Bạn có thể tố cáo công ty trốn thuế bằng đơn gửi cơ quan thuế đang quản lý công ty đó. Đơn nộp trực tiếp, gửi bưu điện hoặc qua kênh điện tử do cơ quan thuế công bố. Đơn cần ghi rõ họ tên, địa chỉ, hành vi vi phạm và kèm chứng cứ. Nếu có dấu hiệu tội phạm, bạn gửi tố giác đến cơ quan công an có thẩm quyền.
Tóm tắt nhanh
- Nơi gửi chính: cơ quan thuế quản lý trực tiếp công ty bị tố cáo; vụ có dấu hiệu hình sự thì gửi cơ quan điều tra của Công an.
- Tố cáo online: nên gửi qua kênh chính thức do cơ quan thuế công bố, có họ tên, địa chỉ, giấy tờ định danh và chứng cứ rõ ràng.
- Thời hạn giải quyết tố cáo: không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý, vụ phức tạp được gia hạn thêm.
- Trốn thuế bị phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn; có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự.
- Không nên tố cáo thiếu căn cứ: tố cáo sai sự thật có thể bị xử lý.
Hành vi nào bị coi là trốn thuế?
Trước khi tố cáo, bạn cần xác định đúng hành vi. Từ 01/07/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 liệt kê 10 hành vi trốn thuế. Một số hành vi thường gặp trong thực tế:
- Không đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế, hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ hết hạn, dẫn đến thiếu thuế phải nộp.
- Bán hàng, cung cấp dịch vụ nhưng không lập hóa đơn, không kê khai thuế; hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá thanh toán thực tế.
- Dùng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán chi phí, kê khống đầu vào nhằm giảm thuế phải nộp hoặc tăng thuế được khấu trừ, hoàn.
- Dùng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số thuế.
- Không ghi chép các khoản thu vào sổ kế toán, che giấu doanh thu, lập hai bộ sổ.
Ví dụ: Chị Lan làm tại một cửa hàng. Khách trả tiền nhưng chủ cửa hàng chỉ xuất hóa đơn cho một phần doanh thu, phần còn lại bán “không hóa đơn”. Nếu việc này là cố ý và lặp lại, đây có thể là hành vi trốn thuế chứ không đơn thuần là sai sót kê khai.
Lưu ý: Trốn thuế khác với khai sai, chậm nộp tiền thuế hay nộp thiếu do nhầm lẫn. Điểm mấu chốt là yếu tố cố ý và hành vi che giấu. Nếu bạn chỉ nghi ngờ nhưng chưa có dữ kiện, hãy ghi rõ đó là thông tin bạn biết, không kết luận thay cơ quan chức năng.
Về hóa đơn bán hàng, bạn có thể xem thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ để nhận biết hóa đơn có đủ nội dung bắt buộc hay không.
Tố cáo trốn thuế online được không?
Được, trong phạm vi các kênh mà cơ quan có thẩm quyền công bố. Hiện nay người dân thường gửi thông tin qua cổng thông tin điện tử, hộp thư điện tử chính thức của cơ quan thuế hoặc hệ thống tiếp nhận phản ánh trực tuyến. Chuyển đổi số trong tiếp nhận và xử lý đơn thư cũng được Luật số 136/2025/QH15 (sửa đổi Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, hiệu lực từ 01/07/2026) khuyến khích.
Tuy vậy, một tố cáo muốn được thụ lý và giải quyết theo Luật Tố cáo phải xác định được người tố cáo. Vì thế khi gửi online, bạn nên:
- Ghi đầy đủ họ tên, địa chỉ, cách thức liên hệ; từ 01/07/2026, người tố cáo phải nêu rõ họ tên, địa chỉ và xuất trình giấy tờ định danh (thẻ căn cứớc, giấy chứng nhận căn cước, số định danh cá nhân hoặc hộ chiếu) khi đến trực tiếp.
- Đính kèm đơn đã ký (bản quét hoặc ảnh rõ nét) cùng tài liệu chứng cứ.
- Lưu lại thư xác nhận, mã tiếp nhận hoặc ảnh chụp màn hình đã gửi để theo dõi.
- Chỉ dùng địa chỉ, cổng chính thức của cơ quan nhà nước; không gửi hồ sơ, giấy tờ cá nhân cho trang web hay tài khoản mạng xã hội tự xưng “nhận tố cáo hộ”.
Lưu ý: Quy định về hình thức tố cáo, kênh điện tử và cách xác thực danh tính còn được hướng dẫn chi tiết ở từng cơ quan. Nếu kênh online của cơ quan thuế chỉ ghi nhận “phản ánh, kiến nghị”, bạn nên gửi thêm đơn tố cáo có chữ ký qua bưu điện hoặc nộp trực tiếp để bảo đảm được xử lý đúng quy trình.
Trường hợp người lao động bị khai khống thu nhập
Nếu doanh nghiệp kê khai thu nhập của bạn trong khi bạn không làm việc ở đó, hoặc khai sai thu nhập, bạn có thể dùng ứng dụng eTax Mobile của cơ quan thuế: tra cứu thu nhập, chọn chức năng gửi thông tin đến cơ quan thuế, nêu lý do và đính kèm tài liệu chứng minh. Đây là kênh phản ánh trực tuyến thuận tiện, phù hợp trường hợp bạn là người bị ảnh hưởng. Muốn hiểu thêm về mã số thuế bị kê khai, bạn xem bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành.
Tố cáo công ty trốn thuế gửi cho ai?
Việc chọn đúng nơi gửi giúp đơn không bị chuyển qua lại. Luật Tố cáo quy định: nếu đơn không thuộc thẩm quyền mà bị gửi đồng thời nhiều nơi, hoặc đã được hướng dẫn mà vẫn gửi sai nơi, cơ quan nhận đơn có thể không xử lý.
| Tình huống | Nơi gửi phù hợp |
|---|---|
| Công ty không xuất hóa đơn, kê khai thiếu doanh thu, dùng hóa đơn không hợp pháp (chưa rõ số tiền lớn) | Cơ quan thuế quản lý trực tiếp công ty (xác định theo mã số thuế); có thể gửi thêm lên cơ quan thuế cấp trên nếu bị xử lý chậm. |
| Có căn cứ cho rằng số thuế trốn lớn, có tổ chức, mua bán hóa đơn trái phép | Tố giác đến cơ quan điều tra của Công an có thẩm quyền; hoặc gửi cơ quan thuế để chuyển hồ sơ khi có dấu hiệu tội phạm. |
| Cơ quan thuế nhận đơn nhưng quá hạn không giải quyết | Tố cáo tiếp tới người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp. |
| Bạn bị khai sai thu nhập cá nhân | Phản ánh qua eTax Mobile hoặc gửi cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp. |
Cách xác định cơ quan thuế quản lý công ty: tra cứu mã số thuế của công ty trên cổng tra cứu thông tin người nộp thuế của cơ quan thuế; thông tin hiển thị gồm cơ quan thuế quản lý. Sau sắp xếp đơn vị hành chính (34 tỉnh, thành, chính quyền địa phương hai cấp từ 01/07/2025), bạn nên xem địa chỉ và tên đơn vị thuế đang quản lý ngay trên cổng này thay vì dùng thông tin cũ về “Chi cục Thuế quận, huyện”.
Cần chuẩn bị chứng cứ gì?
Đơn tố cáo có thông tin cụ thể, kiểm chứng được sẽ dễ được xác minh hơn đơn chung chung. Bạn nên chuẩn bị:
- Tên, mã số thuế, địa chỉ của công ty hoặc người bị tố cáo.
- Mô tả hành vi: xảy ra khi nào, ở đâu, lặp lại ra sao, ước tính số tiền (nếu biết).
- Tài liệu hợp pháp bạn có: hóa đơn, biên lai, sao kê thanh toán của chính bạn, hợp đồng, tin nhắn, ảnh chụp bảng giá, bảng lương, thông tin kê khai thu nhập của bạn trên hệ thống thuế.
- Danh sách người biết sự việc (nếu có thể cung cấp).
Cảnh báo: Đừng đột nhập hệ thống, lấy cắp tài liệu nội bộ hoặc quay lén nơi riêng tư để làm chứng cứ. Hành vi thu thập chứng cứ trái pháp luật có thể khiến bạn bị xử lý và làm chứng cứ mất giá trị. Hãy chỉ cung cấp những gì bạn có quyền tiếp cận hợp pháp, phần còn lại để cơ quan thuế tự kiểm tra, xác minh.
Các bước tố cáo trốn thuế
- Bước 1: Xác định hành vi và đối tượng. Đối chiếu với các hành vi trốn thuế ở trên, xác định đúng tên, mã số thuế của công ty.
- Bước 2: Tập hợp chứng cứ. Sắp xếp theo thứ tự thời gian, đánh số tài liệu.
- Bước 3: Soạn đơn tố cáo. Đơn cần có ngày, tháng, năm; họ tên, địa chỉ, cách liên hệ của người tố cáo; hành vi bị tố cáo; người bị tố cáo; thông tin liên quan; chữ ký hoặc điểm chỉ. Văn phong nên rõ ràng, trung tính; bạn có thể tham khảo bài phong cách ngôn ngữ hành chính.
- Bước 4: Gửi đơn. Nộp trực tiếp (mang giấy tờ định danh, xem thêm hướng dẫn làm thẻ căn cước online nếu bạn chưa có thẻ), gửi bưu điện hoặc gửi qua kênh điện tử chính thức.
- Bước 5: Theo dõi. Giữ biên nhận hoặc thư xác nhận; khi cơ quan yêu cầu bổ sung hoặc làm việc, bạn phối hợp đầy đủ.
Mẫu đơn tố cáo trốn thuế
Pháp luật không quy định một mẫu bắt buộc; bạn tự soạn theo các nội dung cần có của đơn tố cáo. Dưới đây là mẫu tham khảo, bạn có thể sao chép và điền thông tin.
MẪU ĐƠN TỐ CÁO HÀNH VI TRỐN THUẾ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
……, ngày … tháng … năm ……
ĐƠN TỐ CÁO
(Về hành vi trốn thuế của …… [tên công ty/cá nhân bị tố cáo])
Kính gửi: …… [tên cơ quan thuế quản lý trực tiếp / cơ quan điều tra có thẩm quyền]
Tôi tên là: …………………… Sinh năm: ……
Số định danh cá nhân/Căn cước/Hộ chiếu: …………………… Ngày cấp: …… Nơi cấp: ……
Địa chỉ liên hệ (nơi cư trú hiện tại): ……………………
Điện thoại/Email liên hệ: ……………………
Tôi làm đơn này tố cáo: …………………… [tên đầy đủ], mã số thuế: ……, địa chỉ trụ sở: ……, người đại diện: …… về hành vi sau:
1. Nội dung tố cáo: Nêu rõ hành vi (ví dụ: bán hàng không lập hóa đơn; ghi giá trên hóa đơn thấp hơn thực tế; sử dụng hóa đơn không hợp pháp…), thời gian, địa điểm, tần suất, số tiền ước tính (nếu biết).
2. Căn cứ, chứng cứ kèm theo: (1) …… ; (2) …… ; (3) …… .
3. Đề nghị: Kính đề nghị quý cơ quan tiếp nhận, xác minh, giải quyết tố cáo theo quy định pháp luật và thông báo kết quả cho tôi theo địa chỉ nêu trên. [Nếu cần: Tôi đề nghị giữ bí mật thông tin cá nhân của tôi.]
Tôi cam đoan những nội dung trên là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo.
Người tố cáo (ký, ghi rõ họ tên)
Lưu ý khi điền: Chỉ ghi những gì bạn biết trực tiếp hoặc có tài liệu; dùng từ “có dấu hiệu” khi chưa chắc. Không dùng lời lẽ xúc phạm. Nếu đơn đồng thời mang tính tố giác tội phạm, bạn nên ghi rõ nội dung này và gửi đúng cơ quan có thẩm quyền.
Bao lâu có kết quả?
Theo Luật Tố cáo 2018, quy trình gồm các mốc chính:
- Trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được tố cáo, cơ quan vào sổ, phân loại, xử lý ban đầu và kiểm tra điều kiện thụ lý; vụ cần xác minh nhiều nơi có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc.
- Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định thụ lý, người giải quyết tố cáo thông báo cho người tố cáo và người bị tố cáo biết nội dung theo quy định.
- Thời hạn giải quyết không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý; vụ phức tạp gia hạn một lần không quá 30 ngày; vụ đặc biệt phức tạp gia hạn hai lần, mỗi lần không quá 30 ngày.
- Nếu quá hạn mà chưa được giải quyết, bạn có quyền tố cáo tiếp tới người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp.
Với tố giác tội phạm, Bộ luật Tố tụng hình sự quy định thời hạn giải quyết riêng (thông thường 20 ngày, có thể kéo dài với vụ phức tạp), nên thời gian có thể khác so với tố cáo hành chính.
Tố cáo ẩn danh, bảo vệ người tố cáo và rủi ro
Tố cáo trốn thuế ẩn danh có được không?
Luật Tố cáo 2018 có quy định riêng về tố cáo nặc danh. Đơn không rõ họ tên, địa chỉ hoặc không có chữ ký, điểm chỉ thường không được thụ lý để giải quyết theo trình tự tố cáo. Tuy nhiên, nếu nội dung nêu cụ thể, có dữ liệu để kiểm chứng, cơ quan có thẩm quyền có thể dùng thông tin đó phục vụ công tác quản lý, kiểm tra theo thẩm quyền. Muốn được thông báo kết quả, bạn nên ghi rõ danh tính.
Thông tin cá nhân của bạn có được giữ kín?
Người tố cáo có quyền yêu cầu giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin khác có thể làm lộ danh tính; bạn nên ghi yêu cầu này ngay trong đơn. Người bị tố cáo chỉ được thông báo nội dung tố cáo theo quy định, không phải thông tin làm lộ người tố cáo.
Rủi ro nếu tố cáo sai sự thật
Cảnh báo: Cố ý tố cáo sai sự thật, bịa đặt để hãm hại người khác có thể bị xử lý hành chính, bồi thường thiệt hại, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự (như tội vu khống). Tố cáo đúng sự việc bạn biết, dù cơ quan thuế kết luận không đủ căn cứ, không bị coi là tố cáo sai nếu bạn không có ý bịa đặt.
Công ty trốn thuế bị xử lý thế nào?
Xử phạt hành chính
Theo Luật Quản lý thuế 2025, hành vi trốn thuế bị phạt từ 01 lần đến 03 lần số tiền thuế trốn, ngoài việc phải nộp đủ số thuế trốn và tiền chậm nộp. Mức cụ thể trong khung này phụ thuộc tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Trước đây (Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đã hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-BTC) mức phạt được chia: 1 lần, 1,5 lần, 2 lần, 2,5 lần, 3 lần số thuế trốn. Bạn nên đối chiếu nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 đang có hiệu lực khi cần áp dụng chính xác.
Trách nhiệm hình sự (Điều 200 Bộ luật Hình sự)
| Mức độ (cá nhân) | Hình phạt chính |
|---|---|
| Trốn thuế từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng (hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị xử phạt hành chính/đã bị kết án về hành vi này mà chưa xóa án tích) | Phạt tiền 100–500 triệu đồng hoặc phạt tù 03 tháng–01 năm |
| Có tổ chức; trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng; các tình tiết tăng nặng khác theo luật | Phạt tiền 500 triệu–1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù 01–03 năm |
| Trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên | Phạt tiền 1,5–4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù 02–07 năm |
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 20 đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 đến 05 năm, hoặc tịch thu một phần hay toàn bộ tài sản. Pháp nhân thương mại phạm tội cũng bị xử lý theo khung riêng tại Điều 200, kèm hình phạt bổ sung như cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực từ 01 đến 03 năm; trường hợp nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Lưu ý: Các ngưỡng trên dựa trên Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017 và các lần sửa đổi sau). Năm 2026 có đề xuất rà soát thêm các hành vi trốn thuế trong Điều 200 cho thống nhất với Luật Quản lý thuế 2025; bạn nên kiểm tra văn bản sửa đổi mới nhất khi cần dùng chính xác.
Người nộp thuế đang có nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập cá nhân cũng nên nắm mức giảm trừ gia cảnh mới và cách tra cứu mã số thuế cá nhân để tự kiểm tra thông tin kê khai của mình.
Câu hỏi thường gặp
Tố cáo trốn thuế online ở đâu?
Bạn gửi qua cổng thông tin điện tử, hộp thư điện tử hoặc hệ thống tiếp nhận phản ánh do cơ quan thuế công bố chính thức. Hãy ghi rõ họ tên, địa chỉ, đính kèm chứng cứ và lưu mã xác nhận. Khi cần, nên gửi thêm đơn có chữ ký để được xử lý đúng trình tự.
Tố cáo công ty trốn thuế có mất phí không?
Không. Gửi đơn tố cáo đến cơ quan nhà nước không phải nộp phí, lệ phí. Bạn chỉ phát sinh chi phí in ấn, gửi bưu điện hoặc sao chụp tài liệu nếu có.
Tố cáo trốn thuế gửi cơ quan thuế hay công an?
Thông thường gửi cơ quan thuế quản lý công ty. Nếu có căn cứ cho rằng hành vi đã đủ dấu hiệu tội phạm (ví dụ số thuế trốn lớn, mua bán hóa đơn trái phép), bạn có thể tố giác đến cơ quan điều tra của Công an. Cơ quan thuế cũng chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu tội phạm.
Tôi là nhân viên công ty, tố cáo có bị đuổi việc không?
Pháp luật cấm trả thù, trù dập người tố cáo, và người tố cáo có quyền yêu cầu bảo vệ. Nếu bị chấm dứt hợp đồng hoặc đối xử bất lợi vì tố cáo, bạn có thể khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu giải quyết tranh chấp theo pháp luật lao động. Nên giữ lại chứng cứ về việc bị đối xử bất lợi.
Tố cáo xong có được thưởng không?
Mục đích của tố cáo là bảo vệ lợi ích Nhà nước và quyền lợi hợp pháp, không phải để nhận tiền. Việc khen thưởng (nếu có) do cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định riêng; bạn không nên mặc định hay đặt điều kiện này khi tố cáo.
Cơ quan thuế không trả lời thì làm sao?
Khi quá thời hạn giải quyết mà chưa có kết quả, bạn có quyền tố cáo tiếp tới người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp. Hãy kèm bản sao biên nhận hoặc thư xác nhận đã gửi lần đầu.
Căn cứ pháp lý
- Luật Tố cáo 2018 (Luật số 25/2018/QH14) và Nghị định 31/2019/NĐ-CP hướng dẫn thi hành.
- Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn (văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-BTC) và các văn bản hướng dẫn mới nếu có.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), Điều 200; Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.
Tóm lại, tố cáo công ty trốn thuế hiệu quả khi đơn đúng nơi nhận, có danh tính rõ ràng và chứng cứ hợp pháp. Bạn có thể gửi online qua kênh chính thức, nhưng nên giữ biên nhận và chỉ tố cáo những gì bạn có căn cứ. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
