Theo khoản 2 Điều 240 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra bản cáo trạng, Viện kiểm sát phải giao cáo trạng cho bị can hoặc người đại diện của bị can. Nếu vụ án phức tạp, thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày. Việc giao, nhận phải được lập biên bản và đưa vào hồ sơ vụ án.
Tóm tắt nhanh
- Thời hạn giao cáo trạng cho bị can: 03 ngày kể từ ngày ra cáo trạng.
- Vụ án phức tạp: có thể kéo dài, tối đa 10 ngày.
- Bên giao: Viện kiểm sát đã ra cáo trạng. Bên nhận: bị can hoặc người đại diện của bị can.
- Cáo trạng đồng thời được gửi cho Cơ quan điều tra và người bào chữa, và thông báo cho bị hại, đương sự.
- Việc giao nhận phải lập biên bản theo Điều 133 BLTTHS.
- Đừng nhầm với thời hạn truy tố (20–30 ngày) hay thời hạn giao quyết định đưa vụ án ra xét xử (chậm nhất 10 ngày trước phiên tòa).
Thời hạn giao cáo trạng cho bị can là bao nhiêu ngày?
Điều 240 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) 2015 có tên gọi là “Thời hạn quyết định việc truy tố”. Khoản 2 của điều này quy định về việc giao cáo trạng:
- Mức chuẩn: 03 ngày, tính từ ngày Viện kiểm sát ra quyết định truy tố bằng bản cáo trạng.
- Vụ án phức tạp: có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày.
Con số 03 ngày không chỉ áp dụng cho cáo trạng. Quy định này còn áp dụng khi Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án, tạm đình chỉ vụ án, hoặc trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Với trường hợp trả hồ sơ, Viện kiểm sát phải thông báo cho bị can, người bào chữa hoặc người đại diện của bị can và bị hại.
Lưu ý: Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của BLTTHS có hiệu lực từ 01/07/2025. Luật này chủ yếu điều chỉnh thẩm quyền, tổ chức bộ máy, thời hạn ở một số khâu khác và chuyển đổi số trong tố tụng. Quy định giao cáo trạng nêu trên vẫn nằm ở Điều 240. Khi cần áp dụng cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất của BLTTHS.
Giao cáo trạng cho bị can được thực hiện thế nào?
Về thực tế, việc giao cáo trạng thường diễn ra theo trình tự sau.
- Bước 1: Viện trưởng Viện kiểm sát (hoặc người có thẩm quyền) ký bản cáo trạng, ghi rõ ngày, tháng, năm ra cáo trạng. Đây là mốc bắt đầu tính thời hạn 03 ngày.
- Bước 2: Kiểm sát viên giao bản cáo trạng cho bị can hoặc người đại diện của bị can. Nếu bị can đang bị tạm giam, việc giao thường thực hiện tại cơ sở giam giữ.
- Bước 3: Lập biên bản giao nhận theo Điều 133 BLTTHS. Biên bản ghi thời gian, địa điểm, người giao, người nhận và có chữ ký các bên.
- Bước 4: Gửi bản cáo trạng cho Cơ quan điều tra và người bào chữa. Đồng thời thông báo cho bị hại, đương sự và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.
- Bước 5: Chuyển hồ sơ vụ án kèm bản cáo trạng cho Tòa án có thẩm quyền xét xử. Việc này cũng có thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra cáo trạng.
Biên bản giao nhận được đưa vào hồ sơ vụ án. Đây là chứng cứ cho thấy bị can đã được nhận cáo trạng đúng hạn hay chưa.
Phân biệt các thời hạn dễ nhầm trong giai đoạn truy tố
Nhiều người tìm “thời hạn giao cáo trạng cho bị can” nhưng thực ra đang hỏi về một thời hạn khác. Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt.
| Nội dung | Thời hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Giao cáo trạng cho bị can | 03 ngày kể từ ngày ra cáo trạng; vụ án phức tạp không quá 10 ngày | Khoản 2 Điều 240 BLTTHS |
| Chuyển hồ sơ vụ án và cáo trạng cho Tòa án | 03 ngày kể từ ngày ra cáo trạng; vụ án phức tạp không quá 10 ngày | Điều 244 BLTTHS |
| Quyết định việc truy tố (tính từ khi Viện kiểm sát nhận hồ sơ và kết luận điều tra) | Không quá 20 ngày với tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng; không quá 30 ngày với tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng | Khoản 1 Điều 240 BLTTHS |
| Gia hạn thời hạn quyết định việc truy tố | Không quá 10 ngày (ít nghiêm trọng, nghiêm trọng); 15 ngày (rất nghiêm trọng); 30 ngày (đặc biệt nghiêm trọng) | Khoản 1 Điều 240 BLTTHS |
| Giao quyết định đưa vụ án ra xét xử cho bị cáo | Chậm nhất 10 ngày trước khi mở phiên tòa | Quy định về quyết định đưa vụ án ra xét xử (giai đoạn xét xử sơ thẩm) |
Hai mốc cần nhớ nhất là 03 ngày (giao cáo trạng cho bị can) và 10 ngày (giao quyết định đưa vụ án ra xét xử cho bị cáo). Hai mốc này nằm ở hai giai đoạn khác nhau và do hai cơ quan khác nhau thực hiện.
Thời hạn truy tố tính thế nào?
Thời hạn truy tố 20 hoặc 30 ngày là thời gian để Viện kiểm sát nghiên cứu hồ sơ và quyết định truy tố hay không. Phân loại tội phạm (ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng) theo Điều 9 Bộ luật Hình sự dựa trên mức cao nhất của khung hình phạt. Tội danh nào thuộc loại nào còn tùy từng điều luật cụ thể. Ví dụ, các hành vi trồng cây có chứa chất ma túy ở mức bị xử lý hình sự được bạn đọc quan tâm nhiều, có thể xem thêm bài trồng bao nhiêu cây cần sa thì bị bắt để hiểu ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ai được nhận cáo trạng ngoài bị can?
Theo Điều 240 BLTTHS, Viện kiểm sát phải thực hiện các việc sau trong cùng thời hạn:
- Giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can (với bị can là người chưa thành niên hoặc có nhược điểm về thể chất, tâm thần thì người đại diện hợp pháp nhận cùng hoặc nhận thay theo quy định).
- Gửi cho Cơ quan điều tra đã kết thúc điều tra vụ án.
- Gửi cho người bào chữa của bị can. Nhờ vậy luật sư biết nội dung truy tố để chuẩn bị bào chữa.
- Thông báo cho bị hại, đương sự và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.
Ngoài ra, các quyết định liên quan phải được gửi ngay cho Viện kiểm sát cấp trên. Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên có quyền rút, đình chỉ, hủy bỏ quyết định nếu thấy không có căn cứ hoặc trái pháp luật. Đây cũng là lý do vụ án phức tạp được phép kéo dài thời hạn đến 10 ngày.
Bị can không nhận hoặc nhận cáo trạng chậm thì sao?
Trường hợp bị can không nhận hoặc không ký
Việc giao nhận được lập biên bản theo Điều 133 BLTTHS. Nếu bị can từ chối nhận hoặc từ chối ký, biên bản ghi nhận việc này cùng thời gian, địa điểm và người chứng kiến (nếu có). Việc từ chối nhận không làm chấm dứt việc truy tố và hồ sơ vẫn được chuyển sang Tòa án. Tuy nhiên, bị can nên nhận và đọc kỹ cáo trạng để có cơ sở bào chữa.
Trường hợp nhận cáo trạng chậm
Nếu Viện kiểm sát giao quá 03 ngày (hoặc quá 10 ngày với vụ án phức tạp), đó là vi phạm về thủ tục tố tụng. Bị can, người bào chữa có quyền phản ánh, kiến nghị hoặc khiếu nại theo quy định của BLTTHS. Thực tiễn cho thấy có trường hợp bị can nhận cáo trạng không đúng hạn luật định, nhưng BLTTHS chưa quy định cụ thể hệ quả (ví dụ có phải hoãn phiên tòa hay không). Vì vậy việc xử lý phụ thuộc đánh giá của cơ quan tiến hành tố tụng với từng vụ án cụ thể.
Cảnh báo: Bài viết mang tính thông tin pháp luật phổ thông, không thay thế việc nghiên cứu hồ sơ vụ án cụ thể. Mỗi vụ án có tình tiết riêng, bạn không nên tự suy đoán hậu quả pháp lý từ một mốc thời hạn riêng lẻ.
Trong suốt quá trình tố tụng, bị can có quyền được bảo đảm các quyền cơ bản, trong đó có quyền không bị bắt, giam giữ trái pháp luật. Bạn có thể tham khảo thêm bài về quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Cáo trạng là gì và gồm những nội dung nào?
Theo Điều 243 BLTTHS 2015, Viện kiểm sát quyết định truy tố bị can trước Tòa án bằng bản cáo trạng. Đây là văn bản tố tụng thể hiện việc Viện kiểm sát đề nghị Tòa án xét xử bị can về tội danh và điều luật cụ thể của Bộ luật Hình sự.
Nội dung bản cáo trạng gồm:
- Diễn biến hành vi phạm tội, chứng cứ xác định hành vi phạm tội, thủ đoạn, động cơ, mục đích.
- Tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.
- Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế.
- Việc thu giữ, tạm giữ tài liệu, đồ vật và xử lý vật chứng.
- Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nguyên nhân và điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội.
- Phần kết luận ghi rõ tội danh, điều, khoản, điểm của Bộ luật Hình sự được áp dụng; ngày ra cáo trạng; họ tên, chức vụ và chữ ký của người ra cáo trạng.
Cáo trạng là một dạng văn bản tố tụng có thể thức riêng và khác với các văn bản hành chính thông thường. Nếu bạn quan tâm cách trình bày văn bản nói chung, hãy xem phong cách ngôn ngữ hành chính.
Ví dụ minh họa
Tình huống 1 (vụ án thông thường): Viện kiểm sát ra cáo trạng truy tố bị can về một tội nghiêm trọng vào ngày 05/10. Theo quy định, chậm nhất đến ngày 08/10, cáo trạng phải được giao cho bị can, gửi cho người bào chữa và Cơ quan điều tra. Hồ sơ cũng phải được chuyển cho Tòa án trong thời hạn tương ứng.
Tình huống 2 (vụ án phức tạp): Vụ án có nhiều bị can, nhiều hành vi, phải gửi cáo trạng cho nhiều cơ quan. Viện kiểm sát có thể kéo dài thời hạn giao cáo trạng và chuyển hồ sơ nhưng tối đa 10 ngày kể từ ngày ra cáo trạng.
Tình huống 3 (nhận cáo trạng rồi chờ xét xử): Sau khi bị can nhận cáo trạng, Tòa án thụ lý, phân công Thẩm phán, chuẩn bị xét xử và ra quyết định đưa vụ án ra xét xử. Quyết định này phải giao cho bị cáo chậm nhất 10 ngày trước khi mở phiên tòa.
Với những ai đang tìm hiểu về các hành vi có thể bị xử lý hình sự hoặc hành chính, bài mang vũ khí nào để tự vệ mà không vi phạm pháp luật giúp phân biệt ranh giới này.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (Điều 133, Điều 240, Điều 243, Điều 244).
- Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự (hiệu lực từ 01/07/2025) và văn bản hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự số 104/VBHN-VPQH.
- Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 9 về phân loại tội phạm), sửa đổi, bổ sung 2017, 2025.
- Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn giao cáo trạng cho bị can là bao nhiêu ngày?
Là 03 ngày kể từ ngày Viện kiểm sát ra bản cáo trạng. Với vụ án phức tạp, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày. Căn cứ là khoản 2 Điều 240 BLTTHS 2015.
Ai có trách nhiệm giao cáo trạng cho bị can?
Viện kiểm sát đã ra cáo trạng, thông qua Kiểm sát viên được giao nhiệm vụ. Việc giao nhận được lập biên bản theo Điều 133 BLTTHS và đưa vào hồ sơ vụ án.
Giao cáo trạng cho bị can có phải là giao quyết định đưa vụ án ra xét xử không?
Không. Cáo trạng do Viện kiểm sát giao ở giai đoạn truy tố, còn quyết định đưa vụ án ra xét xử do Tòa án ban hành và giao cho bị cáo chậm nhất 10 ngày trước khi mở phiên tòa. Đây là hai văn bản và hai giai đoạn khác nhau.
Bị can có thể nhờ người khác nhận cáo trạng thay không?
Cáo trạng được giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can. Người đại diện thường là cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp theo luật. Người bào chữa cũng được nhận bản cáo trạng do Viện kiểm sát gửi, nhưng đây là việc gửi riêng, không thay thế việc giao cho bị can.
Thời hạn truy tố và thời hạn giao cáo trạng có giống nhau không?
Không. Thời hạn quyết định việc truy tố là 20 hoặc 30 ngày (có thể gia hạn) và bắt đầu từ khi Viện kiểm sát nhận hồ sơ và kết luận điều tra. Thời hạn giao cáo trạng là 03 ngày (tối đa 10 ngày với vụ án phức tạp) và bắt đầu từ ngày ra cáo trạng.
Từ chối nhận cáo trạng có làm vụ án bị dừng không?
Không. Việc từ chối nhận hoặc ký nhận được ghi vào biên bản và hồ sơ vẫn được chuyển đến Tòa án để chuẩn bị xét xử theo thời hạn luật định.
Tóm lại, thời hạn giao cáo trạng cho bị can là 03 ngày kể từ ngày ra cáo trạng và không quá 10 ngày với vụ án phức tạp. Bạn nên phân biệt rõ mốc này với thời hạn truy tố và thời hạn giao quyết định đưa vụ án ra xét xử để hiểu đúng quyền của bị can ở từng giai đoạn tố tụng.
