

CSTT là cách gọi thông dụng của lực lượng Cảnh sát trật tự thuộc Công an nhân dân. Nhiệm vụ chính của lực lượng này là bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở nơi công cộng, như tuần tra, phòng ngừa và xử lý hành vi gây rối, vi phạm trật tự công cộng.

Tóm tắt nhanh: CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không? Quy định 2026
Tóm tắt nhanh – CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không? Quy định 2026

Còn CSGT là lực lượng chuyên trách về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Hai lực lượng có chức năng khác nhau. Vì vậy, câu hỏi “CSTT có được dừng xe kiểm tra giấy tờ không” phụ thuộc vào việc CSTT đang làm nhiệm vụ gì và dựa trên căn cứ nào.

Sau khi chính quyền địa phương chuyển sang hai cấp từ 01/07/2025, một số việc giữ gìn trật tự ở cơ sở do Công an xã, phường thực hiện. Bạn nên xem kỹ lực lượng đang làm việc với mình thuộc đơn vị nào để biết thẩm quyền của họ.

CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không?

Có, nhưng chỉ trong phạm vi pháp luật cho phép. Có ba tình huống thường gặp.

1. CSTT được huy động phối hợp với CSGT

Theo Điều 65 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, lực lượng tuần tra, kiểm soát gồm CSGT. Ngoài ra còn có lực lượng, đơn vị khác trong Công an nhân dân được huy động phối hợp với CSGT khi cần thiết. Việc huy động dựa trên nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng đó, quyết định của cấp có thẩm quyền và thực tế nhiệm vụ. Thông tư 73/2024/TT-BCA (hiệu lực từ 01/01/2025) quy định thêm về việc huy động này. Trường hợp này, CSTT làm việc theo kế hoạch tuần tra, kiểm soát chung, đi cùng hoặc dưới sự điều phối của CSGT.

2. CSTT trực tiếp phát hiện vi phạm hoặc dấu hiệu vi phạm

Khi đang làm nhiệm vụ mà phát hiện bạn có hành vi vi phạm pháp luật hoặc có dấu hiệu nghi vấn (ví dụ chạy xe gây mất trật tự công cộng, mang theo vật dụng nghi là hung khí, có tin báo về phương tiện), CSTT có thể yêu cầu bạn dừng lại và xuất trình giấy tờ tùy thân để kiểm tra, xác minh. Đây là quyền hạn của Công an nhân dân khi thi hành công vụ, theo Luật Công an nhân dân 2018 và Luật Xử lý vi phạm hành chính.

3. Có kế hoạch, văn bản đề nghị hoặc tin báo, tố giác

CSTT cũng có thể tham gia chốt kiểm tra khi có kế hoạch tổng kiểm soát hoặc kế hoạch chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền ban hành. Cũng có thể khi có văn bản đề nghị của cơ quan điều tra hoặc cơ quan chức năng, hoặc khi có tin báo, tố giác về hành vi vi phạm hoặc tội phạm.

Lưu ý: Việc dừng xe để kiểm tra các điều kiện giao thông (bằng lái, đăng ký xe, đăng kiểm, bảo hiểm) là nghiệp vụ của CSGT. Khi CSTT phối hợp, họ vẫn phải làm theo kế hoạch được duyệt và đúng quy trình. CSTT đi riêng lẻ, không có căn cứ rõ ràng mà dừng xe hàng loạt để soát giấy tờ giao thông là việc bạn có quyền hỏi lại căn cứ.

Bạn không vi phạm, CSTT có được dừng xe không?

Bạn không vi phạm thì vẫn có thể bị dừng xe, nhưng phải thuộc trường hợp luật quy định. Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định CSGT chỉ được dừng phương tiện để kiểm tra, kiểm soát khi có một trong các căn cứ sau:

  • Phát hiện hành vi vi phạm hoặc có căn cứ xác định có hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ hoặc vi phạm pháp luật khác.
  • Thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền, mà buộc phải dừng phương tiện mới phát hiện được vi phạm.
  • Phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phòng chống tội phạm, thiên tai, cháy nổ, cứu nạn, dịch bệnh.
  • Có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị hoặc đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về tội phạm hoặc vi phạm pháp luật.

Nếu không cần dừng xe mà vẫn kiểm tra được (ví dụ qua camera hoặc dữ liệu), thì không phải dừng xe. Lực lượng khác phối hợp với CSGT cũng phải bám các căn cứ này, vì họ chỉ hoạt động trong khuôn khổ kế hoạch chung.

Ví dụ: Tối cuối tuần, bạn đi xe máy đúng luật qua một chốt có CSGT và CSTT đứng cùng. Chốt này nằm trong kế hoạch tuần tra chuyên đề đã được duyệt nên bạn vẫn phải dừng xe khi có hiệu lệnh, dù bạn không vi phạm. Ngược lại, nếu một CSTT đứng một mình, không mặc trang phục đúng quy định và vẫy xe bất kỳ để xem giấy tờ, bạn có quyền hỏi rõ căn cứ và nhiệm vụ.

Khi bị dừng xe, bạn phải xuất trình những giấy tờ nào?

Theo Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe cần mang theo bốn loại giấy tờ. Đây cũng là các giấy tờ CSGT được kiểm soát theo Thông tư 73/2024/TT-BCA.

Giấy tờ Áp dụng
Giấy đăng ký xe Xe máy, ô tô
Giấy phép lái xe phù hợp hạng xe Người điều khiển xe
Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường Ô tô và loại xe thuộc diện kiểm định
Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới Xe cơ giới

Ngoài ra, bạn có thể được yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân (thẻ căn cước, hoặc CCCD còn hạn) khi cần xác minh nhân thân. Thông tin giấy tờ đã tích hợp trong tài khoản định danh điện tử trên VNeID hoặc cơ sở dữ liệu của Bộ Công an có giá trị như kiểm tra giấy tờ trực tiếp. Bạn có thể xem thêm cách tra số căn cước công dân online hoặc đăng ký làm thẻ căn cước online để chuẩn bị giấy tờ tùy thân.

Nếu không có giấy phép lái xe, bạn có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi). Mức phạt cụ thể xem tại bài mức phạt không có bằng lái xe máy.

Làm sao nhận biết việc dừng xe là hợp pháp?

Bạn có thể dựa vào các dấu hiệu sau:

Làm sao nhận biết việc dừng xe là hợp pháp? (4 bước) – CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không? Quy định 2026
Sơ đồ: Làm sao nhận biết việc dừng xe là hợp pháp?
  1. Trang phục, biển hiệu: Cán bộ mặc trang phục đúng quy định, đeo biển hiệu, số hiệu Công an nhân dân. Tham khảo thêm quy định trang phục Công an nhân dân. Riêng cán bộ CSGT hóa trang theo kế hoạch được dùng giấy chứng minh Công an nhân dân để yêu cầu dừng xe, theo Thông tư 73/2024/TT-BCA.
  2. Hiệu lệnh rõ ràng: Hiệu lệnh dừng xe bằng tay, gậy chỉ huy hoặc còi, đèn tín hiệu, ở vị trí an toàn, không che khuất tầm nhìn.
  3. Thông báo căn cứ: Cán bộ thông báo lý do dừng xe, nội dung kiểm soát và đề nghị bạn xuất trình giấy tờ.
  4. Thông báo kết quả: Sau khi kiểm tra, cán bộ cho bạn biết kết quả. Nếu có vi phạm thì lập biên bản và xử lý theo quy định.

Quyền và nghĩa vụ của bạn khi bị kiểm tra

Nghĩa vụ

Bạn phải chấp hành hiệu lệnh dừng xe và xuất trình giấy tờ theo yêu cầu hợp pháp. Không được bỏ chạy, chống đối hoặc đưa giấy tờ giả. Trường hợp chống người thi hành công vụ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung), tùy tính chất và mức độ.

Quyền

  • Hỏi rõ căn cứ dừng xe và nội dung kiểm soát.
  • Được tôn trọng danh dự, nhân phẩm. Cán bộ phải tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân khi tuần tra, kiểm soát.
  • Được xem hình ảnh, dữ liệu về hành vi vi phạm tại nơi kiểm soát (nếu có).
  • Đọc biên bản, ghi ý kiến, từ chối ký nếu không đồng ý và nêu rõ lý do.
  • Khiếu nại, tố cáo khi cho rằng việc dừng xe, kiểm tra hoặc xử phạt là sai.

Cảnh báo: Việc kiểm tra giấy tờ không đồng nghĩa với quyền khám người hay khám phương tiện tùy tiện. Khám người, khám phương tiện phải theo đúng trình tự, thủ tục của luật. Bạn có thể tìm hiểu thêm về quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.

Bị dừng xe, xử phạt sai thì làm gì?

  1. Bình tĩnh, hợp tác: Dừng xe ở vị trí an toàn, không to tiếng. Ghi nhớ thời gian, địa điểm, họ tên, cấp hiệu hoặc số hiệu cán bộ và đơn vị.
  2. Yêu cầu nêu căn cứ: Hỏi lý do dừng xe, hành vi bị cho là vi phạm và văn bản căn cứ xử phạt.
  3. Ghi ý kiến vào biên bản: Nếu không đồng ý, ghi rõ ý kiến trong biên bản hoặc yêu cầu ghi nhận việc từ chối ký.
  4. Khiếu nại, tố cáo: Gửi đơn tới thủ trưởng đơn vị của cán bộ, cơ quan Công an cấp trên hoặc cơ quan có thẩm quyền khác. Có thể khởi kiện quyết định xử phạt tại Tòa án nhân dân khu vực theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

Khi bị tạm giữ giấy tờ, phương tiện, bạn nhớ yêu cầu biên bản ghi rõ danh mục giấy tờ, phương tiện bị tạm giữ và thời hạn tạm giữ.

Thông tin cập nhật tháng 10/2026.

Câu hỏi thường gặp

CSTT có quyền dừng xe kiểm tra giấy tờ không?

Có, trong phạm vi luật cho phép. CSTT có thể dừng xe khi được huy động phối hợp với CSGT theo kế hoạch của cấp có thẩm quyền. Họ cũng có thể dừng xe khi trực tiếp phát hiện vi phạm hoặc có căn cứ nghi vấn khi làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự.

Cảnh sát trật tự có được xử phạt vi phạm giao thông không?

Thẩm quyền xử phạt do Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi) quy định theo từng chức danh, lực lượng. Bạn có thể yêu cầu cán bộ nêu rõ chức danh và căn cứ xử phạt trước khi ký biên bản.

Tôi không vi phạm, có được từ chối dừng xe không?

Không nên từ chối. Nếu cán bộ đang làm nhiệm vụ đúng quy định, bạn phải chấp hành hiệu lệnh. Bạn có quyền hỏi rõ căn cứ dừng xe, ghi ý kiến vào biên bản và khiếu nại sau đó nếu thấy việc dừng xe không đúng quy định.

Quên mang giấy tờ xe, chỉ có trên VNeID thì sao?

Nếu các giấy tờ đã được tích hợp và cập nhật trên VNeID hoặc cơ sở dữ liệu của Bộ Công an, cán bộ có thể kiểm tra qua dữ liệu điện tử và việc này có giá trị như kiểm tra giấy tờ trực tiếp. Bạn nên mang theo điện thoại đã đăng nhập sẵn và pin đủ dùng.

Không xuất trình được giấy tờ tùy thân thì bị xử lý thế nào?

Người đang bị kiểm tra phải xuất trình giấy tờ tùy thân theo yêu cầu hợp pháp. Nếu không có giấy tờ và có dấu hiệu nghi vấn, cơ quan Công an có thể xác minh nhân thân theo quy định. Nếu bạn quên mang theo, hãy trình bày và nhờ người thân gửi ảnh, bản điện tử trên VNeID.

Tóm lại, CSTT không phải lực lượng chuyên trách tuần tra giao thông nhưng vẫn có thể dừng xe kiểm tra giấy tờ khi phối hợp với CSGT theo kế hoạch hoặc khi có căn cứ vi phạm khi làm nhiệm vụ. Bạn nên luôn mang đủ giấy tờ, giữ bình tĩnh, hỏi rõ căn cứ và thực hiện quyền khiếu nại nếu cần.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →