Pháp luật Việt Nam không dùng từ “ngoại tình”, nhưng cấm người đang có vợ hoặc chồng kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác. Từ 18/05/2026, hành vi này bị phạt hành chính 5–10 triệu đồng theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng.
Tóm tắt nhanh
- Luật chỉ xử lý khi có hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác. Quan hệ tình cảm lén lút, không chung sống thường chưa đủ căn cứ xử phạt.
- Mức phạt hành chính hiện nay là 5–10 triệu đồng (Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP). Trước 18/05/2026 mức này là 3–5 triệu đồng (Nghị định 82/2020/NĐ-CP).
- Người chưa có gia đình nhưng biết rõ đối phương đã có vợ hoặc chồng mà vẫn chung sống cũng bị phạt.
- Xử lý hình sự theo Điều 182 Bộ luật Hình sự khi hậu quả nghiêm trọng, như làm cuộc hôn nhân tan vỡ, hoặc khi tái phạm sau khi đã bị xử phạt hành chính.
- Ngoại tình có thể là căn cứ để ly hôn, ảnh hưởng đến chia tài sản chung, nhưng không đương nhiên làm mất quyền nuôi con.
Ngoại tình theo pháp luật hiện hành là gì?
Luật Hôn nhân và gia đình 2014 không định nghĩa “ngoại tình”. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 5 của Luật này nghiêm cấm hai nhóm hành vi:
- Người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.
- Người chưa có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc vợ.
Điều 19 của Luật cũng quy định vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau. Vì vậy, trong đời sống, “ngoại tình” thường được hiểu rộng hơn so với cách luật xử lý.
“Chung sống như vợ chồng” được hiểu thế nào?
Đây là yếu tố quyết định việc có bị xử phạt hay không. Theo hướng dẫn trong thực tiễn xét xử, hai người được coi là chung sống như vợ chồng khi có các dấu hiệu như:
- Có con chung.
- Có tài sản chung hoặc cùng chung sinh hoạt, chi tiêu.
- Được gia đình, hàng xóm, nơi làm việc xem như vợ chồng.
Lưu ý: Quan hệ tình cảm hoặc quan hệ tình dục lén lút, không sống chung, không công khai như vợ chồng thường bị coi là vi phạm đạo đức hôn nhân. Loại này chưa chắc đủ căn cứ để xử phạt hành chính hay truy cứu hình sự. Dù vậy, nó vẫn có thể được Tòa án xem xét khi giải quyết ly hôn.
Ngoại tình bị phạt hành chính bao nhiêu?
Từ ngày 18/05/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự… Điều 62 của Nghị định mới quy định phạt tiền từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
- Đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn với người khác.
- Đang có vợ hoặc chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.
- Chưa có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc vợ.
| Thời điểm | Văn bản áp dụng | Mức phạt tiền |
|---|---|---|
| Trước 18/05/2026 | Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP | 3.000.000 – 5.000.000 đồng |
| Từ 18/05/2026 | Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP | 5.000.000 – 10.000.000 đồng |
Mức phạt này áp dụng cho cả hai người trong mối quan hệ nếu cùng vi phạm. Người xử phạt là người có thẩm quyền theo Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Từ 01/07/2025 mô hình chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp, nên bạn cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ở cấp xã hoặc cấp tỉnh khi phản ánh, tố cáo.
Cảnh báo: Việc xử phạt chỉ áp dụng khi có đủ căn cứ về hành vi chung sống như vợ chồng hoặc kết hôn trái luật. Tự ý bắt giữ, đánh đập, làm nhục hay đăng thông tin lên mạng để “đánh ghen” có thể khiến chính bạn bị xử lý, kể cả hình sự.
Khi nào ngoại tình bị xử lý hình sự?
Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 quy định tội “vi phạm chế độ một vợ, một chồng”. Không phải cứ ngoại tình là phạm tội. Các mức xử lý chính như sau.
Khoản 1: cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù 3 tháng – 1 năm
Áp dụng với người có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc người chưa có gia đình nhưng biết rõ đối phương đã có vợ hoặc chồng. Một trong hai điều kiện sau phải xảy ra:
- Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn.
- Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
Khoản 2: phạt tù 6 tháng – 3 năm
Áp dụng khi hành vi gây một trong các hậu quả sau:
- Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát.
- Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái pháp luật mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Lưu ý: Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi nhiều lần (2017, 2025). Khi cần áp dụng cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất. Cơ quan tố tụng chỉ khởi tố khi có căn cứ xác định đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Ngoại tình và ly hôn
Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên khi có căn cứ cho thấy vợ hoặc chồng vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Hậu quả là hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Ngoại tình, nhất là khi đã chung sống với người khác, thường được xem là vi phạm nghĩa vụ chung thủy.
Có hai điểm cần nhớ:
- Theo khoản 3 Điều 51, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Quy định này không hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người vợ.
- Bên yêu cầu phải có chứng cứ chứng minh. Nếu thiếu chứng cứ ngoại tình, Tòa án vẫn có thể xem xét các căn cứ khác như mâu thuẫn trầm trọng kéo dài.
Nếu bạn đang cân nhắc ly hôn, hãy xem thêm điều kiện ly hôn đơn phương, giấy tờ và nơi nộp hồ sơ ly hôn và mẫu đơn ly hôn viết tay. Từ 01/07/2025, hồ sơ ly hôn nộp cho Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.
Ảnh hưởng đến chia tài sản và quyền nuôi con
Chia tài sản chung
Tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc được chia đôi, nhưng có tính đến các yếu tố theo Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình. Một trong các yếu tố đó là lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Người ngoại tình có thể bị xem là bên có lỗi và nhận phần ít hơn, tùy hoàn cảnh cụ thể và đánh giá của Tòa án.
Quyền nuôi con
Khi giao con cho ai nuôi, Tòa án xem xét quyền lợi mọi mặt của con theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình. Theo quy định này, con dưới 36 tháng tuổi thường giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác. Với con từ đủ 7 tuổi, Tòa án xem xét nguyện vọng của con. Ngoại tình không đương nhiên khiến một bên mất quyền nuôi con. Nhưng nếu hành vi đó ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, giáo dục con, Tòa án sẽ tính đến khi quyết định.
Trách nhiệm khác
Nếu người cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức hoặc người lao động ngoại tình, họ còn có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định của cơ quan, tổ chức đó. Việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do bị xâm phạm danh dự, tinh thần cũng phải theo Bộ luật Dân sự và cần chứng minh được thiệt hại, lỗi và mối quan hệ nhân quả.
Thu thập chứng cứ thế nào cho hợp pháp?
Trong vụ án ly hôn, bạn có nghĩa vụ chứng minh yêu cầu của mình. Các nguồn thường được sử dụng gồm:
- Tin nhắn, thư điện tử, nội dung trao đổi mà bạn nhận được hoặc có quyền truy cập hợp pháp.
- Hình ảnh, video thể hiện việc chung sống như vợ chồng, được ghi nhận ở nơi công khai.
- Giấy khai sinh của con chung, xác nhận của tổ dân phố, thôn hoặc nơi cư trú về việc chung sống.
- Lời khai của người làm chứng.
Cảnh báo: Không đột nhập nhà, không theo dõi trái phép, không quay lén ở nơi riêng tư, không xâm nhập tài khoản mạng hay điện thoại của người khác. Những việc này có thể vi phạm quyền riêng tư, bí mật thư tín và các quy định về an ninh mạng. Chứng cứ thu thập trái pháp luật còn có thể không được chấp nhận. Mọi xung đột cần giải quyết qua hòa giải hoặc Tòa án. Bạn có thể tham khảo thêm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân để hiểu giới hạn pháp luật bảo vệ mỗi người.
Hai tình huống thực tế
Tình huống 1. Anh A đã có vợ, thuê nhà sống cùng chị B và có con chung. Hàng xóm đều biết hai người là vợ chồng. Nếu chị B biết rõ anh A đã có gia đình, cả hai đều có thể bị phạt từ 5–10 triệu đồng. Nếu vợ anh A ly hôn vì lý do này, anh A có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 182 Bộ luật Hình sự.
Tình huống 2. Chị C phát hiện chồng thường xuyên nhắn tin tình cảm với người khác, nhưng không sống chung, không công khai. Trường hợp này thường chưa đủ căn cứ để xử phạt hành chính. Chị C vẫn có thể nộp đơn ly hôn nếu chứng minh được chồng vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, làm hôn nhân trầm trọng. Quyết định cuối cùng thuộc về Tòa án.
Căn cứ pháp lý
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (Điều 5, 19, 51, 56, 59, 81).
- Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 và 2025 (Điều 182).
- Nghị định 109/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 18/05/2026) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự… (Điều 62), thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung).
- Bộ luật Dân sự 2015.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Ngoại tình bị phạt bao nhiêu tiền năm 2026?
Từ 18/05/2026, hành vi đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác bị phạt 5–10 triệu đồng. Mức này theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Trước đó mức phạt là 3–5 triệu đồng.
Ngoại tình có bị đi tù không?
Có thể, nhưng chỉ trong trường hợp đủ yếu tố tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo Điều 182 Bộ luật Hình sự. Ví dụ như làm cho hôn nhân của một hoặc hai bên ly hôn, hoặc tái phạm sau khi đã bị xử phạt hành chính. Mức phạt tù khoản 1 là từ 3 tháng đến 1 năm, khoản 2 là từ 6 tháng đến 3 năm.
Nhắn tin tình cảm với người khác có bị phạt không?
Thông thường là không, nếu không có hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng. Tuy vậy, hành vi này có thể bị coi là vi phạm nghĩa vụ chung thủy và được dùng làm căn cứ khi giải quyết ly hôn.
Người thứ ba có bị xử phạt không?
Có, nếu người đó chưa có gia đình nhưng biết rõ đối phương đang có vợ hoặc chồng mà vẫn kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng. Mức phạt hành chính tương tự với người có gia đình.
Ngoại tình có bị mất quyền nuôi con không?
Không đương nhiên. Tòa án quyết định dựa trên quyền lợi mọi mặt của con, điều kiện nuôi dưỡng của mỗi bên và nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi. Hành vi ngoại tình chỉ là một yếu tố để cân nhắc nếu ảnh hưởng đến việc chăm sóc, giáo dục con.
Có thể báo cáo hành vi ngoại tình ở đâu?
Bạn có thể gửi đơn tố cáo hoặc phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính ở cấp xã hoặc cơ quan công an. Nếu có dấu hiệu tội phạm, bạn gửi đơn đến cơ quan điều tra. Bạn cần cung cấp thông tin trung thực và chứng cứ thu thập hợp pháp.
Pháp luật không xử lý mọi biểu hiện của ngoại tình, mà tập trung vào hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác khi đang có gia đình. Mức phạt hành chính đã tăng lên 5–10 triệu đồng từ 18/05/2026, và trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự. Khi xảy ra mâu thuẫn, bạn nên giải quyết bằng những cách hợp pháp như hòa giải hoặc ly hôn tại Tòa án.
