Chế độ nghỉ việc riêng của giáo viên thực hiện theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019. Giáo viên được nghỉ hưởng nguyên lương 3 ngày khi bản thân kết hôn hoặc khi cha mẹ (cả bên vợ/chồng), vợ/chồng, con chết; nghỉ 1 ngày hưởng lương khi con kết hôn. Một số trường hợp khác chỉ được nghỉ 1 ngày không lương. Bạn phải thông báo trước cho nhà trường.
Tóm tắt nhanh
- Giáo viên công lập là viên chức; chế độ nghỉ việc riêng của viên chức thực hiện theo pháp luật về lao động (Luật Viên chức 2025, hiệu lực từ 01/07/2026). Giáo viên trường tư, giáo viên hợp đồng lao động áp dụng trực tiếp Bộ luật Lao động.
- Nghỉ có lương: kết hôn 3 ngày; con kết hôn 1 ngày; tang cha mẹ đẻ/nuôi, cha mẹ vợ/chồng, vợ/chồng, con 3 ngày.
- Nghỉ 1 ngày không lương: ông bà nội ngoại, anh chị em ruột chết; cha hoặc mẹ kết hôn; anh chị em ruột kết hôn.
- Nghỉ hè (8 tuần với giáo viên mầm non, phổ thông) là chế độ riêng, đã gồm cả phép năm, không thay thế ngày nghỉ việc riêng.
Nghỉ việc riêng của giáo viên là gì, áp dụng văn bản nào?
Nghỉ việc riêng là những ngày người lao động được nghỉ để giải quyết việc gia đình quan trọng như cưới hỏi, tang lễ. Đây là quyền do luật quy định, không phải sự du di của hiệu trưởng.
Với giáo viên, bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào:
- Giáo viên trường công lập (viên chức): Luật Viên chức quy định viên chức được nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, Tết, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo pháp luật về lao động. Luật Viên chức 2025 (Luật số 129/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/07/2026 và giữ nguyên nguyên tắc này; trước đó, nội dung này nằm ở Điều 13 Luật Viên chức 2010.
- Giáo viên trường tư thục, cơ sở ngoài công lập, giáo viên ký hợp đồng lao động: áp dụng trực tiếp Bộ luật Lao động 2019, cùng với nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể (nếu có).
Luật Nhà giáo 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026) chỉ giao Chính phủ quy định thời gian nghỉ hè và các ngày nghỉ khác của nhà giáo; nghỉ việc riêng vẫn theo Bộ luật Lao động. Như vậy, mức nghỉ việc riêng của giáo viên không khác mức của người lao động nói chung.
Giáo viên nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương trong trường hợp nào?
Theo khoản 1 Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, giáo viên được nghỉ mà vẫn hưởng nguyên lương và phải thông báo với nhà trường trong các trường hợp sau:
| Sự kiện | Số ngày nghỉ | Lương |
|---|---|---|
| Bản thân giáo viên kết hôn | 3 ngày | Hưởng nguyên lương |
| Con đẻ, con nuôi kết hôn | 1 ngày | Hưởng nguyên lương |
| Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi chết | 3 ngày | Hưởng nguyên lương |
| Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng chết | 3 ngày | Hưởng nguyên lương |
| Vợ hoặc chồng chết | 3 ngày | Hưởng nguyên lương |
| Con đẻ, con nuôi chết | 3 ngày | Hưởng nguyên lương |
Giáo viên nghỉ cưới mấy ngày?
Giáo viên kết hôn được nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương. Đây là chế độ nghỉ việc riêng, không bị trừ vào phép năm và không đòi hỏi bạn phải làm việc đủ một thời gian nhất định. Pháp luật không giới hạn số lần kết hôn được nghỉ, nên kết hôn lần hai vẫn được áp dụng.
Nếu bạn muốn nghỉ dài hơn 3 ngày để tổ chức cưới, số ngày vượt quá chỉ có thể là phép năm hoặc nghỉ không hưởng lương do nhà trường đồng ý.
Giáo viên nghỉ tang mấy ngày?
Khi cha mẹ hai bên, vợ/chồng hoặc con chết, giáo viên nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương. Chế độ này cũng áp dụng với cha mẹ nuôi và cha mẹ nuôi của vợ/chồng. Còn ông bà, anh chị em ruột chết thuộc nhóm nghỉ không hưởng lương ở phần dưới.
Lưu ý: “Nguyên lương” là tiền lương theo hợp đồng lao động hoặc lương, phụ cấp đang hưởng tại thời điểm nghỉ. Số ngày nghỉ việc riêng có hưởng lương vẫn được tính là thời gian làm việc khi xét ngày phép năm.
Giáo viên nghỉ việc riêng không hưởng lương khi nào?
Theo khoản 2 Điều 115, giáo viên được nghỉ 1 ngày không hưởng lương và phải thông báo với nhà trường khi:
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại chết;
- Anh, chị, em ruột chết;
- Cha hoặc mẹ kết hôn;
- Anh, chị, em ruột kết hôn.
Ngoài các trường hợp trên, khoản 3 Điều 115 cho phép giáo viên thỏa thuận với nhà trường để nghỉ thêm không hưởng lương, ví dụ để giải quyết việc gia đình dài ngày hoặc đi chăm người thân. Nhà trường có quyền đồng ý hoặc không, tùy yêu cầu giảng dạy và việc bố trí người dạy thay.
Với giáo viên công lập, thời gian nghỉ không lương thường không được tính vào thời gian xét nâng lương thường xuyên, và nếu nghỉ quá dài có thể ảnh hưởng đến việc đóng bảo hiểm xã hội. Nếu sau này bạn nghỉ việc và cần rút bảo hiểm, tham khảo cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Lưu ý: Theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP, thời gian nghỉ không hưởng lương được người sử dụng lao động đồng ý nhưng cộng dồn không quá 01 tháng trong một năm vẫn được tính vào thời gian làm việc để xét ngày nghỉ hằng năm.
Nghỉ việc riêng khác gì nghỉ hè, nghỉ phép năm, nghỉ ốm?
Nhiều giáo viên nhầm các chế độ này với nhau. Cần phân biệt như sau:
| Chế độ | Căn cứ | Điểm chính |
|---|---|---|
| Nghỉ việc riêng | Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 | Gắn với sự kiện gia đình (cưới, tang); 3 ngày hoặc 1 ngày |
| Nghỉ hè | Luật Nhà giáo 2025; Nghị định 93/2026/NĐ-CP (Điều 17) | Giáo viên mầm non, phổ thông, trường chuyên biệt nghỉ 8 tuần, đã gồm cả phép năm, hưởng nguyên lương và phụ cấp |
| Nghỉ phép năm | Điều 113, 114 Bộ luật Lao động 2019 | Với giáo viên mầm non, phổ thông, phép năm được gộp trong kỳ nghỉ hè |
| Nghỉ ốm, thai sản | Luật Bảo hiểm xã hội 2024 | Hưởng chế độ từ quỹ bảo hiểm xã hội, không phải nghỉ việc riêng |
Nghị định 93/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày ký 31/03/2026. Theo đó, nhà giáo giảng dạy trung học nghề, trung cấp, cao đẳng nghỉ hè 6 tuần; trình độ sơ cấp 4 tuần; giáo dục thường xuyên từ 4 đến 8 tuần; nhà giáo ở cơ sở giáo dục đại học, trường chính trị thực hiện theo quy chế của cơ sở. Trước khi có nghị định này, thời gian nghỉ hè 8 tuần cũng được quy định ở các văn bản về chế độ làm việc của giáo viên.
Điểm quan trọng: vì phép năm đã nằm trong kỳ nghỉ hè nên giáo viên mầm non, phổ thông thường không dùng phép năm lẻ tẻ. Nhưng ngày nghỉ việc riêng có lương là quyền độc lập: nếu việc cưới, tang xảy ra trong thời gian đi dạy, bạn vẫn được nghỉ đủ số ngày theo Điều 115. Nếu sự kiện xảy ra đúng trong kỳ nghỉ hè, bạn đã đang nghỉ nên thực tế thường không phát sinh nghỉ bù; hãy hỏi quy chế chi tiêu nội bộ hoặc nội quy của trường để biết cách xử lý cụ thể.
Khi nghỉ việc riêng, bạn vẫn cần làm đơn gửi hiệu trưởng. Bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản và chỉnh lý do thành “nghỉ việc riêng”.
Thủ tục xin nghỉ việc riêng của giáo viên
Bộ luật Lao động chỉ yêu cầu “phải thông báo” với người sử dụng lao động, không quy định bắt buộc hồ sơ cụ thể. Trong thực tế, nhà trường thường yêu cầu đơn và giấy tờ chứng minh. Bạn nên làm theo các bước sau:
- Bước 1: Xác định đúng trường hợp thuộc khoản 1 (có lương) hay khoản 2 (không lương) của Điều 115.
- Bước 2: Báo cho tổ trưởng chuyên môn và hiệu trưởng (hoặc người được ủy quyền) càng sớm càng tốt. Với việc cưới của bản thân, nên báo trước để nhà trường sắp xếp dạy thay. Với việc tang đột xuất, báo trước bằng điện thoại hoặc tin nhắn rồi hoàn thiện đơn sau.
- Bước 3: Viết đơn xin nghỉ, nêu rõ lý do, số ngày, thời gian nghỉ, người dạy thay hoặc cách bàn giao lớp. Nên viết đúng văn phong công văn, hành chính (xem thêm phong cách ngôn ngữ hành chính).
- Bước 4: Nộp kèm giấy tờ chứng minh nếu nhà trường yêu cầu, như giấy chứng nhận kết hôn, giấy báo tử hoặc giấy xác nhận của chính quyền địa phương.
- Bước 5: Sau khi đi làm lại, kiểm tra việc chấm công để các ngày nghỉ việc riêng được ghi nhận là ngày nghỉ có lương, tránh bị trừ nhầm.
Cảnh báo: Không khai man lý do hoặc làm giấy tờ giả để xin nghỉ. Hành vi này có thể bị xử lý kỷ luật viên chức hoặc kỷ luật lao động, và nếu dùng giấy tờ giả còn có thể bị xử lý theo quy định hành chính, hình sự.
Một số tình huống thường gặp
Cô Lan, giáo viên tiểu học công lập, kết hôn vào giữa học kỳ
Cô Lan báo hiệu trưởng trước 2 tuần và nộp đơn xin nghỉ 3 ngày. Cô được nghỉ hưởng nguyên lương, không bị trừ phép. Nếu muốn nghỉ thêm 2 ngày đi tuần trăng mật, cô phải xin nghỉ không lương hoặc dùng ngày nghỉ khác được nhà trường chấp thuận.
Thầy Hùng, giáo viên THCS, bà nội mất
Bà nội thuộc nhóm khoản 2 Điều 115, nên thầy được nghỉ 1 ngày không hưởng lương. Nếu thầy muốn nghỉ để về quê xa và cần nhiều ngày hơn, thầy xin nghỉ thêm theo thỏa thuận với hiệu trưởng.
Giáo viên trường tư thục xin nghỉ việc riêng
Nhà trường tư thục không được đặt quy định thấp hơn Bộ luật Lao động. Nội quy hoặc hợp đồng có thể cho nhiều ngày hơn, nhưng nếu ghi ít hơn thì phần trái luật không có giá trị áp dụng.
Người lao động mới vào làm có được nghỉ việc riêng không?
Có. Nghỉ việc riêng có lương không đòi hỏi làm việc đủ 12 tháng như phép năm. Điều kiện duy nhất là bạn thuộc đối tượng lao động có quan hệ lao động hợp pháp (kể cả giáo viên tập sự hoặc thử việc, nếu hợp đồng đang hiệu lực) và có thông báo với nhà trường. Bạn cũng nên biết độ tuổi lao động tối thiểu khi ký hợp đồng lao động với các cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), Điều 113, 114, 115.
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
- Luật Viên chức 2025 (Luật số 129/2025/QH15, hiệu lực từ 01/07/2026); Luật Viên chức 2010 (đã được thay thế).
- Luật Nhà giáo 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026), Điều 16 về chế độ làm việc của nhà giáo.
- Nghị định 93/2026/NĐ-CP ngày 31/03/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo (Điều 17 về thời gian nghỉ hè).
- Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT về chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học.
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (chế độ ốm đau, thai sản).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Chế độ nghỉ việc riêng của giáo viên có khác người lao động khác không?
Không. Giáo viên công lập là viên chức, được nghỉ việc riêng theo pháp luật về lao động; giáo viên tư thục áp dụng trực tiếp Bộ luật Lao động. Cả hai nhóm đều dùng Điều 115 Bộ luật Lao động 2019.
Giáo viên nghỉ việc riêng có hưởng lương không?
Có trong các trường hợp thuộc khoản 1 Điều 115: bản thân kết hôn (3 ngày), con kết hôn (1 ngày), cha mẹ hai bên, vợ/chồng, con chết (3 ngày). Các trường hợp thuộc khoản 2 chỉ được nghỉ 1 ngày không hưởng lương.
Bố mẹ chồng/vợ mất, giáo viên được nghỉ mấy ngày?
Được nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương, cả với cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi của vợ hoặc chồng. Bạn cần thông báo với hiệu trưởng và nộp đơn, giấy tờ nếu nhà trường yêu cầu.
Giáo viên có được nghỉ không lương dài ngày không?
Có thể, nếu thỏa thuận được với nhà trường theo khoản 3 Điều 115. Với viên chức, việc đồng ý hay không phụ thuộc người đứng đầu đơn vị và nhu cầu công việc. Thời gian nghỉ không lương thường không tính để xét nâng lương và ảnh hưởng thời gian đóng bảo hiểm xã hội.
Nghỉ hè 8 tuần của giáo viên có gồm ngày nghỉ việc riêng không?
Không. Nghỉ hè 8 tuần (theo Nghị định 93/2026/NĐ-CP) đã gồm phép năm nhưng không thay cho ngày nghỉ việc riêng. Nếu sự kiện cưới, tang xảy ra trong thời gian giảng dạy, bạn vẫn được nghỉ đủ số ngày theo Điều 115.
Tóm lại, giáo viên được nghỉ việc riêng theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019: 3 ngày có lương khi kết hôn hoặc khi cha mẹ hai bên, vợ chồng, con qua đời; 1 ngày có lương khi con kết hôn; 1 ngày không lương trong các trường hợp còn lại. Hãy thông báo sớm, làm đơn rõ ràng và giữ giấy tờ chứng minh để bảo đảm quyền lợi của mình.
