Thủ tục ly hôn năm 2026 gồm 4 bước: chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, nộp tạm ứng án phí/lệ phí, tham gia hòa giải và nhận quyết định/bản án. Hồ sơ cơ bản có đơn ly hôn, bản chính giấy chứng nhận kết hôn, bản sao căn cước, giấy khai sinh của con và giấy tờ tài sản chung (nếu có).
Tóm tắt nhanh
- Có 2 hình thức: thuận tình ly hôn (hai bên cùng yêu cầu) và ly hôn đơn phương (một bên khởi kiện).
- Nơi nộp: Tòa án nhân dân khu vực (từ 01/07/2025 không còn Tòa án cấp huyện).
- Thuận tình: nộp nơi cư trú/làm việc của vợ hoặc chồng; đơn phương: nơi bị đơn cư trú, làm việc.
- Lệ phí/án phí cơ bản: 300.000 đồng; tranh chấp tài sản thì cộng án phí theo giá trị tài sản.
- Thời gian tham khảo: thuận tình khoảng 1–3 tháng; đơn phương khoảng 4–6 tháng hoặc lâu hơn.
Thuận tình hay đơn phương: chọn thủ tục nào?
Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cho phép vợ, chồng hoặc cả hai cùng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Việc chọn thủ tục phụ thuộc vào mức độ thống nhất giữa hai bên.
| Tiêu chí | Thuận tình ly hôn | Ly hôn đơn phương |
|---|---|---|
| Điều kiện | Hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về con, tài sản | Một bên yêu cầu khi vợ/chồng có bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ, làm hôn nhân trầm trọng, không thể kéo dài |
| Loại đơn | Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (việc dân sự) | Đơn khởi kiện (vụ án dân sự) |
| Kết quả | Quyết định công nhận thuận tình ly hôn, có hiệu lực ngay | Bản án; có thể bị kháng cáo trong 15 ngày |
| Chi phí cơ bản | Lệ phí 300.000 đồng | Án phí sơ thẩm 300.000 đồng (+ án phí tài sản nếu tranh chấp) |
| Thời gian | Nhanh hơn | Lâu hơn, có thể kéo dài nếu tranh chấp con, tài sản |
Nếu hai bên đồng ý ly hôn nhưng còn tranh chấp về nuôi con hoặc chia tài sản, Tòa án sẽ chuyển sang giải quyết theo thủ tục vụ án. Điều kiện cụ thể của ly hôn một phía được phân tích tại bài ly hôn đơn phương cần điều kiện gì.
Lưu ý: Người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Người vợ thì không bị hạn chế này.
Hồ sơ ly hôn cần giấy tờ gì?
- Đơn ly hôn: đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (thường dùng mẫu số 01-VDS ban hành kèm Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP) hoặc đơn khởi kiện (mẫu số 23-DS kèm Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP). Đơn viết tay hay đánh máy đều được nếu đủ nội dung; xem thêm mẫu đơn ly hôn viết tay.
- Bản chính giấy chứng nhận kết hôn. Mất bản chính thì xin trích lục kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch (từ 01/07/2025 là UBND cấp xã, kể cả với việc kết hôn có yếu tố nước ngoài trước đây do UBND cấp huyện đăng ký).
- Bản sao căn cước/CCCD của vợ và chồng (ghi đúng số, ngày cấp, nơi cấp căn cước).
- Bản sao giấy khai sinh của con (nếu có con chung).
- Giấy tờ về tài sản chung như sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm (nếu yêu cầu chia).
- Tài liệu chứng minh lý do ly hôn với trường hợp đơn phương (biên bản về bạo lực gia đình, tin nhắn, xác nhận của địa phương…).
Trước đây Tòa án thường yêu cầu sổ hộ khẩu. Từ 01/01/2023, sổ hộ khẩu không còn giá trị; Tòa án tra cứu thông tin cư trú qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc yêu cầu bạn cung cấp giấy xác nhận thông tin cư trú khi cần.
Nộp đơn ly hôn ở đâu?
Từ 01/07/2025, hệ thống Tòa án được tổ chức lại theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi: không còn Tòa án cấp huyện và cấp cao, thay vào đó là Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm phần lớn các vụ việc hôn nhân và gia đình. Bộ luật Tố tụng dân sự cũng được sửa đổi tương ứng bằng Luật số 85/2025/QH15.
- Thuận tình ly hôn: Tòa án nhân dân khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú, làm việc (hai bên chọn).
- Ly hôn đơn phương: Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú, làm việc. Không rõ nơi cư trú của bị đơn thì có thể nộp tại nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng.
- Có yếu tố nước ngoài: vẫn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo nơi cư trú; nên hỏi trước bộ phận tiếp nhận đơn vì một số Tòa án khu vực được giao giải quyết loại việc này cho cả tỉnh.
Bạn có thể nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính hoặc nộp trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu Tòa án đó đã triển khai). Để biết Tòa án khu vực nào phụ trách xã, phường nơi mình ở, hãy tra danh sách trên trang của Tòa án nhân dân tỉnh hoặc hỏi công an, UBND xã.
Các bước thủ tục ly hôn tại Tòa án
- Bước 1 – Nộp đơn và hồ sơ: Tòa án nhận đơn, có thể chuyển sang hòa giải viên theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án nếu các bên không từ chối.
- Bước 2 – Nộp tạm ứng: trong thời hạn được thông báo (thường 7 ngày), nộp tạm ứng án phí/lệ phí và nộp biên lai cho Tòa án.
- Bước 3 – Thụ lý: Tòa án thụ lý và thông báo cho các bên, cơ quan liên quan.
- Bước 4 – Hòa giải, công khai chứng cứ: Tòa án mở phiên hòa giải. Thuận tình mà hòa giải đoàn tụ không thành, hai bên vẫn thống nhất thì Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Vụ án đơn phương hòa giải không thành sẽ đưa ra xét xử.
- Bước 5 – Xét xử, nhận kết quả: Tòa án mở phiên tòa và tuyên án. Bản án có hiệu lực sau 15 ngày nếu không bị kháng cáo, kháng nghị.
Cảnh báo: Ly hôn là quan hệ nhân thân, bạn không thể ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng thay mình. Người khác chỉ có thể nộp hộ hồ sơ, tạm ứng án phí. Nếu không thể có mặt, hãy làm đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt.
Án phí, lệ phí ly hôn bao nhiêu?
Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14:
| Khoản phí | Mức thu |
|---|---|
| Lệ phí thuận tình ly hôn | 300.000 đồng |
| Án phí sơ thẩm ly hôn không tranh chấp tài sản | 300.000 đồng |
| Tài sản tranh chấp đến 6 triệu đồng | 300.000 đồng |
| Trên 6 triệu đến 400 triệu đồng | 5% giá trị tài sản |
| Trên 400 triệu đến 800 triệu đồng | 20 triệu + 4% phần vượt 400 triệu |
| Trên 800 triệu đến 2 tỷ đồng | 36 triệu + 3% phần vượt 800 triệu |
| Trên 2 tỷ đến 4 tỷ đồng | 72 triệu + 2% phần vượt 2 tỷ |
| Trên 4 tỷ đồng | 112 triệu + 0,1% phần vượt 4 tỷ |
Án phí phần tài sản do mỗi bên chịu tương ứng với giá trị phần tài sản được chia. Người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật… có thể được miễn hoặc giảm án phí nếu có đơn đề nghị.
Ly hôn mất bao lâu?
Với thuận tình ly hôn, thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu là 01 tháng kể từ ngày thụ lý (có thể gia hạn); thực tế thường mất 1–3 tháng tính cả thời gian nộp tạm ứng. Với ly hôn đơn phương, thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng, có thể gia hạn thêm 02 tháng; sau đó Tòa án mở phiên tòa trong khoảng 1–2 tháng. Nếu có kháng cáo, vụ việc sẽ kéo dài thêm ở cấp phúc thẩm.
Giải quyết con chung và tài sản khi ly hôn
Quyền nuôi con
Vợ chồng tự thỏa thuận người trực tiếp nuôi con. Không thỏa thuận được, Tòa án quyết định dựa trên quyền lợi mọi mặt của con. Con từ đủ 7 tuổi được hỏi nguyện vọng. Con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc giao mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác. Người không trực tiếp nuôi có nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom con.
Chia tài sản chung
Tài sản chung về nguyên tắc chia đôi, nhưng có tính đến hoàn cảnh mỗi bên, công sức đóng góp, lỗi vi phạm nghĩa vụ và việc bảo vệ lợi ích chính đáng trong sản xuất, kinh doanh. Tài sản riêng (có trước hôn nhân, được thừa kế, tặng cho riêng) thuộc về người đó nếu chứng minh được.
Ví dụ: Anh H và chị T thống nhất ly hôn, con 4 tuổi ở với mẹ, anh H cấp dưỡng 3 triệu đồng/tháng, căn nhà chung do chị T giữ và thanh toán cho anh H một nửa giá trị. Hai người nộp đơn thuận tình tại Tòa án nhân dân khu vực nơi chị T cư trú, chỉ chịu lệ phí 300.000 đồng vì không còn tranh chấp.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15.
- Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 (sửa đổi 2025) – Tòa án nhân dân khu vực từ 01/07/2025.
- Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020.
- Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.
- Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP và 04/2018/NQ-HĐTP về biểu mẫu tố tụng dân sự.
Câu hỏi thường gặp
Ly hôn có cần ra UBND xã xác nhận không?
Không bắt buộc. Pháp luật không yêu cầu xác nhận của UBND xã trước khi nộp đơn. Bạn chỉ cần cung cấp thông tin cư trú khi Tòa án yêu cầu.
Mất giấy đăng ký kết hôn có ly hôn được không?
Được. Bạn xin trích lục bản sao giấy chứng nhận kết hôn tại cơ quan đã đăng ký. Nếu không còn lưu trữ, trình bày rõ với Tòa án để được hướng dẫn chứng cứ thay thế.
Không biết chồng/vợ đang ở đâu thì ly hôn thế nào?
Bạn nộp đơn tại Tòa án nơi người đó cư trú cuối cùng. Nếu người đó biệt tích từ 2 năm trở lên, có thể yêu cầu tuyên bố mất tích trước, sau đó yêu cầu ly hôn.
Có nộp đơn ly hôn online được không?
Có thể nộp đơn và tài liệu qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án ở nơi đã triển khai. Bạn vẫn phải có mặt tại các phiên hòa giải, xét xử theo giấy triệu tập.
Một bên không đến Tòa thì sao?
Với vụ án đơn phương, bị đơn được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng, Tòa án có thể xét xử vắng mặt.
Thủ tục ly hôn sẽ nhanh và ít tốn kém hơn khi hai bên thỏa thuận được về con và tài sản. Hãy chuẩn bị đủ giấy tờ, xác định đúng Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền và theo dõi thông báo của Tòa án để không bị trả đơn. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
