Từ ngày 01/01/2024, “chứng chỉ hành nghề” khám bệnh, chữa bệnh được thay bằng “giấy phép hành nghề” theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Từ 01/7/2026, thẩm quyền cấp giấy phép này chuyển từ Bộ Y tế về Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Giấy phép có thời hạn 05 năm. Bác sĩ phải qua kỳ kiểm tra đánh giá năng lực theo lộ trình từ 01/01/2027.
Tóm tắt nhanh
- Tên gọi: chứng chỉ hành nghề (Luật 2009) nay là giấy phép hành nghề (Luật 2023). Chứng chỉ cũ vẫn được tiếp tục sử dụng.
- Ai cấp: từ 01/7/2026 là Chủ tịch UBND cấp tỉnh (theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP), không còn Bộ Y tế.
- Hồ sơ cơ bản: đơn Mẫu 08, văn bằng, xác nhận thực hành, giấy khám sức khỏe, sơ yếu lý lịch tự thuật Mẫu 09.
- Thời hạn giải quyết cấp mới: 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
- Thực hành: bác sĩ 12 tháng, y sĩ 09 tháng, điều dưỡng/hộ sinh/kỹ thuật y 06 tháng.
- Thi năng lực: bác sĩ từ 01/01/2027; y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh từ 01/01/2028; các chức danh còn lại từ 01/01/2029.
Chứng chỉ hành nghề y và giấy phép hành nghề khác nhau thế nào?
Nhiều người vẫn tìm “cấp chứng chỉ hành nghề y” vì đó là cách gọi quen thuộc của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009. Hiện nay văn bản hiện hành là Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2024. Luật này dùng thuật ngữ giấy phép hành nghề.
Những điểm khác biệt chính bạn cần nắm:
- Mỗi người hành nghề được cấp một giấy phép, thời hạn 05 năm.
- Chứng chỉ hành nghề đã cấp theo Luật 2009 vẫn được tiếp tục sử dụng như giấy phép hành nghề. Khi gia hạn theo lộ trình của Chính phủ, bạn sẽ chuyển sang giấy phép mới có thời hạn 05 năm.
- Phương thức cấp thay đổi dần: từ chỗ xét hồ sơ sang yêu cầu vượt qua kỳ kiểm tra đánh giá năng lực trước khi cấp.
- Thời gian thực hành của bác sĩ giảm từ 18 tháng xuống 12 tháng.
Trong bài này, “chứng chỉ hành nghề” và “giấy phép hành nghề” được dùng theo nghĩa tương đương cho người hành nghề cá nhân.
Ai có thẩm quyền cấp từ 01/7/2026?
Trước đây, Bộ Y tế cấp cho người làm việc tại bệnh viện trực thuộc Bộ, còn Sở Y tế/UBND tỉnh cấp cho người làm việc tại địa phương. Theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ, nội dung phân cấp có hiệu lực từ 01/7/2026. Từ ngày này, Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện toàn bộ thủ tục: cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi. Quy định này áp dụng cả với các chứng chỉ hành nghề đã cấp theo Luật 2009.
Bộ Y tế vẫn giữ một số thẩm quyền khác, chủ yếu về giấy phép hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (như bệnh viện trực thuộc Bộ, bệnh viện tư nhân), không phải giấy phép của cá nhân.
Lưu ý: sau khi sắp xếp còn 34 tỉnh/thành, bạn nộp hồ sơ tại tỉnh/thành nơi mình đề nghị cấp phép, qua cơ quan tiếp nhận do UBND tỉnh chỉ định (thường là Sở Y tế hoặc cổng dịch vụ công của tỉnh). Người hành nghề tại cơ sở thuộc lực lượng vũ trang có thể thuộc diện do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý. Hãy đối chiếu hướng dẫn cụ thể của địa phương trước khi nộp.
Điều kiện được cấp giấy phép hành nghề
Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, người đề nghị cấp giấy phép hành nghề cần đáp ứng các nhóm điều kiện sau:
- Có văn bằng chuyên môn phù hợp với chức danh (bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện, tâm lý lâm sàng).
- Hoàn thành thời gian thực hành tại cơ sở hướng dẫn thực hành và được xác nhận.
- Vượt qua kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo lộ trình (xem mục dưới đây).
- Có sức khỏe phù hợp để hành nghề, chứng minh bằng giấy khám sức khỏe.
- Không thuộc trường hợp bị cấm hành nghề như đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành án, hoặc đang bị cấm hành nghề theo bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài có thể có thêm yêu cầu về giấy phép lao động, trình độ ngôn ngữ hoặc thừa nhận văn bằng, giấy phép đã cấp ở nước ngoài.
Thời gian thực hành bắt buộc
Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định thời gian thực hành khám bệnh, chữa bệnh để được cấp giấy phép như sau:
| Chức danh | Tổng thời gian thực hành | Cơ cấu |
|---|---|---|
| Bác sĩ | 12 tháng | 09 tháng chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh; 03 tháng hồi sức cấp cứu |
| Y sĩ | 09 tháng | 06 tháng chuyên môn; phần còn lại về hồi sức cấp cứu |
| Điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y | 06 tháng | 05 tháng chuyên môn; 01 tháng hồi sức cấp cứu |
| Cấp cứu viên ngoại viện | 06 tháng | Gồm 03 tháng thực hành về cấp cứu ngoại viện |
Nếu gặp vấn đề sức khỏe hoặc sự kiện bất khả kháng, bạn được tạm dừng thực hành tối đa 12 tháng và được bảo lưu kết quả thực hành trước đó. Nội dung thực hành còn lồng ghép pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh, đạo đức hành nghề, an toàn người bệnh và kỹ năng giao tiếp.
Hồ sơ cấp mới gồm những gì?
Bạn nộp một bộ hồ sơ tương ứng với từng trường hợp theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP (người mới ra trường, người đã có chứng chỉ cũ, người thay đổi chức danh, người bị thu hồi xin cấp lại…). Với trường hợp cấp mới lần đầu, hồ sơ thường gồm:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép hành nghề theo Mẫu 08 Phụ lục I của Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Đơn ghi họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, chức danh chuyên môn và phạm vi hành nghề đề nghị.
- Bản chính hoặc bản sao hợp lệ văn bằng chuyên môn.
- Giấy xác nhận hoàn thành quá trình thực hành (hoặc giấy tờ thay thế theo từng trường hợp).
- Giấy khám sức khỏe do cơ sở có đủ điều kiện cấp. Nếu kết quả đã được kết nối, chia sẻ trên hệ thống thông tin quản lý khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế thì không phải nộp. Bạn nên khám ở cơ sở hợp pháp, xem thêm quy định về mua giấy khám sức khỏe.
- Sơ yếu lý lịch tự thuật theo Mẫu 09 (không áp dụng nếu thông tin đã được kết nối, chia sẻ trên hệ thống). Nếu cần bản sao có chứng thực các giấy tờ, bạn xem hướng dẫn nơi chứng thực sơ yếu lý lịch hoặc mẫu sơ yếu lý lịch.
- Giấy phép lao động (nếu là người nước ngoài thuộc diện phải có).
Luật mới đã cắt giảm giấy tờ so với trước, trong đó bỏ yêu cầu phiếu lý lịch tư pháp trong hồ sơ. Số định danh cá nhân dùng để kê khai chính là số trên thẻ căn cước của bạn; nếu quên số, xem cách tra số căn cước công dân online. Nếu chưa có thẻ căn cước, bạn có thể tham khảo cách đăng ký làm thẻ căn cước online.
Lưu ý: danh mục giấy tờ chi tiết có thể thay đổi theo từng trường hợp và thủ tục hành chính do tỉnh công bố. Hãy đối chiếu với danh mục thủ tục trên cổng dịch vụ công trước khi nộp.
Trình tự, thời hạn và lệ phí
- Bước 1: Chuẩn bị đủ hồ sơ theo từng trường hợp.
- Bước 2: Nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua môi trường điện tử cho cơ quan tiếp nhận, đồng thời nộp phí theo quy định.
- Bước 3: Cơ quan tiếp nhận kiểm tra hồ sơ; nếu thiếu sẽ có văn bản thông báo để bạn bổ sung.
- Bước 4: Trong 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép. Nếu không cấp, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Với hồ sơ cấp lại, thời hạn theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Trường hợp cần xác minh tài liệu có yếu tố nước ngoài thì thời hạn tính từ ngày có kết quả xác minh.
Lệ phí: theo biểu phí tại Thông tư 59/2023/TT-BTC (có hiệu lực từ 16/10/2023), mức thẩm định cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh là 430.000 đồng/lần; cấp lại do mất, hư hỏng là 150.000 đồng/lần. Đây là mức theo thông tư tại thời điểm ban hành, bạn nên xác nhận lại mức đang áp dụng tại cơ quan tiếp nhận khi nộp.
Lưu ý: Nghị quyết 21/2026/NQ-CP có hiệu lực từ 29/4/2026 đến hết 01/01/2028, và có quy định riêng cho giai đoạn đến hết 31/12/2026 với trình tự cấp mới đối với một số chức danh. Từ 01/01/2027, thủ tục đối với bác sĩ sẽ gắn với kết quả kiểm tra đánh giá năng lực.
Lộ trình thi đánh giá năng lực hành nghề
Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 giao Hội đồng Y khoa quốc gia kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo lộ trình:
| Mốc áp dụng | Chức danh |
|---|---|
| Từ 01/01/2027 | Bác sĩ |
| Từ 01/01/2028 | Y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh |
| Từ 01/01/2029 | Kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện, tâm lý lâm sàng |
Như vậy, từ năm 2027, bác sĩ mới tốt nghiệp không được cấp giấy phép chỉ nhờ xét hồ sơ mà phải đạt kết quả kiểm tra. Người đã có chứng chỉ hành nghề cấp trước đây không phải thi lại để tiếp tục sử dụng chứng chỉ đó. Bạn nên theo dõi thông báo của Bộ Y tế và Hội đồng Y khoa quốc gia về kế hoạch các kỳ kiểm tra.
Gia hạn, cấp lại, điều chỉnh giấy phép
Gia hạn giấy phép hành nghề
Bạn nộp hồ sơ gia hạn tối thiểu 60 ngày trước khi giấy phép hết hạn. Điều kiện gồm có đủ sức khỏe hành nghề và hoàn thành việc cập nhật kiến thức y khoa liên tục theo quy định của Bộ Y tế (thường tính theo số tiết học trong chu kỳ 05 năm). Nếu giấy phép không được gia hạn quá 24 tháng, bạn phải làm hồ sơ cấp mới.
Cấp lại giấy phép
Áp dụng khi giấy phép bị mất, hư hỏng, sai thông tin hoặc cấp sai thẩm quyền. Thủ tục này có thời hạn giải quyết ngắn hơn cấp mới (10 ngày làm việc theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP).
Điều chỉnh giấy phép
Áp dụng khi bạn bổ sung hoặc thay đổi phạm vi hành nghề, ví dụ thêm chuyên khoa khi có văn bằng chuyên khoa hoặc chứng chỉ đào tạo phù hợp, hoặc thay đổi thông tin cá nhân.
Hành nghề không có giấy phép, dùng giấy tờ giả bị xử lý ra sao?
Cảnh báo: hành nghề khám bệnh, chữa bệnh khi chưa có giấy phép hành nghề là vi phạm pháp luật và bị xử phạt hành chính. Hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 315 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung). Làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả để xin cấp phép còn bị thu hồi giấy phép và có thể bị xử lý theo Điều 341 Bộ luật Hình sự (khoản 1: phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm).
Cách làm hợp pháp duy nhất là hoàn thành thực hành, đáp ứng điều kiện và nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp giả mạo văn bằng hoặc giấy xác nhận thực hành trong hồ sơ, người vi phạm có thể bị cấm cấp lại giấy phép tối thiểu 05 năm kể từ ngày có quyết định thu hồi; giả mạo giấy tờ khác là 03 năm.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ hành nghề y có thời hạn bao lâu?
Giấy phép hành nghề cấp theo Luật 2023 có thời hạn 05 năm và phải gia hạn trước khi hết hạn. Chứng chỉ hành nghề cấp theo Luật 2009 vẫn được tiếp tục sử dụng như giấy phép hành nghề, sẽ chuyển đổi qua thủ tục gia hạn theo lộ trình của Chính phủ.
Từ 01/7/2026, nộp hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề y ở đâu?
Bạn nộp tại cơ quan tiếp nhận của tỉnh/thành phố do UBND cấp tỉnh chỉ định; người có thẩm quyền cấp là Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Bộ Y tế không còn cấp giấy phép hành nghề cho cá nhân từ ngày này.
Bác sĩ mới ra trường có phải thi để được cấp giấy phép không?
Có, theo lộ trình trong Luật, bác sĩ phải vượt qua kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề do Hội đồng Y khoa quốc gia tổ chức từ 01/01/2027. Y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh áp dụng từ 01/01/2028.
Cấp giấy phép hành nghề mất bao lâu?
Cơ quan tiếp nhận phải cấp trong 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Nếu hồ sơ phải xác minh tài liệu nước ngoài thì thời gian tính từ ngày có kết quả xác minh.
Làm mất giấy phép hành nghề thì làm gì?
Bạn nộp hồ sơ đề nghị cấp lại theo mẫu đơn quy định (Mẫu 08 Phụ lục I Nghị định 96/2023/NĐ-CP) kèm phí cấp lại. Thời hạn giải quyết là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Tóm lại, cấp chứng chỉ hành nghề y hiện nay là cấp giấy phép hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, do Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện từ 01/7/2026. Bạn cần có văn bằng, hoàn thành thực hành, đủ sức khỏe và, theo lộ trình, vượt qua kiểm tra năng lực. Hãy chuẩn bị hồ sơ đúng mẫu và đối chiếu danh mục thủ tục của tỉnh trước khi nộp. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Căn cứ pháp lý
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2024).
- Nghị định 96/2023/NĐ-CP ngày 30/12/2023 quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
- Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền trong lĩnh vực y tế.
- Thông tư 59/2023/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí trong lĩnh vực y tế.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025).
