Hộ kinh doanh được tham dự thầu như nhà thầu. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh không phải nộp báo cáo tài chính và không phải đáp ứng yêu cầu về giá trị tài sản ròng. Tuy vậy, bạn vẫn phải chứng minh năng lực tài chính theo hồ sơ mời thầu, chủ yếu bằng tài liệu về doanh thu, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế, cùng các tài liệu hợp pháp khác.
Tóm tắt nhanh
- Hộ kinh doanh là một dạng nhà thầu được pháp luật đấu thầu thừa nhận; không bắt buộc lập báo cáo tài chính như doanh nghiệp.
- Thay cho báo cáo tài chính, bạn nộp tài liệu chứng minh doanh thu, tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế và (nếu hồ sơ mời thầu yêu cầu) xác nhận của ngân hàng.
- Mức doanh thu tối thiểu, số năm xét và các tiêu chí khác do từng hồ sơ mời thầu quy định; bạn phải đọc kỹ trước khi nộp.
- Số liệu kê khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia phải khớp với số liệu khai thuế.
- Thiếu tài liệu chứng minh vẫn có thể được làm rõ, bổ sung sau khi đóng thầu theo quy định.
Năng lực tài chính của nhà thầu là gì?
Năng lực tài chính cho biết nhà thầu có đủ tiềm lực để thực hiện gói thầu hay không. Trong hồ sơ mời thầu, tiêu chí này thường gồm giá trị tài sản ròng, doanh thu, việc thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế, cùng các chỉ tiêu cần thiết khác. Với gói thầu xây lắp, doanh thu thường được xét theo doanh thu từ hoạt động xây lắp; doanh thu từ hoạt động khác không được tính.
Năng lực tài chính nằm trong phần đánh giá về năng lực và kinh nghiệm, bên cạnh hợp đồng tương tự, nhân sự, thiết bị. Nếu không đạt phần này, hồ sơ dự thầu bị loại dù giá chào thấp.
Hộ kinh doanh có được tham dự thầu không?
Có. Luật Đấu thầu 2023 (Luật 22/2023/QH15, đã sửa đổi bởi Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15) coi nhà thầu gồm tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân đủ tư cách hợp lệ. Hộ kinh doanh cần có giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh còn hiệu lực, đang hoạt động, không bị cấm tham dự thầu và đáp ứng các điều kiện về tư cách hợp lệ khác trong hồ sơ mời thầu.
Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 04/08/2025, thay thế Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Văn bản này đã được sửa đổi, bổ sung bởi một số nghị định ban hành năm 2026, nên bạn cần đối chiếu bản hợp nhất mới nhất khi lập hồ sơ.
Hộ kinh doanh có phải nộp báo cáo tài chính khi dự thầu không?
Không bắt buộc. Pháp luật kế toán không yêu cầu hộ kinh doanh lập báo cáo tài chính như doanh nghiệp. Vì vậy, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định nhà thầu là hộ kinh doanh không phải nộp báo cáo tài chính và không phải đáp ứng yêu cầu về giá trị tài sản ròng (quy định này được nêu ở các phần hướng dẫn về gói thầu và hình thức chọn nhà thầu tương ứng).
Lưu ý: Được miễn báo cáo tài chính không có nghĩa là được miễn chứng minh năng lực tài chính. Nếu hồ sơ mời thầu có tiêu chí doanh thu, bạn vẫn phải nộp tài liệu cho thấy mình đạt mức yêu cầu.
Trước đây, nhiều hộ kinh doanh không dự thầu được vì mẫu hồ sơ yêu cầu báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán. Hiện nay quy định đã rõ hơn: hộ kinh doanh dùng tài liệu chứng minh doanh thu tương ứng với nghĩa vụ thuế đã thực hiện.
Tài liệu chứng minh năng lực tài chính của hộ kinh doanh
Danh mục cụ thể tùy hồ sơ mời thầu. Bạn nên chuẩn bị các nhóm tài liệu sau:
| Nhóm tài liệu | Mục đích | Ví dụ |
|---|---|---|
| Tư cách pháp lý | Xác định chủ thể dự thầu | Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; căn cước/thẻ căn cước của chủ hộ |
| Doanh thu và nghĩa vụ thuế | Chứng minh doanh thu từng năm, việc kê khai và nộp thuế | Tờ khai thuế, thông báo doanh thu, chứng từ nộp thuế, xác nhận của cơ quan thuế (nếu có) |
| Chứng từ giao dịch | Đối chiếu số liệu doanh thu | Hóa đơn bán hàng, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, sao kê tài khoản ngân hàng |
| Nguồn lực tài chính | Chứng minh khả năng huy động vốn | Xác nhận số dư, cam kết hoặc hạn mức tín dụng của ngân hàng (khi hồ sơ yêu cầu) |
| Sổ kế toán | Hỗ trợ chứng minh doanh thu, chi phí | Sổ kế toán đơn giản theo quy định cho hộ kinh doanh |
Với gói thầu đơn giản, giá trị nhỏ, bên mời thầu có thể không đặt tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm mà chỉ yêu cầu bản cam kết theo mẫu. Khi đó bạn chỉ cần kê khai trung thực và giữ sẵn chứng từ để làm rõ khi được yêu cầu.
Các bản sao hồ sơ cần ký tên, đóng dấu (nếu hộ có dấu) và đóng dấu giáp lai khi nộp bản giấy. Bạn có thể tham khảo cách đóng dấu giáp lai để trình bày hồ sơ đúng quy cách.
Cách tính doanh thu bình quân hằng năm
Doanh thu bình quân hằng năm không gồm thuế VAT thường được xét trong 3 đến 5 năm gần nhất trước năm đóng thầu. Công thức: lấy tổng doanh thu (chưa gồm VAT) của các năm hồ sơ yêu cầu, chia cho số năm.
- Gói thầu từ 12 tháng trở lên: mức tối thiểu thường tính bằng (giá gói thầu trừ VAT) chia thời gian thực hiện theo năm, nhân hệ số k. Các mẫu hồ sơ mời thầu giai đoạn trước hướng dẫn k thường từ 1,5 đến 2.
- Gói thầu dưới 12 tháng: mức tối thiểu thường bằng (giá gói thầu trừ VAT) nhân hệ số k.
- Hộ mới thành lập: nếu số năm hoạt động ít hơn số năm yêu cầu, doanh thu bình quân được tính trên số năm đã hoạt động. Nếu mức bình quân vẫn đạt yêu cầu, hồ sơ không bị loại.
Ví dụ: Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng dự thầu gói mua sắm hàng hóa. Hồ sơ yêu cầu doanh thu bình quân 3 năm gần nhất tối thiểu 1,9 tỷ đồng. Hộ mới đăng ký 2 năm, doanh thu lần lượt 1 tỷ và 3 tỷ đồng. Bình quân là 2 tỷ đồng, lớn hơn mức yêu cầu nên vẫn đạt tiêu chí.
Lưu ý: Các hệ số, số năm và mức doanh thu cụ thể phụ thuộc hồ sơ mời thầu của từng gói. Đây chỉ là cách tính thông thường, không thay thế yêu cầu ghi trong hồ sơ.
Các bước chuẩn bị hồ sơ chứng minh năng lực tài chính
- Bước 1: Đọc kỹ tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm trong hồ sơ mời thầu: số năm xét, mức doanh thu, tài liệu phải nộp.
- Bước 2: Rà soát doanh thu từng năm theo tờ khai thuế, hóa đơn và sổ kế toán; bảo đảm các số liệu khớp nhau.
- Bước 3: Kiểm tra tình hình kê khai, nộp thuế; hoàn tất nghĩa vụ còn thiếu (nếu có) trước khi nộp hồ sơ. Bạn có thể xem thêm quy định về mã số thuế cá nhân để dùng đúng mã khi kê khai.
- Bước 4: Tạo và cập nhật hồ sơ năng lực trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Chi phí duy trì tên và hồ sơ năng lực theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP là 330.000 đồng/năm (đã gồm VAT).
- Bước 5: Kê khai năng lực tài chính theo biểu mẫu của hồ sơ mời thầu và đính kèm tài liệu chứng minh.
- Bước 6: Sau khi đóng thầu, nếu phát hiện thiếu tài liệu về năng lực, báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế…, bạn gửi tài liệu làm rõ cho chủ đầu tư. Tài liệu làm rõ không được làm thay đổi bản chất của hồ sơ dự thầu.
Nếu số liệu tài chính do hệ thống tự trích xuất từ hệ thống thuế điện tử, thông thường bạn không phải nộp thêm tài liệu để chứng minh. Nếu bạn tự cập nhật số liệu, tài liệu chứng minh phải phù hợp với số liệu trên hệ thống thuế điện tử.
Chủ hộ chưa có mã số thuế phù hợp có thể xem hướng dẫn đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng trước khi kê khai.
Lưu ý về thuế và sổ sách của hộ kinh doanh
Số liệu doanh thu dùng để dự thầu thường đến từ hồ sơ thuế, nên cách bạn kê khai thuế ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ.
- Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng thuế khoán mà chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế (Nghị quyết 198/2025/QH15, Nghị định 68/2026/NĐ-CP).
- Ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN đã được điều chỉnh. Nhiều nguồn ghi nhận mức hiện hành là 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, thay cho mốc 500 triệu đồng trước đó. Bạn nên đối chiếu văn bản mới nhất khi áp dụng.
- Hộ có doanh thu dưới ngưỡng không phải nộp thuế vẫn nên ghi sổ và lưu chứng từ, vì đó là căn cứ chứng minh doanh thu khi dự thầu.
- Hóa đơn bán hàng cần đúng quy định. Bạn có thể tham khảo thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ; từ 01/07/2026 hóa đơn thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Cảnh báo: Kê khai sai sự thật về doanh thu, hợp đồng hoặc cung cấp tài liệu không trung thực để trúng thầu là hành vi bị cấm. Tùy mức độ, nhà thầu có thể bị loại, bị xử lý vi phạm về đấu thầu, bị cấm tham gia thầu hoặc bị xử lý theo pháp luật hình sự.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh không có báo cáo tài chính thì dự thầu được không?
Được. Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định hộ kinh doanh không phải nộp báo cáo tài chính. Bạn nộp tài liệu khác chứng minh doanh thu và nghĩa vụ thuế theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
Xác nhận của cơ quan thuế có thay được báo cáo tài chính không?
Với hộ kinh doanh, bảng xác nhận doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế của cơ quan thuế là một loại tài liệu hợp pháp có thể dùng để chứng minh. Bên mời thầu căn cứ hồ sơ mời thầu để chấp nhận hay yêu cầu làm rõ thêm.
Hộ mới thành lập chưa đủ 3 năm có bị loại không?
Không đương nhiên. Doanh thu bình quân được tính theo số năm đã hoạt động. Nếu mức bình quân đạt yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ vẫn được đánh giá tiếp.
Có cần xác nhận của ngân hàng không?
Chỉ khi hồ sơ mời thầu có yêu cầu về nguồn lực tài chính, như xác nhận số dư hoặc cam kết cấp tín dụng. Nếu không yêu cầu, bạn không bắt buộc nộp nhưng có thể nộp thêm để củng cố hồ sơ.
Nộp thiếu tài liệu chứng minh tài chính thì xử lý thế nào?
Sau khi đóng thầu, bạn được gửi tài liệu cho chủ đầu tư để làm rõ về tư cách hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm. Tài liệu bổ sung là một phần của hồ sơ dự thầu nhưng không được làm thay đổi bản chất của nhà thầu.
Doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế có dùng để dự thầu được không?
Được, nếu bạn chứng minh được doanh thu bằng sổ sách, chứng từ và số liệu kê khai phù hợp. Điều quan trọng là doanh thu đạt mức hồ sơ mời thầu yêu cầu và số liệu nhất quán.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, sửa đổi bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15.
- Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (và các nghị định sửa đổi, bổ sung).
- Thông tư của Bộ Tài chính ban hành mẫu hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu hiện hành.
- Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 68/2026/NĐ-CP; Nghị định 141/2026/NĐ-CP về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Thông tư 152/2025/TT-BTC về chế độ kế toán hộ kinh doanh.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.
Tóm lại, hộ kinh doanh dự thầu không cần báo cáo tài chính nhưng phải chứng minh năng lực tài chính bằng doanh thu, nghĩa vụ thuế và tài liệu hợp pháp khác theo từng hồ sơ mời thầu. Hồ sơ càng nhất quán giữa sổ sách, hóa đơn, tờ khai thuế và dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia thì càng ít rủi ro bị loại. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
