Giấy khai sinh không có tên cha: thủ tục và lưu ý 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Giấy khai sinh không có tên cha: thủ tục và lưu ý 2026

Có. Trẻ em nào sinh ra cũng được đăng ký khai sinh, kể cả khi chưa xác định được cha. Khi đó, mẹ nộp hồ sơ tại UBND cấp xã, họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con xác định theo mẹ, còn phần ghi về cha trong sổ hộ tịch và giấy khai sinh được để trống. Sau này vẫn có thể đăng ký nhận cha, con để bổ sung.

Tóm tắt nhanh

  • Không có quy định bắt buộc giấy khai sinh phải ghi đủ cả cha và mẹ. Chưa xác định được cha thì phần về cha để trống.
  • Nơi đăng ký: UBND cấp xã (không còn cấp huyện từ 01/07/2025). Thời hạn khai sinh: 60 ngày kể từ ngày sinh.
  • Nếu mẹ đang trong thời kỳ hôn nhân hoặc mới ly hôn chưa quá 300 ngày, con mặc nhiên được coi là con chung của vợ chồng, không tự ý để trống tên chồng.
  • Muốn ghi tên cha: đăng ký nhận cha, con (cùng lúc khai sinh hoặc bổ sung sau). Cần chứng cứ hoặc văn bản cam đoan có ít nhất 2 người làm chứng.
  • Khai sai sự thật về cha, mẹ hoặc cam đoan, làm chứng gian dối có thể bị phạt 3–5 triệu đồng; làm giả giấy tờ có thể bị xử lý hình sự.

Khi nào được để trống tên cha trong giấy khai sinh?

Pháp luật hộ tịch cho phép để trống phần về cha khi chưa xác định được cha. Khi đó họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo mẹ. Đây là cách xử lý thường gặp với con sinh ra khi cha mẹ không đăng ký kết hôn, người cha không thừa nhận hoặc không liên lạc được.

Tóm tắt nhanh: Giấy khai sinh không có tên cha: thủ tục và lưu ý 2026
Tóm tắt nhanh – Giấy khai sinh không có tên cha: thủ tục và lưu ý 2026

Tuy nhiên, “để trống” chỉ áp dụng khi thực sự chưa xác định được cha. Bạn cần phân biệt hai tình huống sau.

Mẹ chưa kết hôn hoặc không có quan hệ hôn nhân hợp pháp

Mẹ có thể đăng ký khai sinh một mình, không cần có mặt hay chữ ký của người cha. Cơ quan hộ tịch không yêu cầu mẹ khai tên cha và không được ép ghi tên một người khi chưa có căn cứ.

Mẹ đang có chồng hoặc vừa ly hôn

Theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân, hoặc sinh trong vòng 300 ngày kể từ khi chấm dứt hôn nhân, được coi là con chung của vợ chồng. Trường hợp này, cha trên giấy tờ là người chồng. Muốn không ghi tên người chồng, mẹ phải có căn cứ chứng minh đứa trẻ không phải con của người đó, ví dụ kết quả giám định hoặc quyết định của Tòa án. Tự ý bỏ trống mà không có căn cứ dễ bị cơ quan hộ tịch từ chối hoặc phát sinh tranh chấp về sau.

Lưu ý: Nếu bạn đang trong quá trình ly hôn và sắp sinh con, hãy xem trước điều kiện ly hôn đơn phương và thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì để hiểu cách xác định quan hệ cha con trong và sau hôn nhân.

Hồ sơ và nơi đăng ký khai sinh

Nơi đăng ký

Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã), không còn UBND cấp huyện. Việc đăng ký khai sinh do UBND cấp xã thực hiện. Theo Luật Hộ tịch 2014 đang áp dụng, bạn nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Với trẻ chưa xác định được cả cha lẫn mẹ (ví dụ trẻ bị bỏ rơi), UBND cấp xã nơi trẻ đang cư trú đăng ký.

Giấy tờ cần chuẩn bị

  • Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu ban hành kèm Thông tư 04/2020/TT-BTP (có thể khai trực tuyến trên Cổng dịch vụ công).
  • Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp. Nếu không có, nộp văn bản của người làm chứng xác nhận việc sinh; nếu không có người làm chứng thì nộp giấy cam đoan về việc sinh.
  • Giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký: thẻ căn cước, căn cước công dân còn hạn hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID. Nếu cần tra cứu lại số định danh, bạn có thể xem hướng dẫn tra số căn cước công dân online.
  • Nếu mẹ từng kết hôn: giấy tờ liên quan đến tình trạng hôn nhân hoặc bản án, quyết định ly hôn (khi cơ quan hộ tịch yêu cầu để xác định cha).

Lưu ý: Nội dung chi tiết, mẫu biểu và lệ phí có thể khác nhau chút ít giữa các địa phương do HĐND tỉnh quy định. Luật quy định miễn lệ phí đăng ký khai sinh đúng hạn; nên hỏi bộ phận một cửa của UBND xã để biết khoản thu cụ thể (nếu có) khi đăng ký quá hạn hoặc làm thủ tục nhận cha, con.

Các bước làm giấy khai sinh cho con chưa có cha

Các bước làm giấy khai sinh cho con chưa có cha (5 bước) – Giấy khai sinh không có tên cha: thủ tục và lưu ý 2026
Sơ đồ: Các bước làm giấy khai sinh cho con chưa có cha
  1. Bước 1: Nhận giấy chứng sinh tại cơ sở y tế, kiểm tra kỹ họ tên mẹ, ngày giờ sinh, giới tính của bé.
  2. Bước 2: Điền tờ khai. Ở phần thông tin về cha, để trống, không điền tên người khác chỉ để “cho đủ”.
  3. Bước 3: Nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã hoặc nộp trực tuyến. Hiện có cơ chế liên thông điện tử khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi; mẫu tờ khai điện tử liên thông được thay mới từ 01/09/2026 theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP.
  4. Bước 4: Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra, ghi vào sổ hộ tịch, cập nhật cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp số định danh cá nhân cho trẻ. Người đi đăng ký ký vào sổ.
  5. Bước 5: Nhận giấy khai sinh do Chủ tịch UBND cấp xã ký. Phần “Họ, chữ đệm, tên người cha” để trống; quan hệ với mẹ được ghi theo thông tin trong hồ sơ.

Thông thường hồ sơ đầy đủ được giải quyết trong ngày làm việc; nếu cần xác minh thì thời hạn kéo dài theo quy định. Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đi khai sinh cho con. Quá hạn vẫn được đăng ký nhưng bạn nên làm sớm để con kịp có số định danh, thẻ bảo hiểm y tế và đăng ký thường trú. Sau khi có giấy khai sinh, bạn có thể đăng ký tạm trú online hoặc làm thủ tục cư trú cho con tại nơi ở thực tế.

Muốn ghi tên cha sau này thì làm thế nào?

Việc để trống không phải là vĩnh viễn. Có hai hướng:

Cách 1: Nhận cha, con cùng lúc khai sinh

Nếu ngay khi khai sinh, người cha yêu cầu nhận con thì UBND cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận cha, con và đăng ký khai sinh. Hồ sơ gồm tờ khai khai sinh, tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con, giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế và chứng cứ chứng minh quan hệ cha, con. Giấy khai sinh và trích lục nhận cha, con được cấp đồng thời.

Cách 2: Đăng ký nhận cha, con sau khi đã có giấy khai sinh

Các bên (cha, mẹ, con theo trường hợp) phải có mặt khi đăng ký. Người yêu cầu nộp tờ khai và chứng cứ quan hệ cha, con. Theo Thông tư 04/2020/TT-BTP, chứng cứ gồm văn bản của cơ quan y tế hoặc cơ quan giám định xác nhận quan hệ cha, con, hoặc các tài liệu hợp pháp khác. Nếu không có, các bên lập văn bản cam đoan về quan hệ cha, con và phải có ít nhất hai người làm chứng.

Nếu hồ sơ đủ và không có tranh chấp, công chức hộ tịch ghi vào sổ trong 3 ngày làm việc; cần xác minh thì kéo dài thêm không quá 5 ngày làm việc. Sau đó thông tin về cha được bổ sung vào sổ đăng ký khai sinh và giấy khai sinh của con.

Khi người cha không đồng ý hoặc có tranh chấp

UBND cấp xã không giải quyết khi chứng cứ chưa đủ cơ sở hoặc có tranh chấp. Lúc này mẹ (hoặc người đại diện của con) có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực xác định cha cho con. Kết quả giám định ADN thường là chứng cứ quan trọng. Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực là căn cứ để bổ sung thông tin cha vào hộ tịch.

Cảnh báo: Không nhờ người khác đứng tên “làm cha” trên giấy khai sinh, kể cả khi người đó đồng ý. Đây là cung cấp thông tin và cam đoan sai sự thật về hộ tịch, xem phần dưới.

Giấy khai sinh không có tên cha ảnh hưởng gì đến quyền của con?

Về nguyên tắc, trẻ vẫn có đầy đủ quyền công dân: có số định danh cá nhân, được tham gia bảo hiểm y tế, đi học, thường trú cùng mẹ. Tuy nhiên có vài điểm cần cân nhắc:

  • Cấp dưỡng và nghĩa vụ của cha: Khi chưa có căn cứ pháp lý xác định cha, rất khó yêu cầu người đó thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng. Cần xác định cha trước (qua đăng ký nhận cha, con hoặc Tòa án).
  • Thừa kế: Quyền hưởng thừa kế từ người cha gắn với việc quan hệ cha, con được pháp luật công nhận. Nếu quan hệ này không thể hiện trên giấy khai sinh, con thường phải chứng minh bằng văn bản xác nhận hoặc bản án.
  • Thống nhất giấy tờ: Mọi thông tin trong hồ sơ, giấy tờ cá nhân của con, kể cả quan hệ cha, mẹ, con, phải phù hợp với giấy khai sinh. Về sau muốn thay đổi phải làm thủ tục bổ sung hoặc cải chính hộ tịch. Vì vậy hãy khai đúng ngay từ đầu. Khi con đến tuổi làm thẻ căn cước, bạn có thể xem nơi làm căn cước và cách đăng ký làm thẻ online.
  • Giấy tờ xác nhận khác: Một số thủ tục yêu cầu giấy xác nhận nhân thân. Bạn có thể tham khảo mẫu giấy xác nhận nhân thân, nhưng giấy này không thay thế việc xác định cha, con trong hộ tịch.

Hậu quả pháp lý khi khai sai sự thật về người cha

Muốn con “có cha” cho đủ giấy tờ, hoặc muốn giấu danh tính cha để tránh rắc rối, có người chọn cách khai không đúng. Đây là rủi ro lớn.

Hành vi Hậu quả
Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh; cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh; dùng giấy tờ của người khác để khai sinh Phạt tiền 3–5 triệu đồng (Điều 37 Nghị định 82/2020/NĐ-CP) đối với cá nhân; kiến nghị xem xét, xử lý giấy khai sinh đã cấp
Tẩy xóa, sửa chữa giấy tờ để làm thủ tục khai sinh Phạt tiền 1–3 triệu đồng; tịch thu giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa
Cung cấp thông tin, cam đoan hoặc làm chứng sai sự thật để đăng ký nhận cha, mẹ, con; đe dọa, cưỡng ép, cản trở việc nhận cha, mẹ, con Bị xử phạt hành chính riêng trong Nghị định 82/2020/NĐ-CP; có thể bị hủy kết quả đăng ký
Làm giả, sử dụng giấy tờ hộ tịch giả Tùy tính chất, mức độ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (như tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức theo Điều 341 Bộ luật Hình sự)

Ngoài phạt tiền, giấy khai sinh có thông tin sai có thể bị điều chỉnh hoặc hủy, kéo theo rắc rối với các giấy tờ đã dựa vào nó như căn cước, bảo hiểm, học bạ, hồ sơ thừa kế. Luật Hộ tịch cấm cam đoan, làm chứng sai sự thật để đăng ký hộ tịch và cấm làm giả, sửa chữa giấy tờ hộ tịch.

Cảnh báo: Văn bản cam đoan quan hệ cha, con là giấy tờ có trách nhiệm pháp lý. Người cam đoan và người làm chứng đều phải chịu trách nhiệm về tính trung thực. Chỉ lập khi quan hệ đó đúng sự thật.

Cách làm hợp pháp thay thế

  • Chưa xác định được cha: để trống, khai sinh bình thường.
  • Biết rõ cha và cha đồng ý: đăng ký nhận cha, con kết hợp khai sinh.
  • Cha không hợp tác: yêu cầu giám định, nếu cần thì khởi kiện xác định cha tại Tòa án.
  • Đang là vợ chồng trên giấy tờ nhưng con không phải con chung: có chứng cứ và thực hiện theo quyết định của Tòa án hoặc quy định hộ tịch.

Luật Hộ tịch 2026 có thay đổi gì?

Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch 2026 (Luật số 03/2026/QH16) ngày 23/04/2026, có hiệu lực từ 01/03/2027 và thay thế Luật Hộ tịch 2014. Đến thời điểm tháng 10/2026, bạn vẫn áp dụng Luật Hộ tịch 2014 và Thông tư 04/2020/TT-BTP. Điểm mới đáng chú ý: khai sinh có thể đăng ký tại UBND cấp xã bất kỳ, không phụ thuộc nơi cư trú, kết quả được trả cả bản giấy và bản điện tử, và UBND cấp xã sẽ chủ động đăng ký khai sinh khi dữ liệu từ cơ sở y tế được kết nối (triển khai thống nhất toàn quốc chậm nhất từ 01/01/2031). Bạn nên theo dõi các nghị định, thông tư hướng dẫn để biết thủ tục chi tiết khi luật có hiệu lực.

Câu hỏi thường gặp

Giấy khai sinh không có tên cha có hợp lệ không?

Có. Khi chưa xác định được cha, phần ghi về cha được để trống và giấy khai sinh vẫn là giấy tờ hộ tịch gốc, có giá trị pháp lý như mọi giấy khai sinh khác.

Con theo họ ai nếu khai sinh không có tên cha?

Họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con xác định theo mẹ. Chữ đệm và tên do mẹ đặt, phù hợp quy định của pháp luật và thuần phong mỹ tục.

Mẹ đi khai sinh một mình được không?

Được. Mẹ nộp hồ sơ, không cần người cha ký tên hay có mặt. Chỉ khi đăng ký nhận cha, con thì các bên liên quan mới phải có mặt.

Sau này muốn thêm tên cha vào giấy khai sinh có được không?

Được, bằng thủ tục đăng ký nhận cha, con tại UBND cấp xã, kèm chứng cứ hoặc văn bản cam đoan có hai người làm chứng. Nếu có tranh chấp, cần yêu cầu Tòa án xác định cha cho con.

Đang có chồng nhưng con không phải của chồng, có để trống tên cha được không?

Không tự ý. Con sinh trong thời kỳ hôn nhân được coi là con chung. Muốn không ghi tên chồng cần có căn cứ hợp pháp chứng minh, thường là quyết định của Tòa án hoặc kết quả giám định theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Nhờ người khác đứng tên cha có bị phạt không?

Có. Cam đoan, làm chứng sai sự thật hoặc cung cấp thông tin sai về nội dung khai sinh có thể bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng, nặng hơn có thể bị xử lý hình sự nếu có hành vi làm giả giấy tờ.

Tóm lại, con chưa xác định được cha vẫn được khai sinh đầy đủ quyền, chỉ cần để trống phần về cha và khai đúng sự thật. Khi có căn cứ, bạn có thể bổ sung tên cha bằng thủ tục nhận cha, con hoặc qua Tòa án. Tuyệt đối tránh cam đoan hay nhờ người đứng tên giả, vì rủi ro pháp lý rơi vào cả người lớn lẫn con trẻ.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →