Có. Nếu con dưới 7 tuổi bị ốm hoặc nằm viện, bố hoặc mẹ đang đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được nghỉ làm chăm con và hưởng trợ cấp ốm đau bằng 75% mức lương đóng BHXH. Mỗi năm được nghỉ tối đa 20 ngày làm việc cho con dưới 3 tuổi, 15 ngày cho con từ đủ 3 đến dưới 7 tuổi. Cả bố và mẹ đều có quyền này.
Tóm tắt nhanh
- Áp dụng khi con dưới 7 tuổi ốm đau (nội trú hoặc ngoại trú có chỉ định của cơ sở y tế) và bạn đang đóng BHXH bắt buộc.
- Thời gian nghỉ hưởng chế độ: tối đa 20 ngày/năm/con (dưới 3 tuổi); 15 ngày/năm/con (từ đủ 3 đến dưới 7 tuổi).
- Mức hưởng: 75% mức lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng liền kề trước tháng nghỉ.
- Bố và mẹ cùng đóng BHXH thì mỗi người đều có quyền hưởng chế độ riêng.
- Con từ đủ 7 tuổi không thuộc diện này. Chi phí viện phí của con do bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả, đây là hai loại bảo hiểm khác nhau.
“Bảo hiểm” khi con nằm viện gồm những gì?
Khi con nằm viện, người ta thường hỏi về “bảo hiểm” nhưng thực tế có ba nguồn khác nhau:
| Loại bảo hiểm | Ai được hưởng | Hưởng gì |
|---|---|---|
| BHXH bắt buộc (chế độ ốm đau) | Bố hoặc mẹ đang đóng BHXH | Tiền trợ cấp thay một phần lương trong những ngày nghỉ chăm con |
| BHYT | Đứa trẻ có thẻ BHYT | Quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh của con |
| Bảo hiểm thương mại (nếu có mua) | Người được bảo hiểm theo hợp đồng | Quyền lợi theo từng hợp đồng, từng sản phẩm |
Bài này tập trung vào chế độ ốm đau của BHXH, tức là câu hỏi “con ốm, bố mẹ nghỉ có được hưởng tiền bảo hiểm không”. Phần cuối nói thêm về BHYT của con.
Điều kiện để bố hoặc mẹ được nghỉ chăm con ốm hưởng BHXH
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025), chăm sóc con dưới 7 tuổi bị ốm đau là một trong các trường hợp được hưởng chế độ ốm đau. Bạn cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Đang tham gia BHXH bắt buộc (thường là người làm việc theo hợp đồng lao động và đang được đơn vị đóng BHXH).
- Con dưới 7 tuổi (tính theo tuổi tại thời điểm con ốm).
- Con thực sự ốm đau và có giấy tờ y tế: giấy ra viện nếu con điều trị nội trú; giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH nếu con điều trị ngoại trú.
- Nghỉ việc để chăm con và báo cho người sử dụng lao động theo quy chế của đơn vị.
Lưu ý: Bố hay mẹ đều có quyền như nhau. Con nằm viện không có nghĩa là chỉ “mẹ” mới được hưởng. Nếu cả hai cùng đóng BHXH, mỗi người được tính thời gian hưởng riêng, có thể nghỉ luân phiên hoặc nghỉ cùng lúc.
Được nghỉ tối đa bao nhiêu ngày?
Thời gian hưởng chế độ được tính theo năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12), cho mỗi con:
| Độ tuổi của con | Số ngày nghỉ hưởng chế độ tối đa/năm |
|---|---|
| Dưới 3 tuổi | 20 ngày làm việc |
| Từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi | 15 ngày làm việc |
Số ngày này tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Luật mới cũng cho phép tính trợ cấp khi nghỉ không trọn ngày: nghỉ dưới nửa ngày tính là nửa ngày, từ nửa ngày đến dưới một ngày tính là một ngày.
Nếu bạn có hai con cùng dưới 7 tuổi, mỗi con có hạn mức riêng. Nếu con ốm vượt quá số ngày trên, bạn có thể thỏa thuận với đơn vị để nghỉ phép năm hoặc nghỉ không lương, nhưng phần này không được BHXH chi trả. Bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản khi cần xin nghỉ ngoài số ngày hưởng chế độ.
Mức hưởng và cách tính tiền trợ cấp
Mức hưởng một tháng bằng 75% mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng liền kề trước tháng nghỉ chăm con. Mức hưởng một ngày bằng mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày. Mức hưởng nửa ngày bằng một nửa mức một ngày.
Công thức: Trợ cấp = (Lương đóng BHXH × 75% ÷ 24) × số ngày nghỉ.
Ví dụ: Chị Lan có mức lương đóng BHXH 12 triệu đồng/tháng. Con 2 tuổi nằm viện, chị nghỉ 3 ngày làm việc. Mức hưởng một ngày là 12.000.000 × 75% ÷ 24 = 375.000 đồng. Tổng trợ cấp là 375.000 × 3 = 1.125.000 đồng.
Lưu ý: Căn cứ tính là lương đóng BHXH, không phải tổng thu nhập thực nhận. Nếu đơn vị đóng BHXH trên mức lương thấp hơn lương thực tế, tiền trợ cấp sẽ thấp hơn bạn kỳ vọng. Bạn có thể kiểm tra mức đóng của mình trong ứng dụng VssID. Muốn hiểu thêm cách tra cứu quá trình đóng, xem bài cách tính BHXH một lần trên VssID.
Hồ sơ và thủ tục hưởng
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Con điều trị nội trú: bản chính hoặc bản sao giấy ra viện, hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án.
- Con điều trị ngoại trú: giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH; hoặc giấy ra viện có ghi chỉ định thời gian điều trị ngoại trú sau nội trú.
- Con khám, chữa bệnh ở nước ngoài: giấy tờ y tế thể hiện tên bệnh, thời gian điều trị, kèm bản dịch tiếng Việt có chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác).
Người sử dụng lao động có trách nhiệm lập danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau để nộp cho cơ quan BHXH.
Các bước thực hiện
- Bước 1: Xin giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH tại cơ sở khám, chữa bệnh khi con điều trị.
- Bước 2: Báo nghỉ với đơn vị và nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày bạn trở lại làm việc.
- Bước 3: Trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, đơn vị lập danh sách kèm hồ sơ gửi cơ quan BHXH.
- Bước 4: Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Cảnh báo: Quá 45 ngày kể từ ngày đi làm lại mới nộp hồ sơ có thể bị từ chối hoặc phát sinh tranh chấp về quyền lợi. Bạn nên nộp giấy tờ cho bộ phận nhân sự ngay sau khi con xuất viện.
Viện phí của con: BHYT chi trả thế nào?
Trẻ em dưới 6 tuổi do ngân sách nhà nước đóng BHYT. Khi khám, chữa bệnh đúng tuyến hoặc thông tuyến theo quy định, quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi, gồm thuốc, dịch vụ kỹ thuật và vật tư y tế. Trẻ chưa kịp có thẻ vẫn có thể được hưởng quyền lợi khi xuất trình giấy chứng sinh hoặc giấy tờ chứng minh độ tuổi theo quy định.
Nếu tự đưa con đi khám trái tuyến, mức thanh toán có thể thấp hơn, đặc biệt với khám ngoại trú hoặc điều trị ở tuyến cao hơn. Với trẻ từ đủ 6 tuổi trở lên, mức hưởng theo nhóm đối tượng ghi trên thẻ BHYT, không mặc định là 100%. Bạn nên hỏi phòng bảo hiểm y tế của bệnh viện trước khi nhập viện nếu muốn chắc chắn về chi phí.
Các tình huống thường gặp
Con từ 7 tuổi trở lên nằm viện, bố mẹ có được hưởng BHXH không?
Không theo chế độ ốm đau chăm con. Luật chỉ quy định cho con dưới 7 tuổi. Bạn có thể dùng ngày phép năm hoặc thỏa thuận nghỉ không lương với đơn vị. Việc này phụ thuộc vào thỏa thuận lao động và nội quy của đơn vị.
Bố và mẹ cùng nghỉ có được không?
Được. Quyền của bố và mẹ độc lập với nhau. Mỗi người đóng BHXH bắt buộc đều có thể xin nghỉ chăm con ốm và được cơ quan BHXH chi trả cho những ngày nghỉ hợp lệ.
Làm việc ở đơn vị không đóng BHXH thì sao?
Chế độ này dành cho người đang tham gia BHXH bắt buộc. Nếu đơn vị chưa đóng BHXH cho bạn dù thuộc diện phải đóng, bạn có thể đề nghị đơn vị thực hiện đúng trách nhiệm hoặc phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền. Bạn cũng nên giữ lại hợp đồng lao động và bảng lương làm bằng chứng.
Con ốm, bố mẹ nghỉ thì có được trả lương không?
Lương trong những ngày này do BHXH chi trả dưới dạng trợ cấp ốm đau, không phải đơn vị trả lương như ngày đi làm. Nếu nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể của đơn vị có chính sách hỗ trợ thêm, bạn được hưởng thêm theo chính sách đó.
Bài tập tình huống
Anh Minh và vợ cùng đóng BHXH. Con gái 5 tuổi nhập viện 4 ngày làm việc. Anh nghỉ 2 ngày đầu, vợ nghỉ 2 ngày sau. Con 5 tuổi thuộc nhóm tối đa 15 ngày/năm, nên cả hai đều còn hạn mức. Mỗi người nộp giấy ra viện cho đơn vị của mình và được BHXH tính trợ cấp theo lương đóng riêng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), hiệu lực từ 01/7/2025: các quy định về chế độ ốm đau, thời gian hưởng khi chăm con ốm, mức hưởng trợ cấp, hồ sơ và giải quyết hưởng trợ cấp ốm đau.
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về BHXH bắt buộc.
- Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi 2024) và Nghị định 188/2025/NĐ-CP về mức hưởng BHYT.
- Nghị quyết 261/2025/QH15 về mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm chi phí y tế.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Con nằm viện, mẹ có được hưởng bảo hiểm không?
Có, nếu mẹ đang đóng BHXH bắt buộc và con dưới 7 tuổi. Mẹ được nghỉ tối đa 20 ngày/năm (con dưới 3 tuổi) hoặc 15 ngày/năm (con từ 3 đến dưới 7 tuổi), hưởng 75% lương đóng BHXH. Bố cũng có quyền tương tự.
Con ốm, bố nghỉ có được hưởng BHXH không?
Được. Quy định không phân biệt bố hay mẹ. Bố chỉ cần đang đóng BHXH bắt buộc, có giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH của con, và nộp hồ sơ cho đơn vị đúng hạn.
Nghỉ chăm con ốm một ngày được trả bao nhiêu?
Một ngày bằng lương đóng BHXH × 75% ÷ 24. Ví dụ lương đóng 10 triệu đồng thì một ngày nghỉ được 312.500 đồng. Nghỉ nửa ngày được tính bằng một nửa mức đó.
Bao lâu sau khi nộp hồ sơ thì nhận được tiền?
Đơn vị có 07 ngày làm việc để lập danh sách gửi BHXH, cơ quan BHXH có 07 ngày làm việc để giải quyết kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Thời gian nhận tiền thực tế còn tùy thời điểm đơn vị nộp hồ sơ và hình thức chi trả.
Con nằm viện không có giấy ra viện thì xử lý thế nào?
Bạn cần xin giấy ra viện hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án từ bệnh viện. Với trường hợp điều trị ngoại trú, xin giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Thiếu giấy tờ y tế, cơ quan BHXH thường không có căn cứ để giải quyết.
Tóm lại, con dưới 7 tuổi ốm đau thì bố hoặc mẹ đang đóng BHXH bắt buộc đều được nghỉ chăm con và nhận trợ cấp 75% lương đóng BHXH, trong giới hạn 20 hoặc 15 ngày mỗi năm cho mỗi con. Hãy giữ giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc, nộp hồ sơ cho đơn vị trong 45 ngày kể từ ngày đi làm lại để không mất quyền lợi.
