Có. Nếu vợ không đóng bảo hiểm xã hội nhưng chồng đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con, chồng vẫn được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản (5–14 ngày làm việc tùy trường hợp sinh). Ngoài ra, chồng còn được nhận trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con, tức khoảng 5,06 triệu đồng/con nếu sinh từ 01/07/2026.
Tóm tắt nhanh
- Điều kiện chính: chồng đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ sinh con. Vợ có đóng BHXH hay không không ảnh hưởng quyền nghỉ của chồng.
- Thời gian nghỉ: 5 ngày (sinh thường), 7 ngày (sinh khó, phẫu thuật, con dưới 32 tuần), 10 ngày (sinh đôi), 14 ngày (sinh đôi trở lên phải phẫu thuật). Mỗi con thứ hai trở đi thêm 3 ngày.
- Trợ cấp một lần: nếu chỉ có chồng tham gia BHXH, chồng được nhận 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con (5,06 triệu đồng/con với con sinh từ 01/07/2026).
- Vợ không đóng BHXH thì vợ không có tiền thai sản hằng tháng. Chồng nghỉ cũng không thay thế được chế độ nghỉ sinh của vợ.
Vợ không đóng BHXH, chồng có được hưởng thai sản không?
Chế độ thai sản của lao động nam tách riêng với chế độ của người vợ. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025) quy định lao động nam đang đóng BHXH bắt buộc có vợ sinh con thuộc diện được hưởng chế độ thai sản. Luật không đòi hỏi người vợ phải tham gia BHXH.
Vì vậy, các trường hợp sau đều có thể được hưởng:
- Vợ làm nội trợ, kinh doanh nhỏ, lao động tự do và không đóng BHXH.
- Vợ đã nghỉ việc, hết hợp đồng, bị gián đoạn đóng BHXH trước khi sinh.
- Vợ có tham gia BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng thai sản (cần đối chiếu hồ sơ cụ thể, xem mục sau).
Lưu ý: “Bảo hiểm thai sản cho chồng” trong thực tế là chế độ thai sản nằm trong quỹ BHXH bắt buộc, không phải một sản phẩm bảo hiểm riêng. Người đóng BHXH tự nguyện không có chế độ nghỉ thai sản như lao động nam đóng BHXH bắt buộc.
Điều kiện để chồng được hưởng chế độ thai sản
Bạn cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Điều kiện 1: Thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, ví dụ làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên, công chức, viên chức…
- Điều kiện 2: Đang đóng BHXH vào thời điểm vợ sinh con. Khác với lao động nữ sinh con, lao động nam không bị yêu cầu thời gian đóng tối thiểu trước khi sinh để được nghỉ chăm vợ.
- Điều kiện 3: Có giấy tờ chứng minh việc sinh con (giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con).
Nếu hợp đồng lao động của bạn đã chấm dứt và công ty đã ngừng đóng BHXH trước ngày vợ sinh, bạn thường không đủ điều kiện nghỉ hưởng thai sản. Trường hợp này nên hỏi cơ quan BHXH để được xác định chính xác theo thời điểm đóng.
Chồng được nghỉ bao nhiêu ngày khi vợ sinh con?
Thời gian nghỉ tính theo ngày làm việc (không tính ngày nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ). Bạn được nghỉ trong khoảng thời gian 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con. Mức nghỉ cụ thể như sau:
| Trường hợp vợ sinh | Số ngày làm việc được nghỉ |
|---|---|
| Sinh thường | 5 ngày |
| Sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi | 7 ngày |
| Vợ sinh đôi | 10 ngày |
| Sinh ba trở lên | Cứ thêm 1 con được nghỉ thêm 3 ngày so với mức sinh đôi |
| Vợ sinh đôi trở lên và phải phẫu thuật | 14 ngày |
Bạn nên làm đơn báo cho người sử dụng lao động từ sớm, kể cả khi thời điểm sinh chưa chắc chắn. Nếu cần mẫu đơn, bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản, nhưng nên xin nghỉ đúng loại “nghỉ hưởng chế độ thai sản” để công ty lập hồ sơ BHXH.
Mức tiền chồng được nhận khi nghỉ thai sản
Trong thời gian nghỉ, bạn được cơ quan BHXH chi trả tiền thay lương. Cách tính cơ bản:
- Mức hưởng một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Nếu chưa đủ 6 tháng thì tính bình quân các tháng đã đóng.
- Mức hưởng một ngày bằng mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày, nhân số ngày được nghỉ.
Ví dụ: Anh Minh làm công ty ở Đồng Nai, mức lương đóng BHXH bình quân 6 tháng là 12 triệu đồng/tháng. Vợ anh làm nội trợ, sinh thường một con vào tháng 8/2026. Anh nghỉ 5 ngày làm việc: 12.000.000 ÷ 24 × 5 = 2,5 triệu đồng. Cộng thêm trợ cấp một lần 5,06 triệu đồng (xem mục sau), tổng anh nhận khoảng 7,56 triệu đồng.
Lưu ý: Nếu công ty vẫn trả lương cho các ngày nghỉ, bạn vẫn có thể được nhận tiền chế độ từ quỹ BHXH tùy cách công ty xử lý. Bạn nên hỏi bộ phận nhân sự để tránh nhận trùng hoặc bị trừ lương.
Trợ cấp một lần khi sinh con: khi nào chồng được nhận?
Trợ cấp một lần là điểm quan trọng nhất với câu hỏi “vợ không đóng BHXH chồng được hưởng gì”. Theo Luật BHXH 2024, khi sinh con mà chỉ có người cha tham gia BHXH, người cha được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.
Mức tham chiếu hiện được tính theo mức lương cơ sở:
| Thời điểm sinh con | Mức tham chiếu | Trợ cấp một lần/con |
|---|---|---|
| Trước 01/07/2026 | 2.340.000 đồng/tháng | 4.680.000 đồng |
| Từ 01/07/2026 | 2.530.000 đồng/tháng | 5.060.000 đồng |
Sinh đôi thì nhân đôi, ví dụ sinh đôi sau ngày 01/07/2026 là 10,12 triệu đồng. Khoản này không phụ thuộc mức lương của bạn.
Cảnh báo: Nếu cả hai vợ chồng cùng đóng BHXH và người vợ đủ điều kiện thì khoản trợ cấp một lần do người mẹ nhận, người cha không nhận thêm. Một con chỉ được nhận một khoản trợ cấp một lần.
Vợ có tham gia BHXH tự nguyện thì sao?
Từ 01/07/2025, lao động nữ tham gia BHXH tự nguyện và đáp ứng điều kiện về thời gian đóng được hỗ trợ khoản trợ cấp thai sản 2 triệu đồng/con. Đây là quyền lợi riêng của người vợ, không phải của chồng. Nếu cả hai khoản cùng phát sinh, bạn nên hỏi cơ quan BHXH về cách xử lý để tránh nhận trùng.
Các tình huống thường gặp
Cả hai vợ chồng đều không đóng BHXH bắt buộc
Khi cả hai không tham gia BHXH bắt buộc, không có chế độ nghỉ và trợ cấp thai sản từ quỹ BHXH. Người vợ có thể tham gia BHXH tự nguyện để hưởng khoản trợ cấp thai sản 2 triệu đồng/con, nếu đủ điều kiện. Gia đình cũng nên chuẩn bị thẻ bảo hiểm y tế cho vợ trước khi sinh.
Chồng không đóng BHXH, vợ có đóng
Khi đó người vợ hưởng chế độ thai sản (nếu đủ điều kiện), gồm tiền thay lương theo thời gian nghỉ và trợ cấp một lần. Người chồng không có quyền hưởng chế độ thai sản.
Vợ sinh con rồi mất
Luật BHXH có quy định riêng cho trường hợp người mẹ đang tham gia BHXH sinh con rồi mất: người cha đáp ứng điều kiện đóng BHXH được nghỉ chăm con và hưởng chế độ trong thời gian còn lại. Nếu người mẹ không tham gia BHXH, quy định này không áp dụng.
Chồng có phải lao động nước ngoài hoặc làm việc theo hợp đồng dưới 1 tháng?
Lao động làm việc dưới 1 tháng không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc. Lao động nước ngoài có giấy phép lao động theo diện bắt buộc có thể được hưởng thai sản nếu đóng BHXH, tùy hợp đồng cụ thể.
Hồ sơ và cách nhận tiền
Thông thường, bạn nộp giấy tờ cho người sử dụng lao động, công ty tổng hợp và nộp cho cơ quan BHXH. Hồ sơ gồm:
- Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh (hoặc trích lục khai sinh) của con.
- Giấy ra viện hoặc giấy tờ y tế thể hiện phương pháp phẫu thuật nếu vợ sinh mổ; giấy tờ thể hiện tuổi thai nếu con sinh dưới 32 tuần.
- Đơn hoặc giấy tờ đề nghị theo yêu cầu của đơn vị nơi bạn làm việc.
- Bước 1: Báo trước cho công ty thời gian dự kiến nghỉ và nộp đơn xin nghỉ hưởng chế độ thai sản.
- Bước 2: Sau khi vợ sinh, xin giấy chứng sinh tại cơ sở y tế và đăng ký khai sinh cho con.
- Bước 3: Nộp bản sao giấy tờ cho bộ phận nhân sự, kế toán để lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH.
- Bước 4: Nhận tiền qua công ty hoặc tài khoản ngân hàng theo thông báo của cơ quan BHXH.
Bạn có thể theo dõi quá trình đóng BHXH và hồ sơ trên ứng dụng VssID. Nếu muốn hiểu thêm cách tra cứu quá trình đóng, xem cách tính bảo hiểm xã hội trên VssID.
Sau khi con chào đời, bạn nên làm gì về thuế?
Nếu bạn là người nộp thuế thu nhập cá nhân, bạn có thể đăng ký con làm người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh. Mức giảm trừ hiện nay là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc từ kỳ tính thuế 2026. Bạn xem thêm hướng dẫn về giảm trừ gia cảnh mới nhất và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng cho người phụ thuộc.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025) – chế độ thai sản, trợ cấp một lần khi sinh con.
- Nghị định hướng dẫn Luật BHXH 2024 về BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP – mức tham chiếu áp dụng từ 01/07/2026.
- Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 – mức giảm trừ gia cảnh từ kỳ tính thuế 2026.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Bài viết mang tính tham khảo, mức tiền cụ thể do cơ quan BHXH xác định theo hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Vợ không đi làm, chồng có được nghỉ thai sản không?
Có. Chỉ cần chồng đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con là được nghỉ 5–14 ngày làm việc tùy trường hợp. Việc vợ không đi làm hay không đóng BHXH không làm mất quyền này của chồng.
Vợ không đóng bảo hiểm xã hội, chồng được nhận bao nhiêu tiền?
Chồng nhận tiền thay lương cho những ngày nghỉ và trợ cấp một lần 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con. Với con sinh từ 01/07/2026, trợ cấp một lần là 5,06 triệu đồng/con.
Chồng nghỉ thai sản có được hưởng thêm dưỡng sức không?
Nghỉ dưỡng sức sau sinh áp dụng cho lao động nữ. Với trường hợp vợ sinh con bình thường, chồng chỉ được nghỉ số ngày quy định và nhận tiền thay lương cho những ngày đó.
Chồng đã nghỉ việc trước khi vợ sinh thì có được trợ cấp không?
Điều kiện chính là đang đóng BHXH tại thời điểm vợ sinh. Nếu đã chấm dứt hợp đồng và ngừng đóng BHXH trước đó, bạn thường không đủ điều kiện. Cần hỏi cơ quan BHXH để xác định theo thời điểm đóng cụ thể.
Thời hạn nộp hồ sơ hưởng thai sản của chồng là bao lâu?
Bạn nên nộp giấy tờ cho công ty ngay sau khi vợ sinh hoặc khi đi làm trở lại để tránh quá hạn. Thời hạn chi tiết do văn bản hướng dẫn Luật BHXH 2024 quy định, bạn nên hỏi nhân sự để biết chính xác.
Có cần giấy xác nhận vợ không đóng BHXH không?
Khi chỉ chồng tham gia BHXH, cơ quan BHXH thường dựa trên dữ liệu đóng BHXH của hai vợ chồng. Bạn nên chuẩn bị giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh, và hỏi cơ quan BHXH nếu họ yêu cầu thêm giấy tờ khác.
Tóm lại, vợ không đóng BHXH không làm chồng mất quyền hưởng thai sản. Chỉ cần bạn đang đóng BHXH bắt buộc khi vợ sinh, bạn được nghỉ việc hưởng tiền thay lương và nhận trợ cấp một lần cho mỗi con. Hãy chuẩn bị giấy chứng sinh, báo công ty sớm và theo dõi tiến trình trên VssID để nhận tiền đúng hạn.
