Muốn xin giấy nghỉ ốm ở bệnh viện, bạn đến cơ sở khám, chữa bệnh có giấy phép hoạt động, khám bệnh và nói rõ nhu cầu nghỉ việc. Nếu bác sĩ thấy tình trạng sức khỏe cần nghỉ, bạn sẽ được cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (mẫu số 07), tối đa 30 ngày cho một lần khám. Nếu điều trị nội trú, bạn nhận giấy ra viện.
Tóm tắt nhanh
- Giấy nghỉ ốm hưởng BHXH hiện dùng Mẫu số 07 ban hành kèm Thông tư 25/2025/TT-BYT (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Một lần khám chỉ được cấp một giấy; thời gian nghỉ ghi trên giấy thường không quá 30 ngày. Cần nghỉ dài hơn thì phải tái khám.
- Thời gian hưởng tối đa trong năm: 30, 40 hoặc 60 ngày (điều kiện bình thường), cộng thêm 10 ngày nếu làm việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Mức hưởng thông thường bằng 75% tiền lương đóng BHXH; nộp hồ sơ cho công ty chậm nhất 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
- Mua, làm giả hoặc dùng giấy nghỉ ốm giả có thể bị phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.
Giấy nghỉ ốm ở bệnh viện là giấy gì?
Người dân hay gọi chung là “giấy nghỉ ốm”, “giấy nghỉ bệnh”. Về pháp lý, có hai loại giấy chính để chứng minh bạn nghỉ việc vì ốm và để hưởng trợ cấp ốm đau từ quỹ BHXH:
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội: cấp khi bạn (hoặc con dưới 7 tuổi) điều trị ngoại trú. Đây là loại giấy bạn xin khi đi khám rồi về nhà nghỉ.
- Giấy ra viện: cấp khi điều trị nội trú. Giấy ra viện có thể ghi số ngày cần nghỉ để tiếp tục điều trị ngoại trú sau khi xuất viện.
Từ ngày 01/07/2025, Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH dùng Mẫu số 07 tại Phụ lục II Thông tư 25/2025/TT-BYT của Bộ Y tế. Mẫu cũ ở Phụ lục 7 Thông tư 56/2017/TT-BYT (sửa đổi bởi Thông tư 18/2022/TT-BYT) là mẫu trước đây, hiện đã được thay thế.
Ai được cấp giấy nghỉ ốm hưởng BHXH?
Đối tượng được hưởng chế độ ốm đau
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau, gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên; cán bộ, công chức, viên chức và một số đối tượng khác theo luật.
Các trường hợp nghỉ việc được hưởng
Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025) quy định các trường hợp phổ biến sau:
- Điều trị khi mắc bệnh mà không phải bệnh nghề nghiệp;
- Điều trị khi bị tai nạn trên đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại, theo tuyến đường và thời gian hợp lý;
- Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định;
- Nghỉ việc chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau (có xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh).
Nguyên tắc do bác sĩ quyết định
Giấy nghỉ ốm chỉ được cấp khi người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trực tiếp khám và nhận định bạn cần nghỉ để điều trị. Số ngày nghỉ phụ thuộc tình trạng sức khỏe thực tế, không phụ thuộc yêu cầu của người bệnh. Giấy phải do cơ sở khám, chữa bệnh được cấp phép hoạt động cấp, và người ký phải là người hành nghề được lãnh đạo cơ sở phân công.
Lưu ý: Nếu bạn chưa tham gia BHXH bắt buộc (ví dụ làm việc tự do) thì không có chế độ ốm đau từ quỹ BHXH. Bạn vẫn có thể xin giấy xác nhận khám bệnh hoặc giấy ra viện để làm căn cứ xin nghỉ theo nội quy, thỏa thuận với đơn vị, nhưng sẽ không được cơ quan BHXH chi trả trợ cấp.
Thủ tục xin giấy nghỉ ốm ở bệnh viện từng bước
- Bước 1 – Chuẩn bị giấy tờ: mang thẻ căn cước (hoặc CCCD còn hạn) hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID, thẻ bảo hiểm y tế (hoặc thông tin BHYT đã tích hợp), và mã số BHXH nếu có. Nếu cần cấp giấy cho con ốm, mang giấy tờ của trẻ (giấy khai sinh hoặc thẻ BHYT của trẻ). Bạn có thể xem cách tra cứu số thẻ ở bài tra số căn cước công dân online.
- Bước 2 – Đăng ký khám bệnh: khám tại bệnh viện, trạm y tế hoặc phòng khám có giấy phép hoạt động. Nên khám đúng thời điểm bạn đang bệnh, vì giấy chỉ được cấp sau khi khám.
- Bước 3 – Trao đổi với bác sĩ: nói rõ bạn là người lao động tham gia BHXH và cần giấy nghỉ việc hưởng BHXH. Cung cấp trung thực triệu chứng, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm cũ nếu có.
- Bước 4 – Bác sĩ khám và quyết định: nếu thấy cần thiết, bác sĩ ghi chẩn đoán, số ngày nghỉ và cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Với bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày, mã bệnh và tên bệnh phải ghi đúng danh mục của Bộ Y tế.
- Bước 5 – Nhận và kiểm tra giấy: cơ sở y tế có thể cấp ngay hoặc phát giấy hẹn ghi rõ thời gian nhận. Hãy kiểm tra họ tên, ngày sinh, số thẻ BHYT hoặc mã BHXH, ngày bắt đầu và kết thúc nghỉ, chữ ký, dấu của cơ sở. Sai sót phải đề nghị sửa ngay, không tự tẩy xóa.
Cảnh báo: Tuyệt đối không tự ý sửa ngày nghỉ, tẩy xóa hay nhờ người khác “làm giúp” giấy. Cơ quan BHXH đối chiếu dữ liệu khám, chữa bệnh trên hệ thống giám định; giấy không khớp sẽ bị từ chối và bạn có thể bị xử lý.
Nghỉ ốm tối đa bao nhiêu ngày, hưởng bao nhiêu tiền?
Số ngày ghi trên một giấy
Một lần khám chỉ được cấp một giấy chứng nhận. Số ngày nghỉ ghi trên giấy tối đa 30 ngày. Nếu cần nghỉ dài hơn, khi hết hoặc sắp hết thời hạn, bạn phải tái khám để bác sĩ xem xét cấp tiếp. Một số trường hợp đặc thù có giới hạn riêng, ví dụ sảy thai, phá thai, thai chết lưu từ 13 tuần tuổi trở lên được ghi tối đa 50 ngày cho một lần cấp.
Thời gian hưởng chế độ ốm đau tối đa trong năm
Theo Điều 43 Luật BHXH 2024, thời gian hưởng tính từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12, tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, Tết, nghỉ hằng tuần:
| Thời gian đóng BHXH bắt buộc | Điều kiện bình thường | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | 30 ngày | 40 ngày |
| Từ đủ 15 đến dưới 30 năm | 40 ngày | 50 ngày |
| Từ đủ 30 năm trở lên | 60 ngày | 70 ngày |
Nếu hết thời gian trên mà vẫn điều trị bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày, bạn được hưởng tiếp với mức thấp hơn (65%, 55% hoặc 50% tiền lương đóng BHXH, tùy thời gian đóng BHXH).
Con dưới 7 tuổi ốm
Trong một năm, mỗi con được tính tối đa 20 ngày làm việc nếu con dưới 3 tuổi và tối đa 15 ngày làm việc nếu con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi. Cha và mẹ cùng đóng BHXH bắt buộc thì mỗi người đều có thời gian hưởng theo quy định.
Cách tính tiền trợ cấp ốm đau
Mức hưởng thông thường bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước tháng nghỉ. Mức một ngày bằng mức theo tháng chia cho 24 ngày. Nghỉ không trọn ngày: dưới nửa ngày tính nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày tính một ngày.
Ví dụ: Anh Nam có lương đóng BHXH 12 triệu đồng/tháng, nghỉ ốm 3 ngày làm việc có giấy hợp lệ. Trợ cấp một ngày = 12.000.000 × 75% ÷ 24 = 375.000 đồng. Tổng trợ cấp = 375.000 × 3 = 1.125.000 đồng.
Ngoài ra, nếu nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, người lao động được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế cho thời gian đó. Nếu bạn nghỉ việc và muốn tìm hiểu quyền lợi BHXH khác, xem thêm cách tính BHXH một lần trên VssID.
Nộp giấy nghỉ ốm cho công ty và nhận tiền trợ cấp
Hồ sơ hưởng trợ cấp ốm đau theo Điều 47 Luật BHXH 2024 gồm:
- Điều trị nội trú: bản chính hoặc bản sao giấy ra viện, hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, hoặc giấy tờ khác chứng minh quá trình điều trị nội trú;
- Điều trị ngoại trú: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, hoặc giấy ra viện có ghi chỉ định thời gian cần tiếp tục nghỉ để điều trị.
Quy trình giải quyết theo Điều 48:
- Bước 1: bạn nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
- Bước 2: trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, công ty lập danh sách người nghỉ ốm và nộp cho cơ quan BHXH.
- Bước 3: trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH giải quyết; nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do.
Nếu nộp chậm, hồ sơ vẫn có thể được xem xét nhưng người sử dụng lao động phải gửi văn bản giải trình lý do cho cơ quan BHXH. Để tránh phiền phức, bạn nên chụp lại giấy và nộp cho công ty ngay khi đi làm lại. Nếu công ty yêu cầu thêm đơn báo nghỉ, bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản để viết cho đúng thể thức.
Các tình huống thường gặp
Bác sĩ không cấp giấy nghỉ ốm thì sao?
Bác sĩ có quyền từ chối nếu khám thấy bạn không cần nghỉ để điều trị, hoặc bạn không đi khám trực tiếp. Bạn không thể yêu cầu cấp giấy cho những ngày đã nghỉ trước đó mà không có khám, chữa bệnh. Trường hợp thấy cần thiết, bạn có thể khám lại tại cơ sở khác để có chẩn đoán độc lập, nhưng giấy vẫn do người hành nghề quyết định theo chuyên môn.
Khám ở phòng khám tư có được cấp giấy không?
Được, nếu phòng khám có giấy phép hoạt động và người ký giấy được lãnh đạo cơ sở phân công. Giấy không đúng mẫu hoặc không đúng thẩm quyền sẽ không được cơ quan BHXH chấp nhận.
Mất giấy nghỉ ốm có xin cấp lại được không?
Có. Thông tư 25/2025/TT-BYT cho phép cấp lại giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH trong một số trường hợp như mất, hỏng hoặc có sai sót. Giấy cấp lại phải được đóng dấu “CẤP LẠI”. Bạn liên hệ chính cơ sở đã cấp giấy để làm thủ tục.
Ốm đúng ngày nghỉ phép năm thì sao?
Việc nghỉ phép năm hay nghỉ hưởng BHXH phụ thuộc vào việc bạn có giấy nghỉ việc hưởng BHXH hợp lệ cho những ngày đó hay không. Bạn nên trao đổi với bộ phận nhân sự trước khi quyết định để không bị trừ ngày phép ngoài ý muốn.
Mua, dùng giấy nghỉ ốm giả bị xử lý thế nào?
Một số người tìm cách mua giấy nghỉ ốm qua mạng để nghỉ làm mà vẫn được trả tiền. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, tương tự việc mua giấy khám sức khỏe không qua khám thật.
- Xử phạt hành chính: người lao động kê khai không đúng sự thật hoặc làm sai lệch nội dung liên quan đến việc hưởng BHXH, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/09/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP) và bị buộc nộp lại số tiền đã nhận.
- Trách nhiệm hình sự: hành vi làm giả hoặc sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức có thể bị xử lý theo Điều 341 Bộ luật Hình sự (khoản 1 phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm). Nếu dùng hồ sơ giả để chiếm đoạt tiền BHXH đến mức luật định, có thể bị truy cứu về tội gian lận BHXH (Điều 214).
- Kỷ luật lao động: công ty có thể xử lý kỷ luật theo nội quy, kể cả sa thải nếu hành vi nghiêm trọng.
Cảnh báo: Giấy mua trôi nổi thường không có dữ liệu khám bệnh tương ứng, dễ bị phát hiện khi cơ quan BHXH đối chiếu. Cách hợp pháp duy nhất là đi khám thật và để người hành nghề quyết định số ngày nghỉ.
Nếu bị yêu cầu viết giải trình, bạn có thể tham khảo cách trình bày ở bài cách viết bản kiểm điểm, nhưng trung thực vẫn là yếu tố quan trọng nhất.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15), các Điều 42, 43, 44, 45, 47, 48;
- Thông tư 12/2025/TT-BNV ngày 30/06/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH 2024 về BHXH bắt buộc;
- Thông tư 25/2025/TT-BYT ngày 30/06/2025 của Bộ Y tế (hiệu lực từ 01/07/2025), Mẫu số 07 Phụ lục II;
- Thông tư 56/2017/TT-BYT, Thông tư 18/2022/TT-BYT (quy định trước đây về giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH);
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP ngày 15/07/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH (hiệu lực từ 10/09/2026);
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), Điều 214 và Điều 341.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Xin giấy nghỉ ốm ở bệnh viện có cần mang theo thẻ BHYT không?
Nên mang theo thẻ BHYT (hoặc dùng căn cước, VNeID đã tích hợp thông tin BHYT) và mã số BHXH nếu có, vì giấy phải ghi thông tin này để cơ quan BHXH đối chiếu. Thiếu thông tin có thể làm hồ sơ bị trả lại.
Giấy nghỉ ốm hưởng BHXH được cấp tối đa bao nhiêu ngày?
Mỗi lần khám chỉ được cấp một giấy, thời gian nghỉ ghi trên giấy tối đa 30 ngày. Cần nghỉ dài hơn thì phải tái khám. Một số trường hợp đặc thù như sảy thai, phá thai từ 13 tuần trở lên có giới hạn riêng tối đa 50 ngày.
Nghỉ ốm được hưởng bao nhiêu phần trăm lương?
Mức thông thường là 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước tháng nghỉ. Một ngày được tính bằng mức theo tháng chia cho 24. Với bệnh dài ngày đã hết thời gian hưởng tối đa nhưng vẫn điều trị, mức hưởng tiếp theo thấp hơn (65%, 55% hoặc 50%).
Bao lâu thì phải nộp giấy nghỉ ốm cho công ty?
Chậm nhất 45 ngày kể từ ngày bạn trở lại làm việc. Công ty có 07 ngày làm việc để nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH, và cơ quan BHXH có 07 ngày làm việc để giải quyết kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
Có cấp giấy nghỉ ốm cho người không đóng BHXH không?
Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH dùng để hưởng chế độ từ quỹ BHXH, nên gắn với người tham gia BHXH. Người không tham gia BHXH có thể xin xác nhận khám bệnh hoặc giấy ra viện để làm căn cứ xin nghỉ với đơn vị, nhưng không được hưởng trợ cấp ốm đau.
Mua giấy nghỉ ốm trên mạng có bị phạt không?
Có. Người lao động dùng giấy giả để hưởng BHXH có thể bị phạt hành chính 1–2 triệu đồng và buộc hoàn trả tiền đã nhận. Nặng hơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội liên quan đến tài liệu giả hoặc gian lận BHXH.
Tóm lại, cách xin giấy nghỉ ốm ở bệnh viện an toàn nhất là đi khám trực tiếp, trung thực với bác sĩ, kiểm tra kỹ giấy được cấp và nộp cho công ty trong vòng 45 ngày kể từ ngày đi làm lại. Làm đúng quy trình, bạn vừa được nghỉ hợp lệ vừa nhận đủ trợ cấp ốm đau từ quỹ BHXH.
