Hiện nay sổ hộ khẩu giấy đã hết giá trị, nên “cắt khẩu” được hiểu là xóa đăng ký thường trú (hoặc tách hộ). Hồ sơ gồm Tờ khai thay đổi thông tin cư trú mẫu CT01 và giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp bị xóa. Bạn nộp tại Công an cấp xã nơi đăng ký thường trú, hoặc nộp trực tuyến. Thủ tục không thu lệ phí.
Tóm tắt nhanh
- “Cắt khẩu” ngày nay = xóa đăng ký thường trú (rời khỏi hộ) hoặc tách hộ (lập hộ mới).
- Hồ sơ cơ bản: Tờ khai CT01 + giấy tờ chứng minh lý do xóa (giấy chứng tử, giấy tờ chuyển nhượng nhà, văn bản chấm dứt cho ở nhờ…).
- Nơi nộp: Công an cấp xã (không còn công an cấp huyện từ 01/07/2025) hoặc dịch vụ công trực tuyến, VNeID.
- Thời hạn giải quyết: 05 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Không thu lệ phí.
- Chủ nhà không tự “cắt” được tên người khác; việc xóa do cơ quan đăng ký cư trú thực hiện.
Cắt khẩu là gì theo quy định hiện nay?
“Cắt khẩu”, “cắt hộ khẩu”, “xóa tên khỏi hộ khẩu” là cách gọi quen thuộc từ thời còn sổ hộ khẩu giấy. Trước đây, người dân đến công an làm thủ tục cắt khẩu để rút tên khỏi sổ. Từ ngày 01/01/2023, sổ hộ khẩu và sổ tạm trú giấy hết giá trị sử dụng. Thông tin cư trú được quản lý bằng Cơ sở dữ liệu về cư trú và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Vì vậy, theo Luật Cư trú 2020, cụm “cắt khẩu” hiện tương ứng với hai thủ tục khác nhau:
- Xóa đăng ký thường trú: bạn không còn đăng ký thường trú tại chỗ ở đó nữa.
- Tách hộ: bạn vẫn ở cùng nhà nhưng lập hộ gia đình riêng, có chủ hộ riêng (xem mục 7).
Lưu ý: Nếu bạn chuyển đến nơi ở mới và đăng ký thường trú ở đó thì thông tin đăng ký thường trú ở nơi cũ được cơ quan đăng ký cư trú xử lý theo quy định, bạn thường không phải làm thêm thủ tục “cắt khẩu” riêng. Thủ tục xóa riêng chủ yếu dành cho các trường hợp bạn không đăng ký thường trú nơi khác ngay, hoặc người đứng ra xóa là người khác trong hộ.
Những trường hợp được và bị xóa đăng ký thường trú
Điều 24 Luật Cư trú 2020 quy định 9 nhóm trường hợp bị xóa đăng ký thường trú. Bạn có thể tóm tắt như sau:
- Chết; có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích hoặc đã chết.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Đã có quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú (do đăng ký không đúng quy định, sai điều kiện…).
- Vắng mặt liên tục tại nơi thường trú từ 12 tháng trở lên mà không đăng ký tạm trú ở nơi khác hoặc không khai báo tạm vắng (có ngoại lệ như đang chấp hành án phạt tù, đi nước ngoài không phải để định cư…).
- Được cơ quan có thẩm quyền cho thôi quốc tịch, tước quốc tịch hoặc hủy quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
- Đã đăng ký thường trú ở chỗ ở thuê, mượn, ở nhờ nhưng đã chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ và không được chủ nhà đồng ý cho giữ đăng ký thường trú; hoặc sau 12 tháng vẫn chưa đăng ký thường trú ở nơi mới (trừ trường hợp luật cho phép).
- Đã đăng ký thường trú ở nhà thuộc sở hữu của mình nhưng đã chuyển quyền sở hữu cho người khác, và không được chủ sở hữu mới đồng ý cho giữ đăng ký thường trú; hoặc sau 12 tháng vẫn chưa đăng ký thường trú ở nơi mới (trừ trường hợp luật cho phép).
- Chỗ ở đã đăng ký thường trú bị phá dỡ, tịch thu theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, hoặc phương tiện dùng làm chỗ ở đã bị xóa đăng ký phương tiện.
Một số trường hợp có thể do bạn chủ động đề nghị (ví dụ ra nước ngoài định cư, chuyển quyền sở hữu nhà, chấm dứt ở nhờ). Một số trường hợp khác (chết, mất tích) do người thân hoặc đại diện hộ nộp hồ sơ.
Cảnh báo: Pháp luật quy định trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày hộ gia đình có người thuộc diện xóa đăng ký thường trú (đối với các trường hợp theo quy định), người đó hoặc đại diện hộ gia đình phải nộp hồ sơ xóa. Không thực hiện đúng quy định về đăng ký, xóa đăng ký cư trú có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Cắt khẩu cần giấy tờ gì?
Hồ sơ xóa đăng ký thường trú gồm hai phần chính:
- Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (mẫu CT01): từ ngày 01/07/2026 sử dụng mẫu CT01 ban hành kèm Thông tư 116/2026/TT-BCA (ký ngày 29/06/2026), thay các mẫu cũ. Trong tờ khai ghi rõ đề nghị xóa đăng ký thường trú.
- Giấy tờ, tài liệu chứng minh thuộc trường hợp xóa đăng ký thường trú.
Giấy tờ chứng minh tùy từng trường hợp. Dưới đây là ví dụ minh họa:
| Trường hợp | Giấy tờ thường dùng để chứng minh |
|---|---|
| Người trong hộ đã chết | Giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích, đã chết |
| Ra nước ngoài định cư | Giấy tờ chứng minh việc được phép định cư ở nước ngoài |
| Đã bán, tặng cho, chuyển nhượng nhà | Hợp đồng, giấy tờ chứng minh đã chuyển quyền sở hữu; đề nghị của chủ sở hữu mới |
| Chấm dứt thuê, mượn, ở nhờ | Văn bản chấm dứt hợp đồng thuê/mượn/ở nhờ hoặc văn bản của chủ nhà không đồng ý cho giữ đăng ký thường trú |
| Nhà bị phá dỡ, tịch thu | Quyết định của cơ quan có thẩm quyền |
Khi nộp trực tiếp, bạn có thể nộp bản sao có chứng thực hoặc bản sao cấp từ sổ gốc, hoặc bản chụp, bản quét kèm bản chính để đối chiếu. Nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu bạn nộp lại giấy tờ đó. Bạn nên mang theo thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn để xác minh danh tính. Nếu cần xin thẻ căn cước, xem làm căn cước công dân ở đâu.
Lưu ý: Danh mục giấy tờ chứng minh có thể được Bộ Công an hoặc Công an địa phương hướng dẫn cụ thể hơn. Trước khi đi, bạn nên hỏi trước hoặc tra cứu thủ tục trên Cổng Dịch vụ công để chuẩn bị đúng.
Thủ tục cắt khẩu từng bước, nộp ở đâu
Từ ngày 01/07/2025, chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã/phường) vận hành, không còn cấp huyện. Cơ quan đăng ký cư trú giải quyết thủ tục xóa đăng ký thường trú là Công an cấp xã nơi bạn đã đăng ký thường trú (trường hợp không có đơn vị hành chính cấp xã thì là Công an cấp tỉnh).
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ: Tờ khai CT01 và giấy tờ chứng minh trường hợp xóa đăng ký thường trú.
- Bước 2: Nộp hồ sơ tại Công an cấp xã, hoặc nộp trực tuyến, hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
- Bước 3: Cán bộ kiểm tra hồ sơ. Hồ sơ đủ thì cấp phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả; thiếu thì hướng dẫn bổ sung; không đủ điều kiện thì từ chối bằng văn bản.
- Bước 4: Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú xóa đăng ký thường trú, cập nhật vào cơ sở dữ liệu và thông báo kết quả cho bạn.
Thời gian tiếp nhận: giờ hành chính từ thứ Hai đến thứ Sáu và sáng thứ Bảy (trừ ngày lễ, Tết). Thủ tục không thu lệ phí.
Lưu ý: Nghị định 58/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 13/02/2026) đã sửa đổi, bổ sung hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú trong Nghị định 154/2024/NĐ-CP. Sau khi xóa, cơ quan đăng ký cư trú thông báo cho người bị xóa hoặc đại diện hộ gia đình bằng văn bản giấy hoặc bản điện tử.
Cắt khẩu online qua VNeID, dịch vụ công
Bạn có thể nộp hồ sơ xóa đăng ký thường trú trực tuyến mà không cần đến trụ sở công an nếu có tài khoản định danh điện tử mức độ 2:
- Bước 1: Đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc ứng dụng VNeID.
- Bước 2: Chọn dịch vụ “Xóa đăng ký thường trú” thuộc lĩnh vực cư trú, chọn cơ quan tiếp nhận là Công an cấp xã nơi đăng ký thường trú.
- Bước 3: Khai tờ khai CT01 trực tuyến, đính kèm bản quét hoặc ảnh chụp giấy tờ chứng minh.
- Bước 4: Theo dõi kết quả qua thông báo trên ứng dụng hoặc cổng dịch vụ công.
Nếu cần dùng VNeID, bạn có thể xem thêm hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước công dân online và cách tra cứu số thẻ căn cước online.
Chủ nhà muốn cắt khẩu người ở nhờ thì làm thế nào?
Đây là tình huống phổ biến: bạn mua nhà mà người chủ cũ hoặc người thuê, ở nhờ vẫn còn đăng ký thường trú, hoặc người thân đã dọn đi nhưng tên vẫn trong hộ.
Ví dụ: Anh A mua một căn nhà, nhưng gia đình chủ cũ vẫn đăng ký thường trú tại địa chỉ này dù đã chuyển đi. Anh A không được tự “xóa tên” họ. Anh có thể làm đơn đề nghị cơ quan đăng ký cư trú xóa đăng ký thường trú, kèm giấy tờ chứng minh mình là chủ sở hữu mới (hợp đồng, giấy chứng nhận quyền sở hữu). Cơ quan công an sẽ kiểm tra, xác minh, thông báo cho người bị xóa hoặc đại diện hộ. Nếu quá 07 ngày kể từ ngày thông báo mà người đó vẫn không nộp hồ sơ, cơ quan đăng ký cư trú vẫn thực hiện việc xóa theo quy định.
Có hai điểm cần nhớ:
- Chủ nhà có quyền không đồng ý cho người ở nhờ, người thuê tiếp tục giữ đăng ký thường trú khi họ đã chấm dứt việc ở nhờ, thuê, mượn.
- Việc xóa tên do cơ quan đăng ký cư trú thực hiện. Chủ nhà không thể tự ý xóa tên hay ép người khác ra khỏi hộ, và nên giải quyết bằng văn bản, có giấy tờ chứng minh.
Nếu bạn mua bán nhà đất bằng giấy viết tay, hãy xem thêm cách làm giấy tờ mua bán đất theo quy định để biết giá trị pháp lý của giấy tờ chứng minh chuyển quyền.
Tách hộ khác gì cắt khẩu?
Nhiều người gọi tách hộ là “cắt khẩu” nhưng hai thủ tục khác nhau. Tách hộ là bạn vẫn đăng ký thường trú tại cùng chỗ ở, chỉ lập hộ gia đình mới, có chủ hộ riêng.
- Điều kiện: người đăng ký có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (nếu nhiều người tách chung thì ít nhất một người đủ năng lực); được chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý. Trường hợp vợ chồng đã ly hôn mà vẫn được cùng sử dụng chỗ ở hợp pháp thì không cần sự đồng ý đó.
- Hồ sơ: Tờ khai CT01 ghi rõ ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu (trừ khi đã có văn bản đồng ý); nếu tách hộ sau ly hôn thì kèm giấy tờ chứng minh ly hôn và việc tiếp tục sử dụng chỗ ở.
- Nơi nộp, thời hạn: Công an cấp xã; 05 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ.
Theo hướng dẫn tại Thông tư 116/2026/TT-BCA, ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu có thể được xác nhận qua VNeID hoặc bằng văn bản riêng mà không bắt buộc công chứng, chứng thực. Về hồ sơ ly hôn, bạn xem thêm thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu.
Nếu bạn chuyển đến nơi khác để làm việc, học tập và ở từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú, xem đăng ký tạm trú online thực hiện như thế nào.
Căn cứ pháp lý
- Luật Cư trú 2020 (Điều 24 về xóa đăng ký thường trú; Điều 25 về tách hộ).
- Nghị định 154/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú.
- Nghị định 58/2026/NĐ-CP ngày 13/02/2026 sửa đổi, bổ sung một số nghị định, trong đó có hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú.
- Thông tư 116/2026/TT-BCA ngày 29/06/2026 của Bộ Công an (hiệu lực 01/07/2026), ban hành mẫu CT01.
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, cư trú (hiệu lực 15/12/2025).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Cắt khẩu có mất phí không?
Thủ tục xóa đăng ký thường trú không thu lệ phí. Bạn chỉ có thể mất chi phí nhỏ nếu cần chứng thực bản sao giấy tờ hoặc gửi hồ sơ qua bưu chính.
Cắt khẩu mất bao lâu?
Thời hạn giải quyết là 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký cư trú nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Nếu từ chối, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu lý do.
Cắt khẩu xong có mất quyền lợi gì không?
Bị xóa thường trú mà chưa đăng ký nơi mới có thể gây khó khăn khi làm giấy tờ, nhập học, giao dịch cần xác nhận nơi cư trú. Bạn nên đăng ký thường trú hoặc tạm trú ở nơi ở thực tế ngay sau đó.
Người khác có xóa tên tôi khỏi hộ mà không báo được không?
Không. Chủ hộ hay chủ nhà chỉ có quyền đề nghị; việc xóa do cơ quan đăng ký cư trú thực hiện sau khi kiểm tra, xác minh. Trước khi xóa, cơ quan này thông báo cho người bị xóa hoặc đại diện hộ để biết và thực hiện thủ tục.
Có cần sổ hộ khẩu khi cắt khẩu không?
Không. Sổ hộ khẩu giấy đã hết giá trị từ 01/01/2023 nên không cần nộp. Cơ quan công an tra cứu thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Tôi ở xa, có nhờ người nộp thay được không?
Bạn có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công hoặc VNeID, hoặc gửi qua bưu chính công ích, nên không nhất thiết phải về trực tiếp. Nếu nhờ người khác, hãy hỏi trước Công an cấp xã về giấy tờ ủy quyền cần có.
Tóm lại, “cắt khẩu” hiện nay là thủ tục xóa đăng ký thường trú hoặc tách hộ theo Luật Cư trú 2020, thực hiện tại Công an cấp xã bằng tờ khai CT01 cùng giấy tờ chứng minh trường hợp của bạn. Bạn nên xác định đúng nhu cầu (xóa hay tách hộ), chuẩn bị giấy tờ trước, và đăng ký nơi ở mới kịp thời để không gián đoạn quyền lợi cư trú.
