Đối tượng chính sách là những nhóm người được Nhà nước ưu đãi hoặc hỗ trợ riêng vì có công, có hoàn cảnh khó khăn hoặc sống ở vùng đặc thù, như người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Về đất đai, các nhóm này có thể được giao đất ở, miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất khi đủ điều kiện.
Tóm tắt nhanh
- “Đối tượng chính sách” là cách gọi chung. Mỗi lĩnh vực (đất đai, nhà ở, bảo trợ xã hội) có danh sách đối tượng riêng.
- Được xếp vào diện chính sách không có nghĩa là tự động được cấp đất. Bạn phải đáp ứng điều kiện về đất ở, nhà ở, nơi cư trú và quỹ đất của địa phương.
- Căn cứ chính: Luật Đất đai 2024 (Điều 16, Điều 124), Nghị định 103/2024/NĐ-CP về tiền sử dụng đất và Luật Nhà ở 2023 (Điều 76).
- Từ 01/07/2025, hồ sơ xin giao đất cho cá nhân nộp tại UBND cấp xã nơi có đất, vì không còn cấp huyện.
Đối tượng chính sách là gì?
Pháp luật Việt Nam không dùng một định nghĩa duy nhất cho cụm từ này ở mọi lĩnh vực. Trong đời sống, “đối tượng chính sách” thường chỉ những người thuộc diện Nhà nước có chế độ ưu đãi, trợ giúp hoặc hỗ trợ riêng. Ai thuộc diện nào phụ thuộc vào văn bản điều chỉnh từng chính sách cụ thể.

Với đất đai và nhà ở, các nhóm thường gặp là:
- Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ (theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng).
- Hộ nghèo, hộ cận nghèo (xác định theo chuẩn nghèo do Thủ tướng Chính phủ quyết định).
- Cá nhân, hộ gia đình là đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là ở vùng đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo.
- Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và giáo viên, nhân viên y tế công tác ở vùng khó khăn, trong những trường hợp luật quy định.
Lưu ý: Một người có thể thuộc diện chính sách theo luật này nhưng không thuộc diện theo luật khác. Ví dụ, người thu nhập thấp ở đô thị được mua nhà ở xã hội nhưng không đương nhiên được miễn tiền sử dụng đất.
Những nhóm nào được hỗ trợ về đất đai?
Đồng bào dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo
Điều 16 Luật Đất đai 2024 quy định chính sách hỗ trợ đất đai lần đầu cho cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có việc giao đất ở trong hạn mức và được miễn, giảm tiền sử dụng đất. Luật cũng giao UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế và quỹ đất của địa phương để quyết định diện tích giao đất, cho thuê đất. Vì vậy mức hỗ trợ cụ thể có thể khác nhau giữa các tỉnh.
Người có công, hộ nghèo thiếu đất sản xuất
Luật Đất đai 2024 cho phép giao đất, cho thuê đất để thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo tại địa phương không có đất hoặc thiếu đất sản xuất. Đây là cơ sở để địa phương lập danh sách và bố trí quỹ đất.
Trường hợp được giao đất ở không qua đấu giá
Thông thường, giao đất ở cho cá nhân phải qua đấu giá quyền sử dụng đất. Điều 124 Luật Đất đai 2024 quy định các ngoại lệ. Với giao đất ở, các nhóm chính gồm:
| Nhóm đối tượng | Điều kiện cơ bản |
|---|---|
| Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, công an và người làm công tác cơ yếu hưởng lương ngân sách | Chưa được giao đất ở, nhà ở |
| Giáo viên, nhân viên y tế công tác tại xã biên giới, hải đảo, vùng khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn | Chưa có đất ở, nhà ở tại nơi công tác hoặc chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở |
| Cá nhân thường trú tại xã | Không có đất ở, chưa được Nhà nước giao đất ở hoặc chưa hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở |
| Cá nhân thường trú tại thị trấn thuộc vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn | Không có đất ở và chưa được Nhà nước giao đất ở |
Các điều kiện trên được tóm tắt từ điểm a, b và điều kiện của từng nhóm tại Điều 124. Địa phương có thể quy định thêm tiêu chí, ví dụ thời gian công tác tối thiểu, danh hiệu thi đua hoặc điều kiện chưa có nhà ở trên địa bàn tỉnh. Bạn nên xem quy định của UBND tỉnh nơi mình cư trú hoặc công tác.
Cảnh báo: Nhà nước chỉ giao đất khi địa phương còn quỹ đất và có kế hoạch giao. Hồ sơ đủ điều kiện nhưng chưa có quỹ đất thì chưa thể được giao ngay.
Miễn, giảm tiền sử dụng đất cho đối tượng chính sách
Nhà nước thường giao đất ở có thu tiền sử dụng đất, sau đó miễn hoặc giảm tùy đối tượng. Nghị định 103/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 291/2025/NĐ-CP) quy định chi tiết việc này.
- Được miễn: người nghèo, hộ gia đình hoặc cá nhân là người dân tộc thiểu số sinh sống tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo. Người có công với cách mạng thuộc diện được miễn theo pháp luật về người có công cũng được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở.
- Được giảm: người có công với cách mạng thuộc diện được giảm tiền sử dụng đất theo pháp luật về người có công, đối với đất ở trong hạn mức. Mức giảm cụ thể phụ thuộc vào nhóm đối tượng và quy định về người có công.
Lưu ý: Hộ gia đình, cá nhân chỉ được miễn hoặc giảm một lần tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở khi được giao đất, chuyển mục đích sang đất ở hoặc được công nhận đất ở. Phần vượt hạn mức vẫn phải nộp tiền theo quy định.
Khi làm thủ tục, bạn nộp giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số được xác định theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và quy định của Chính phủ.
Hỗ trợ nhà ở xã hội cho đối tượng chính sách
Ngoài đất ở, nhiều người tìm “cấp đất cho đối tượng chính sách” thực chất đang cần hỗ trợ về nhà ở. Điều 76 Luật Nhà ở 2023 quy định các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, gồm 12 nhóm nếu đáp ứng đủ điều kiện. Một số nhóm tiêu biểu:
- Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở.
- Hộ gia đình nghèo, cận nghèo ở nông thôn và đô thị.
- Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
- Công nhân, người lao động làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã.
- Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, giải tỏa nhà ở mà chưa được bồi thường bằng nhà ở, đất ở.
Muốn hưởng chính sách này, bạn phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn.
Hồ sơ và nơi nộp sau khi bỏ cấp huyện
Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp. Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân hoặc cộng đồng dân cư thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã. Nghị định này có hiệu lực từ 01/07/2025 và được thực hiện đến trước ngày 01/3/2027, nên bạn cần theo dõi văn bản thay thế khi đến thời hạn.

- Bước 1: Kiểm tra mình thuộc nhóm nào và địa phương có thông báo giao đất không (thường niêm yết hoặc thông báo công khai).
- Bước 2: Chuẩn bị đơn xin giao đất ở theo mẫu hướng dẫn, giấy tờ chứng minh đối tượng (giấy xác nhận người có công, giấy chứng nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, giấy tờ về nơi công tác…), căn cước và thông tin cư trú.
- Bước 3: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi có đất (hoặc nơi quy định trong thông báo) trong thời hạn thông báo. Có địa phương quy định thời hạn 30 ngày kể từ ngày thông báo.
- Bước 4: Cơ quan có thẩm quyền xét duyệt, xác định tiền sử dụng đất, mức miễn giảm rồi ra quyết định giao đất.
- Bước 5: Hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nếu có) và nhận bàn giao đất, đăng ký cấp Giấy chứng nhận.
Giấy tờ nộp kèm thường là bản sao có chứng thực. Bạn có thể tham khảo nơi chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành để chuẩn bị đúng. Nếu cần chứng minh nơi cư trú, xem thêm hướng dẫn đăng ký tạm trú online. Cần xác nhận về hoàn cảnh cá nhân, bạn có thể tham khảo mẫu giấy xác nhận nhân thân.
Những lưu ý để không mất quyền lợi
- Kê khai trung thực. Người chưa có đất ở, nhà ở mới đủ điều kiện nhiều diện. Kê khai sai để được giao đất hoặc miễn giảm có thể bị thu hồi quyết định và bị xử lý theo quy định.
- Chỉ hưởng một lần. Đã được giao đất ở hoặc hưởng chính sách nhà ở thì thường không đủ điều kiện hưởng tiếp ở diện đó.
- Giấy tờ phải còn hiệu lực. Giấy chứng nhận hộ nghèo, cận nghèo xác định theo từng thời kỳ. Bạn cần giấy tờ phù hợp tại thời điểm nộp hồ sơ. Giấy tờ tùy thân nên dùng thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn, có thể tra cứu số thẻ căn cước công dân online khi cần điền thông tin.
- Nhận đất rồi muốn chuyển nhượng. Đất được giao theo chính sách có thể bị hạn chế chuyển nhượng trong một thời gian hoặc theo điều kiện địa phương. Không nên mua bán bằng giấy tay. Xem thêm rủi ro và quy định về giấy tờ mua bán đất viết tay.
Ví dụ tình huống: Ông A là thương binh, hiện ở nhờ nhà người thân, chưa có đất ở và chưa hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở. Địa phương có thông báo giao đất ở cho người có công. Ông nộp đơn, giấy xác nhận người có công và giấy tờ chứng minh chưa có đất ở tại UBND cấp xã. Nếu được giao đất, ông được xét miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất trong hạn mức theo diện người có công, và chỉ được hưởng một lần.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai 2024 (Luật số 31/2024/QH15), đặc biệt Điều 16, Điều 124, Điều 125.
- Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 291/2025/NĐ-CP.
- Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.
- Luật Nhà ở 2023 (Điều 76, Điều 77) và Nghị định 100/2024/NĐ-CP.
- Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định chi tiết có thể khác theo từng tỉnh, thành phố.
Câu hỏi thường gặp
Đối tượng chính sách là gì, gồm những ai?
Là những nhóm được Nhà nước ưu đãi hoặc hỗ trợ riêng, như người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Danh sách cụ thể khác nhau theo từng lĩnh vực như đất đai, nhà ở hay an sinh xã hội.
Đối tượng chính sách có được cấp đất miễn phí không?
Không đương nhiên. Một số nhóm được giao đất ở và được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất trong hạn mức, nhưng phải đủ điều kiện và địa phương phải còn quỹ đất. Phần diện tích vượt hạn mức vẫn phải nộp tiền.
Người có công với cách mạng được miễn hay giảm tiền sử dụng đất?
Tùy diện theo pháp luật về người có công. Người thuộc diện được miễn thì miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở. Người thuộc diện được giảm thì giảm theo tỷ lệ quy định. Mỗi hộ chỉ được hưởng một lần.
Nộp hồ sơ xin giao đất ở đâu từ khi bỏ cấp huyện?
Từ 01/07/2025, thẩm quyền giao đất cho cá nhân do UBND cấp xã thực hiện theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP. Bạn nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi có đất hoặc nơi ghi trong thông báo của địa phương.
Đối tượng chính sách có được mua nhà ở xã hội không?
Có, nếu thuộc một trong các nhóm tại Điều 76 Luật Nhà ở 2023 và đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập, cư trú theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP. Người có công, hộ nghèo, cận nghèo thuộc nhóm này.
Tóm lại, “đối tượng chính sách” là khái niệm rộng, còn việc được cấp đất hay không phụ thuộc vào luật điều chỉnh từng chính sách, điều kiện của bạn và quỹ đất địa phương. Bạn nên xác định mình thuộc nhóm nào, chuẩn bị giấy tờ chứng minh và nộp đúng nơi, đúng thời hạn tại UBND cấp xã.











