Đi tù có được hưởng lương hưu không? Quy định mới nhất 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Đi tù có được hưởng lương hưu không? Quy định mới nhất 2026

Có. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), người đang chấp hành án phạt tù hoặc đang bị tạm giam vẫn được hưởng lương hưu nếu đủ điều kiện. Chấp hành án tù không nằm trong các trường hợp bị tạm dừng hưởng. Lương hưu chỉ bị dừng khi người hưởng xuất cảnh trái phép, bị Tòa án tuyên bố mất tích hoặc không xác minh được thông tin người thụ hưởng.

Tóm tắt nhanh

  • Đi tù, bị khởi tố hay bị tạm giam không phải là lý do để cơ quan BHXH tạm dừng lương hưu.
  • Điều 75 Luật BHXH 2024 chỉ liệt kê 3 trường hợp tạm dừng: xuất cảnh trái phép, bị tuyên bố mất tích, không xác minh được thông tin người thụ hưởng.
  • Trước đây (Luật BHXH 2006) người chấp hành án tù giam bị tạm dừng lương hưu; quy định này đã bỏ từ Luật BHXH 2014 và không được đưa lại trong luật hiện hành.
  • Người trong trại giam nên làm giấy ủy quyền để người thân nhận lương hưu thay.
  • Lương hưu vẫn có thể bị khấu trừ để thi hành nghĩa vụ dân sự theo quyết định của chấp hành viên.

Quy định hiện hành: đi tù vẫn được hưởng lương hưu

Khoản 1 Điều 75 Luật BHXH 2024 quy định rõ các trường hợp tạm dừng hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng. Danh sách này chỉ có ba trường hợp. Không có trường hợp nào là “chấp hành hình phạt tù” hay “bị tạm giam”.

Tóm tắt nhanh: Đi tù có được hưởng lương hưu không? Quy định mới nhất 2026
Tóm tắt nhanh – Đi tù có được hưởng lương hưu không? Quy định mới nhất 2026

Vì vậy, nếu bạn đã đủ điều kiện hưởng lương hưu và đã được giải quyết, việc bạn bị kết án tù giam, bị tạm giam hoặc bị khởi tố không làm cơ quan BHXH phải dừng chi trả. Đây cũng là cách hiểu cơ quan BHXH đã thống nhất áp dụng từ khi Luật BHXH 2014 có hiệu lực.

Lý do của cách quy định này khá dễ hiểu. Lương hưu là quyền lợi bạn có được nhờ thời gian đóng BHXH. Hình phạt tù là hậu quả theo Bộ luật Hình sự, không phải vi phạm quy định về BHXH. Người bị tù chỉ bị hạn chế quyền tự do đi lại, không đương nhiên mất quyền hưởng chế độ đã đóng góp.

Lưu ý: Việc bạn bị tạm giam cũng là một hạn chế đối với quyền bất khả xâm phạm về thân thể theo đúng trình tự luật định. Hạn chế này không kéo theo việc mất quyền về BHXH.

Trước đây quy định như thế nào?

Nhiều người tìm từ khóa này vì còn nhớ quy định cũ. Diễn biến như sau:

  • Luật BHXH 2006: người đang hưởng lương hưu bị tạm dừng hưởng khi chấp hành hình phạt tù nhưng không được hưởng án treo.
  • Luật BHXH 2014 (từ 01/01/2016): không còn quy định này. Theo hướng dẫn của cơ quan BHXH, người bị phạt tù giam theo bản án có hiệu lực từ 01/01/2016 trở đi không bị tạm dừng lương hưu.
  • Luật BHXH 2024 (từ 01/07/2025): tiếp tục giữ nguyên hướng này, chỉ có ba trường hợp tạm dừng ở Điều 75.

Nếu bạn từng bị dừng lương hưu do án tù giam theo bản án có hiệu lực từ 01/01/2016 trở đi, hãy đối chiếu lại với quy định hiện hành. Bạn có thể đề nghị cơ quan BHXH xem xét lại việc chi trả.

3 trường hợp bị tạm dừng hưởng lương hưu

Trường hợp Khi nào được hưởng tiếp
Xuất cảnh trái phép Khi người đó trở về; được chi trả cả phần chưa nhận trong thời gian tạm dừng
Bị Tòa án tuyên bố mất tích Khi Tòa án hủy quyết định tuyên bố mất tích; được truy lĩnh từ thời điểm dừng
Không xác minh được thông tin người thụ hưởng (theo điểm c khoản 2 Điều 11 Luật BHXH 2024) Khi xác minh được thông tin với cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền

Ngoài tạm dừng, luật còn quy định các trường hợp chấm dứt hưởng: người hưởng chết hoặc bị tuyên bố là đã chết, từ chối hưởng bằng văn bản, hoặc có kết luận của cơ quan có thẩm quyền về việc hưởng BHXH không đúng quy định. Ví dụ, nếu bản án xác định bạn gian lận để hưởng BHXH, kết luận này có thể dẫn đến chấm dứt hưởng. Khi đó nguyên nhân là hành vi gian lận chứ không phải việc bạn đang đi tù.

Cảnh báo: Trường hợp thứ ba (không xác minh được thông tin) dễ gặp với người đang ở trại giam, vì lương hưu hiện nay chủ yếu chi trả qua tài khoản. Người thân cần giữ thông tin tài khoản chính xác và phối hợp xác minh khi cơ quan BHXH yêu cầu để lương hưu không bị gián đoạn.

Chưa nghỉ hưu mà bị kết án tù thì sao?

Đây là tình huống khác. Bạn chưa được giải quyết lương hưu, nhưng đã đủ tuổi và đủ thời gian đóng khi đang ở trong trại giam. Theo hướng dẫn của cơ quan BHXH, người đang chấp hành hình phạt tù thuộc nhóm có thể làm hồ sơ hưởng lương hưu thông qua người được ủy quyền.

Điều kiện hưởng lương hưu vẫn tính như mọi người lao động: đủ tuổi nghỉ hưu và đủ số năm đóng BHXH theo Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP (trường hợp thông thường là tối thiểu 15 năm đóng). Việc đang thi hành án không làm thay đổi các điều kiện này.

Nếu chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, thời gian đóng BHXH được bảo lưu. Sau khi chấp hành xong án, bạn có thể tiếp tục tham gia BHXH để đủ điều kiện. Nếu thuộc diện được rút BHXH một lần, bạn có thể tham khảo cách tính BHXH một lần trên VssID để ước tính số tiền. Người đang tuổi lao động cũng nên nắm độ tuổi lao động theo quy định hiện hành khi tính việc đóng tiếp.

Thủ tục ủy quyền nhận lương hưu khi đang chấp hành án

Người trong trại giam không thể tự đến cơ quan BHXH, nên pháp luật cho phép ủy quyền cho người khác. Theo hướng dẫn quy trình của BHXH Việt Nam, hồ sơ thường gồm:

Thủ tục ủy quyền nhận lương hưu khi đang chấp hành án (4 bước) – Đi tù có được hưởng lương hưu không? Quy định mới nhất 2026
Sơ đồ: Thủ tục ủy quyền nhận lương hưu khi đang chấp hành án
  1. Bước 1: Đơn đề nghị hưởng lương hưu theo mẫu của cơ quan BHXH.
  2. Bước 2: Sổ BHXH hoặc dữ liệu quá trình đóng đã được cơ quan BHXH quản lý.
  3. Bước 3: Giấy ủy quyền làm thủ tục giải quyết chế độ hưu trí và nhận lương hưu cho người được ủy quyền (thường là vợ, chồng, con, cha mẹ).
  4. Bước 4: Người được ủy quyền mang giấy tờ tùy thân, nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH hoặc nộp qua dịch vụ công trực tuyến.

Giấy ủy quyền cần được xác nhận hoặc chứng thực hợp lệ. Bạn có thể xem thêm thông tin về nơi chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành. Cách xác nhận cụ thể đối với người đang ở cơ sở giam giữ nên được kiểm tra trực tiếp với cơ quan BHXH nơi nộp hồ sơ, vì quy trình có thể được cập nhật.

Người nhận thay cần có thông tin căn cước chính xác. Nếu quên số thẻ, bạn có thể tham khảo cách tra cứu số thẻ căn cước online.

Lương hưu có bị khấu trừ để thi hành án không?

Việc được hưởng lương hưu không có nghĩa lương hưu miễn nhiễm với nghĩa vụ dân sự. Nếu bản án còn buộc bạn bồi thường thiệt hại, nộp án phí hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính khác, chấp viên có thể ra quyết định trừ vào thu nhập của người phải thi hành án. Theo Luật Thi hành án dân sự, mức khấu trừ tối đa vào tiền lương hưu là 30% tổng số tiền nhận hằng tháng, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Cơ quan BHXH nơi chi trả có trách nhiệm thực hiện quyết định này.

Phần lương hưu còn lại vẫn được chi trả cho bạn hoặc người được ủy quyền. Khoản này giúp gia đình bảo đảm cuộc sống trong thời gian bạn chấp hành án.

Lưu ý: Trợ cấp xã hội hằng tháng theo pháp luật về bảo trợ xã hội là chế độ khác với lương hưu BHXH. Theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP, đối tượng chấp hành án phạt tù ở trại giam thuộc diện thôi hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Đừng nhầm hai loại chế độ này với nhau.

Câu hỏi thường gặp

Đang bị tạm giam có được nhận lương hưu không?

Có. Bị tạm giam không thuộc ba trường hợp tạm dừng hưởng lương hưu tại Điều 75 Luật BHXH 2024. Bạn hoặc người được ủy quyền vẫn nhận lương hưu bình thường nếu thông tin người thụ hưởng được xác minh đầy đủ.

Hưởng án treo có ảnh hưởng đến lương hưu không?

Không. Án treo hay tù giam đều không phải căn cứ tạm dừng hưởng lương hưu theo luật hiện hành. Quyền lợi của bạn không thay đổi vì loại hình phạt.

Người thân có được nhận lương hưu thay khi tôi đang ở trại giam không?

Được, nếu có giấy ủy quyền hợp lệ. Người được ủy quyền nộp hồ sơ và nhận lương hưu theo hướng dẫn của cơ quan BHXH. Bạn nên hỏi cơ quan BHXH nơi giải quyết để biết cách xác nhận giấy ủy quyền phù hợp.

Từng bị dừng lương hưu do án tù trước đây thì có đòi lại được không?

Nếu bản án có hiệu lực từ 01/01/2016 trở đi và bạn bị dừng chỉ vì chấp hành án tù, bạn có thể đề nghị cơ quan BHXH rà soát lại. Với bản án có hiệu lực trước mốc này, áp dụng theo luật tại thời điểm đó, nên cần kiểm tra hồ sơ cụ thể.

Lương hưu bị dừng thì khi nào được nhận lại?

Phụ thuộc lý do dừng. Người xuất cảnh trái phép trở về được chi trả tiếp kèm phần chưa nhận. Người được Tòa hủy tuyên bố mất tích được truy lĩnh. Người chưa xác minh được thông tin sẽ được chi trả tiếp khi xác minh xong.

Tóm lại, đi tù không làm bạn mất quyền hưởng lương hưu. Luật BHXH 2024 chỉ tạm dừng chi trả trong ba trường hợp đã nêu, và chấp hành án phạt tù không nằm trong số đó. Điều bạn cần làm là chuẩn bị giấy ủy quyền, giữ thông tin tài khoản chính xác và lưu ý khả năng bị khấu trừ nếu còn nghĩa vụ thi hành án dân sự.

Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Nội dung mang tính tham khảo chung, không thay thế hướng dẫn của cơ quan BHXH và cơ quan có thẩm quyền trong từng trường hợp cụ thể.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →