Không. Làm giả, mua bán hoặc sử dụng CCCD (nay là thẻ căn cước) giả đều là hành vi vi phạm pháp luật. Người dùng thẻ giả bị phạt 8–10 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Nếu làm giả hoặc dùng để thực hiện việc trái pháp luật, có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 341 Bộ luật Hình sự, khung cơ bản phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Tóm tắt nhanh
- Thẻ căn cước gắn chip có ký số, được đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia nên thẻ giả rất dễ bị phát hiện khi kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng hoặc VNeID.
- Sử dụng CCCD/thẻ căn cước giả: phạt hành chính 8–10 triệu đồng (Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/12/2025).
- Làm giả giấy tờ của cơ quan, tổ chức hoặc dùng giấy tờ giả để làm việc trái pháp luật: có thể bị phạt tù theo Điều 341 Bộ luật Hình sự.
- Mất thẻ, hỏng thẻ, sai thông tin: đã có thủ tục cấp lại, cấp đổi hợp pháp, kể cả nộp hồ sơ trực tuyến.
CCCD giả là gì và có làm giả được không?
CCCD giả là thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước hoặc giấy tờ định danh không do cơ quan Công an có thẩm quyền cấp, nhưng được làm ra để trông giống thẻ thật. Cũng được xếp vào nhóm này là thẻ thật bị tẩy xóa, sửa chữa nội dung hoặc bị thay ảnh.
Về kỹ thuật, thẻ căn cước gắn chip do Bộ Công an sản xuất theo quy trình khép kín, chip có ký số và dữ liệu trên thẻ khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Vì vậy, thẻ làm giả thường lộ ngay khi cơ quan, doanh nghiệp, ngân hàng hay cơ sở lưu trú đọc thẻ bằng thiết bị chuyên dụng hoặc đối chiếu qua VNeID. Thẻ bị phát hiện sẽ bị thu giữ và chuyển cơ quan Công an xử lý.
Về pháp lý, câu trả lời rõ ràng hơn: dù tinh vi hay sơ sài, việc làm giả, mua bán, thuê, mượn hay sử dụng thẻ giả đều không được pháp luật cho phép. Luật Căn cước 2023 nghiêm cấm các hành vi làm giả, sử dụng thẻ căn cước giả và cung cấp thông tin sai sự thật để được cấp thẻ.
Lưu ý: Từ 01/07/2024, thẻ căn cước thay thế thẻ CCCD khi cấp mới. Thẻ CCCD còn thời hạn vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn. Quy định xử phạt hiện hành áp dụng chung cho cả CCCD và thẻ căn cước.
Làm giả, dùng CCCD giả bị phạt hành chính bao nhiêu?
Từ 15/12/2025, Nghị định 282/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Điều 11 của nghị định này quy định mức phạt liên quan đến thẻ căn cước cao hơn trước, cụ thể như sau:
| Hành vi | Mức phạt tiền |
|---|---|
| Không xuất trình thẻ khi cơ quan, người có thẩm quyền yêu cầu; không thực hiện đúng quy định về cấp, cấp đổi, cấp lại; không nộp lại thẻ khi phải nộp | Cảnh cáo hoặc 500.000 – 1.000.000 đồng |
| Chiếm đoạt, sử dụng trái phép thẻ của người khác; tẩy xóa, sửa chữa nội dung thẻ; hủy hoại, cố ý làm hư hỏng thẻ | 2.000.000 – 4.000.000 đồng |
| Làm giả dữ liệu hoặc dùng dữ liệu, thông tin giả để được cấp thẻ | 4.000.000 – 8.000.000 đồng |
| Sử dụng thẻ giả; dùng thẻ hết giá trị để thực hiện hành vi trái pháp luật; cầm cố, nhận cầm cố, thuê, cho thuê thẻ | 8.000.000 – 10.000.000 đồng |
Ngoài phạt tiền, người vi phạm có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và buộc nộp lại thẻ.
Ví dụ: Anh A dùng thẻ căn cước của người quen để đăng ký tài khoản dịch vụ. Hành vi này thuộc nhóm sử dụng trái phép thẻ của người khác, có thể bị phạt 2–4 triệu đồng. Nếu thẻ anh A đưa ra là thẻ giả, mức phạt thuộc nhóm 8–10 triệu đồng và còn có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức có thể cấu thành tội phạm theo Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025). Điều luật này gồm hai tội danh: làm giả con dấu, tài liệu, giấy tờ của cơ quan, tổ chức và sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả đó để thực hiện hành vi trái pháp luật.
- Khung cơ bản (khoản 1): phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
- Khung tăng nặng: áp dụng khi phạm tội có tổ chức, làm nhiều giấy tờ giả, dùng giấy tờ giả để thực hiện tội phạm khác, hoặc thu lợi bất chính lớn. Mức phạt tù có thể tăng lên đến 7 năm.
- Hình phạt bổ sung: người phạm tội còn có thể bị phạt tiền.
Theo hướng dẫn thực tiễn xét xử, tài liệu đã được làm giả hoàn chỉnh về nội dung và hình thức thì được xác định là tài liệu giả, không phụ thuộc vào việc đã đưa ra sử dụng hay chưa. Nói cách khác, chỉ “làm cho có” hoặc “để phòng khi cần” vẫn có thể bị xử lý.
Nếu dùng thẻ giả để vay tiền, mở tài khoản, chiếm đoạt tài sản…, người vi phạm có thể bị xem xét thêm các tội khác như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tùy tính chất vụ việc. Người có chức vụ, quyền hạn mà làm hoặc cấp giấy tờ giả còn có thể bị xử lý về tội giả mạo trong công tác.
Cảnh báo: Các lời quảng cáo “làm căn cước nhanh”, “làm thẻ y như thật” trên mạng xã hội là dấu hiệu của lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật. Người mua vừa có thể mất tiền, lộ thông tin cá nhân, vừa tự đặt mình vào nguy cơ bị xử phạt hoặc truy cứu hình sự.
Những hậu quả khác ít người để ý
- Thẻ bị thu giữ, giao dịch bị từ chối: ngân hàng, nhà mạng, cơ sở lưu trú, văn phòng công chứng đều có thể kiểm tra thẻ bằng thiết bị đọc chip hoặc VNeID. Giao dịch dùng thẻ giả thường bị từ chối và báo cơ quan chức năng.
- Giao dịch có thể vô hiệu: hợp đồng, giấy tờ xác lập bằng giấy tờ tùy thân giả có nguy cơ bị tuyên vô hiệu, người dùng thẻ giả phải chịu trách nhiệm bồi thường nếu gây thiệt hại.
- Ảnh hưởng lâu dài: bị xử lý hình sự sẽ ảnh hưởng đến lý lịch tư pháp, xin việc, thi tuyển, xuất cảnh, học tập.
- Liên đới khi cho mượn, cho thuê thẻ thật: chủ thẻ cho người khác thuê, mượn hoặc cầm cố thẻ của mình cũng có thể bị phạt, đồng thời rủi ro bị dùng vào việc vay nợ, lừa đảo.
Cách nhận biết thẻ căn cước thật khi cần kiểm tra
Nếu bạn là chủ nhà trọ, nhân viên tiếp nhận hồ sơ, doanh nghiệp hoặc người cần xác minh danh tính khi giao dịch, cơ quan Công an khuyến nghị kiểm tra theo các bước sau:
- Bước 1: Quan sát bên ngoài. Thẻ thật có Quốc huy và nét in rõ, màu sắc đều; chip là miếng kim loại màu vàng gắn trực tiếp vào thẻ. Thẻ giả thường có hình mờ nhòe, màu không đồng đều, chip bị in hoặc gắn từ vật liệu khác.
- Bước 2: Quét mã QR trên thẻ để đọc thông tin cơ bản rồi so với người xuất trình. Phiên bản VNeID mới còn cho phép kiểm tra thẻ còn hiệu lực hay không.
- Bước 3: Dùng thiết bị đọc thẻ gắn chip hoặc phần mềm xác thực của đơn vị được cấp phép để xác thực thẻ và sinh trắc học.
- Bước 4: Nếu người xuất trình dùng VNeID, hãy nhờ họ mở mục “Cá nhân”, chọn “Xác minh ứng dụng qua QR Code”, rồi dùng VNeID của bạn quét. Mã chỉ có hiệu lực khoảng 60 giây; kết quả tích xanh là ứng dụng thật, tích đỏ là không hợp lệ.
Nếu nghi ngờ giấy tờ giả, không tự ý giữ giấy tờ hay xử lý. Hãy từ chối giao dịch và thông báo cho Công an cấp xã nơi gần nhất. Bạn có thể xem thêm cách tra cứu số thẻ căn cước công dân online để kiểm tra thông tin của chính mình.
Gặp vướng mắc về thẻ căn cước: làm thế nào cho đúng luật?
Phần lớn người tìm “CCCD giả” thực ra gặp một khó khăn cụ thể: mất thẻ, thẻ hỏng, thông tin sai, hoặc cần giấy tờ gấp. Mỗi trường hợp đều có cách giải quyết hợp pháp.
Mất thẻ, hỏng thẻ
Bạn làm thủ tục cấp lại thẻ căn cước. Hồ sơ có thể đăng ký trước trên Cổng dịch vụ công và nhận kết quả theo hẹn. Hướng dẫn chi tiết có tại bài đăng ký làm thẻ căn cước công dân online.
Thông tin trên thẻ sai hoặc thay đổi
Khi thay đổi họ tên, ngày sinh, giới tính, nơi thường trú hoặc có sai sót, bạn làm thủ tục cấp đổi tại cơ quan quản lý căn cước. Đừng tự tẩy xóa hay chỉnh sửa trên thẻ vì hành vi này bị phạt 2–4 triệu đồng.
Cần giấy tờ tùy thân gấp
Bạn có thể dùng tài khoản định danh điện tử mức 2 trên VNeID, vốn có giá trị tương đương thẻ khi thực hiện thủ tục hành chính, hoặc xin giấy xác nhận thông tin căn cước. Lệ phí cấp thẻ hiện được giảm 50% đến hết 31/12/2026 theo quy định của Bộ Tài chính; hãy hỏi cơ quan tiếp nhận để biết mức cụ thể.
Nơi làm thủ tục
Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện, nên việc tiếp nhận hồ sơ do Công an cấp xã hoặc cơ quan quản lý căn cước ở cấp tỉnh thực hiện, tùy từng trường hợp. Xem thêm bài đi làm căn cước công dân ở đâu để biết nơi tiếp nhận.
Cũng như giấy tờ tùy thân, các giấy tờ khác như giấy khám sức khỏe xin việc cũng không thể “mua” hay làm giả mà không bị xử lý; bạn có thể xem phân tích tại bài mua giấy khám sức khỏe xin việc có được không. Còn khi điền hồ sơ, cần ghi chính xác thông tin trên thẻ; tham khảo cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
Căn cứ pháp lý
- Luật Căn cước 2023 (hiệu lực từ 01/07/2024).
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình (hiệu lực từ 15/12/2025), thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
- Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 và 2025 (Điều 341, Điều 359).
- Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; chính quyền địa phương hai cấp từ 01/07/2025.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật hay ý kiến của cơ quan có thẩm quyền.
Câu hỏi thường gặp
Sử dụng CCCD giả bị phạt bao nhiêu tiền?
Theo Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, sử dụng thẻ CCCD giả, thẻ căn cước giả bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng. Nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng sẽ chuyển sang xử lý hình sự thay vì xử phạt hành chính.
Làm giả CCCD có bị đi tù không?
Có thể. Làm giả giấy tờ của cơ quan, tổ chức hoặc dùng giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật bị xử lý theo Điều 341 Bộ luật Hình sự, khung cơ bản có thể phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Khung tăng nặng nặng hơn nhiều.
Chỉ cầm CCCD giả trong người, chưa sử dụng thì sao?
Tùy trường hợp. Về hình sự, tài liệu giả đã hoàn thành thì vẫn được coi là tài liệu giả dù chưa đưa ra sử dụng; việc cất giữ, mua bán có thể bị xử lý theo hành vi cụ thể và mục đích. Cách an toàn nhất là không tạo, không mua, không giữ giấy tờ giả.
Cho người khác mượn hoặc thuê CCCD có sao không?
Có. Cầm cố, nhận cầm cố, thuê, cho thuê thẻ căn cước bị phạt 8–10 triệu đồng. Ngoài ra, thẻ có thể bị dùng để vay nợ, đăng ký SIM, mở tài khoản trái phép khiến chủ thẻ phát sinh rủi ro pháp lý.
Làm mất CCCD thì phải làm gì để không bị lợi dụng?
Bạn nên báo ngay cho cơ quan Công an và làm thủ tục cấp lại thẻ căn cước. Đồng thời, kiểm tra tài khoản ngân hàng, SIM và các tài khoản dịch vụ gắn với số định danh của bạn.
CCCD gắn chip có làm giả được không?
Thẻ gắn chip có ký số và khớp dữ liệu quốc gia nên rất khó làm giả hoàn chỉnh. Khi bị đọc bằng thiết bị chuyên dụng, thẻ giả thường bị phát hiện ngay. Dù khả năng thành công thấp, hành vi này vẫn bị xử lý theo pháp luật.
Tóm lại, CCCD hay thẻ căn cước giả không phải lối tắt: việc làm giả, mua bán, sử dụng đều bị xử phạt nặng hơn từ 15/12/2025 và có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự. Khi mất thẻ, sai thông tin hoặc cần giấy tờ gấp, cách đúng là dùng thủ tục cấp lại, cấp đổi và định danh điện tử VNeID.
