Bạn vẫn có thể ly hôn với người nước ngoài khi họ hoặc chính bạn không có mặt tại Việt Nam. Hồ sơ nộp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền. Người vắng mặt cần có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt hoặc giấy ủy quyền hợp lệ. Nếu không liên lạc được, Tòa sẽ tống đạt qua ủy thác tư pháp hoặc niêm yết rồi xét xử vắng mặt.
Tóm tắt nhanh
- Tòa án Việt Nam có thẩm quyền khi một bên là công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài thường trú tại Việt Nam.
- Từ 01/07/2025, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài. Tòa án cấp tỉnh chủ yếu xử phúc thẩm.
- Có hai hướng: thuận tình (cả hai đồng ý) hoặc đơn phương (một bên yêu cầu). Cả hai đều có thể tiến hành khi một bên vắng mặt.
- Giấy tờ do nước ngoài cấp phải dịch, công chứng. Từ 11/09/2026, giấy tờ công của nước thành viên Công ước Apostille chỉ cần chứng nhận Apostille thay cho hợp pháp hóa lãnh sự.
- Sau khi bản án có hiệu lực, cần cập nhật tình trạng hôn nhân trong sổ hộ tịch.
Khi nào Tòa án Việt Nam giải quyết ly hôn với người nước ngoài?
Ly hôn có yếu tố nước ngoài là việc chấm dứt hôn nhân mà ít nhất một bên là người nước ngoài, hoặc một bên là công dân Việt Nam đang ở nước ngoài. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hoặc giữa những người nước ngoài thường trú tại Việt Nam, được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam giải quyết theo luật này.
Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (Điều 469) cũng xác định Tòa án Việt Nam có thẩm quyền khi nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam, hoặc khi các bên là người nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam.
Điều kiện ly hôn vẫn theo Luật Hôn nhân và Gia đình: ly hôn thuận tình khi cả hai tự nguyện và đã thỏa thuận xong về con, tài sản. Ly hôn đơn phương khi hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Bạn có thể xem thêm điều kiện chi tiết ở bài ly hôn đơn phương cần những điều kiện gì.
Nộp đơn ở Tòa án nào?
Thẩm quyền theo cấp Tòa án
Trước 01/07/2025, vụ ly hôn có đương sự ở nước ngoài thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Từ 01/07/2025, hệ thống Tòa án không còn cấp huyện. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm các tranh chấp hôn nhân và gia đình, bao gồm ly hôn. Tòa án nhân dân cấp tỉnh chủ yếu giải quyết phúc thẩm khi bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị.
Lưu ý: Nhiều bài hướng dẫn cũ vẫn ghi “nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh”. Đó là quy định trước 01/07/2025. Vụ việc Tòa đã thụ lý trước thời điểm này được xử lý theo hướng dẫn chuyển tiếp của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Trước khi nộp, bạn nên hỏi bộ phận tiếp nhận đơn của Tòa khu vực để xác nhận.
Thẩm quyền theo lãnh thổ
- Ly hôn đơn phương: Tòa khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc. Nếu bị đơn ở nước ngoài hoặc không có nơi cư trú ở Việt Nam, nguyên đơn thường nộp tại nơi mình cư trú, làm việc.
- Ly hôn thuận tình: Tòa khu vực nơi một trong hai bên cư trú, làm việc.
Nơi cư trú được xác định theo Luật Cư trú 2020. Bạn có thể dùng thông tin cư trú trên cơ sở dữ liệu quốc gia, VNeID hoặc giấy xác nhận thông tin cư trú. Từ khi sắp xếp đơn vị hành chính, bạn ghi địa chỉ theo tên xã, phường và tỉnh, thành phố mới.
Ly hôn thuận tình hay đơn phương?
| Tiêu chí | Thuận tình | Đơn phương |
|---|---|---|
| Bản chất | Hai bên cùng yêu cầu, đã thỏa thuận về con và tài sản | Một bên khởi kiện, bên kia không đồng ý hoặc không hợp tác |
| Hình thức Tòa giải quyết | Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, ra quyết định | Vụ án ly hôn, ra bản án |
| Người vắng mặt | Phải có đơn đề nghị vắng mặt, chữ ký được chứng thực hợp lệ | Bên vắng mặt có thể bị tống đạt qua ủy thác tư pháp hoặc niêm yết |
| Thời gian | Thường nhanh hơn | Thường lâu hơn, nhất là khi phải ủy thác tư pháp |
Nếu hai bên còn tranh chấp con chung hoặc tài sản, Tòa sẽ giải quyết theo hướng đơn phương dù cả hai đều muốn ly hôn. Về hồ sơ cơ bản, bạn tham khảo thêm bài thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu.
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Đơn khởi kiện ly hôn (đơn phương) hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn có chữ ký của cả hai bên. Bạn có thể tham khảo mẫu đơn ly hôn viết tay theo quy định mới.
- Giấy chứng nhận kết hôn bản chính hoặc bản sao hợp lệ. Nếu bạn kết hôn ở nước ngoài mà chưa ghi chú kết hôn tại Việt Nam, một số Tòa yêu cầu bổ sung giấy tờ này, nên hỏi trước.
- Giấy tờ tùy thân của bạn (thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn, hộ chiếu). Nếu cần cấp đổi, xem bài làm căn cước ở đâu theo quy định.
- Hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân của người nước ngoài (bản sao), cùng địa chỉ cư trú hiện tại, số điện thoại, email nếu có.
- Giấy khai sinh của con chung (nếu có) và tài liệu về tài sản, nợ chung.
- Văn bản thỏa thuận về con và tài sản (với ly hôn thuận tình).
- Đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, giấy ủy quyền (nếu có người vắng mặt).
Giấy tờ do nước ngoài cấp xử lý thế nào?
- Trước 11/09/2026: giấy tờ công của nước ngoài phải hợp pháp hóa lãnh sự, rồi dịch sang tiếng Việt và công chứng bản dịch.
- Từ 11/09/2026: Công ước Apostille có hiệu lực với Việt Nam. Giấy tờ công của nước thành viên có quan hệ áp dụng với Việt Nam chỉ cần một chứng nhận Apostille, không phải hợp pháp hóa lãnh sự. Với quốc gia phản đối việc Việt Nam gia nhập hoặc giấy tờ nằm ngoài phạm vi Công ước, vẫn dùng thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự.
- Bản dịch tiếng Việt vẫn phải được công chứng hoặc chứng thực chữ ký người dịch.
Lưu ý: Chữ ký của người đang ở nước ngoài thường được chứng thực tại cơ quan đại diện Việt Nam (đại sứ quán, lãnh sự quán) hoặc công chứng tại nước sở tại rồi làm thủ tục Apostille hoặc hợp pháp hóa. Còn ở Việt Nam, việc chứng thực bản sao, chữ ký đã được nới theo Nghị định 280/2025/NĐ-CP, không phụ thuộc nơi cư trú. Chi tiết xem bài chứng thực giấy tờ ở đâu theo quy định hiện hành.
Ly hôn khi một bên vắng mặt: các tình huống
Bạn là người Việt Nam, đang ở nước ngoài
Bạn không bắt buộc về nước. Bạn gửi đơn khởi kiện (hoặc đơn yêu cầu), đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, bản tự khai, giấy ủy quyền. Các văn bản này cần được xác nhận chữ ký tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Người được ủy quyền ở Việt Nam có thể thay bạn làm việc với Tòa nhưng không thể thay bạn ký xác nhận tự nguyện ly hôn trong trường hợp thuận tình, nên chữ ký của bạn vẫn cần có.
Người nước ngoài ở nước ngoài và có địa chỉ rõ ràng
Tòa án thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt thông báo thụ lý, giấy triệu tập và bản án cho người đó qua cơ quan có thẩm quyền theo điều ước quốc tế hoặc theo Luật Tương trợ tư pháp. Quá trình này mất nhiều thời gian và phụ thuộc từng quốc gia. Người nhận có quyền gửi ý kiến bằng văn bản hoặc đề nghị xét xử vắng mặt.
Người nước ngoài không rõ địa chỉ, mất liên lạc
Bạn phải nêu rõ những gì mình biết: địa chỉ cuối cùng ở Việt Nam, ở nước ngoài, thông tin xuất nhập cảnh, người thân còn liên lạc. Trường hợp không cung cấp được địa chỉ để ủy thác, hồ sơ có thể bị trả lại hoặc vụ án bị tạm đình chỉ. Nếu bạn đã làm đủ nghĩa vụ chứng minh và Tòa đã thực hiện đầy đủ biện pháp tống đạt, thông báo hợp lệ, Tòa có thể niêm yết công khai theo quy định rồi xét xử vắng mặt.
Người nước ngoài đang ở Việt Nam nhưng không đến Tòa
Tòa tống đạt trực tiếp hoặc niêm yết tại nơi cư trú cuối cùng. Nếu bị đơn đã được triệu tập hợp lệ hai lần mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng, Tòa có thể xét xử vắng mặt theo Bộ luật Tố tụng dân sự (các Điều 227, 228).
Cảnh báo: Không khai gian địa chỉ hay cố tình giấu thông tin liên lạc của bên kia để “xử nhanh”. Việc này có thể khiến bản án bị kháng nghị, bị hủy, và người khai không trung thực phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Trình tự giải quyết
- Bước 1 – Chuẩn bị hồ sơ: làm đơn, thu thập giấy tờ, xử lý giấy tờ nước ngoài (Apostille hoặc hợp pháp hóa), dịch và công chứng.
- Bước 2 – Nộp đơn: nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến theo quy định của Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.
- Bước 3 – Tòa xem xét, thụ lý: Tòa kiểm tra thẩm quyền, thông báo nộp tạm ứng án phí và chi phí ủy thác tư pháp. Bạn nộp biên lai cho Tòa.
- Bước 4 – Tống đạt, ủy thác tư pháp: Tòa gửi thông báo, giấy tờ tố tụng cho bên ở nước ngoài. Giai đoạn này kéo dài nhất.
- Bước 5 – Hòa giải (nếu có điều kiện): hòa giải bắt buộc trong vụ án ly hôn, nhưng không tiến hành được nếu đương sự vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ.
- Bước 6 – Mở phiên tòa hoặc phiên họp: Tòa xét xử, có thể vắng mặt bên không đến nếu đủ điều kiện.
- Bước 7 – Bản án, quyết định có hiệu lực: với đương sự ở nước ngoài, thời hạn kháng cáo là 01 tháng kể từ ngày bản án được tống đạt hoặc niêm yết hợp lệ (Điều 479 Bộ luật Tố tụng dân sự). Hết hạn mà không kháng cáo, kháng nghị thì bản án có hiệu lực.
Mẫu đơn đề nghị giải quyết vắng mặt
Bạn có thể dùng mẫu sau, điều chỉnh theo vụ việc của mình. Nếu bạn ký ở nước ngoài, cần xác nhận chữ ký theo hướng dẫn ở trên.
ĐƠN ĐỀ NGHỊ GIẢI QUYẾT VỤ VIỆC VẮNG MẶT
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
……, ngày … tháng … năm ……
Kính gửi: Tòa án nhân dân khu vực …………………, tỉnh/thành phố …………
Tôi là: ……………………………… Sinh năm: …………
Quốc tịch: …………… Số căn cước/hộ chiếu: ……………
Địa chỉ hiện nay: ……………………………………
Tư cách tham gia tố tụng: nguyên đơn / bị đơn / người yêu cầu trong vụ việc ly hôn với ông/bà ……………………, quốc tịch ……………
Tôi đã cung cấp đầy đủ lời khai, tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc. Vì lý do ………………… (đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài, không thể về Việt Nam), tôi không thể có mặt tại các buổi làm việc, phiên họp, phiên tòa của Quý Tòa.
Tôi đề nghị Quý Tòa giải quyết vụ việc vắng mặt tôi. Tôi cam kết nội dung trình bày là đúng sự thật và chấp nhận hậu quả pháp lý của việc vắng mặt.
Quan điểm của tôi: □ Đồng ý ly hôn □ Yêu cầu ly hôn. Về con chung: …………………. Về tài sản, nợ chung: ………………….
Địa chỉ nhận thông báo, văn bản tố tụng: ………………………, email: ………………
Người làm đơn
(ký, ghi rõ họ tên)
Thời gian và chi phí
- Thời gian: luật đặt thời hạn chuẩn bị xét xử và mở phiên tòa như vụ dân sự thông thường, nhưng thời gian ủy thác tư pháp ra nước ngoài thường không nằm trong khả năng kiểm soát của Tòa và của bạn. Trên thực tế, vụ có đương sự ở nước ngoài thường kéo dài hơn nhiều so với vụ trong nước, có khi vài tháng đến hơn một năm.
- Án phí: theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, vụ ly hôn không tranh chấp tài sản có án phí sơ thẩm 300.000 đồng. Nếu tranh chấp tài sản, án phí tính thêm theo giá trị tài sản.
- Chi phí khác: chi phí ủy thác tư pháp theo thông báo của Tòa, phí chứng thực chữ ký, Apostille hoặc hợp pháp hóa, dịch thuật và công chứng.
Sau khi ly hôn: ghi chú hộ tịch, con chung, tài sản
Cập nhật tình trạng hôn nhân
Khi bản án, quyết định ly hôn của Tòa án Việt Nam có hiệu lực, Tòa gửi bản sao cho cơ quan đã đăng ký kết hôn để ghi vào sổ hộ tịch. Sau đó, bạn nên xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân để dùng cho việc kết hôn mới hoặc giao dịch khác. Mẫu giấy này xem thêm ở bài mẫu giấy xác nhận nhân thân.
Nếu bạn đã ly hôn ở nước ngoài
Bản án ly hôn do Tòa án nước ngoài tuyên không tự động được ghi nhận trong sổ hộ tịch Việt Nam. Bạn cần thực hiện thủ tục ghi chú ly hôn tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc nơi đã đăng ký kết hôn (từ 01/07/2025 không còn cấp huyện, theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP). Hồ sơ gồm tờ khai, bản sao bản án, quyết định ly hôn đã có hiệu lực, giấy tờ liên quan được Apostille hoặc hợp pháp hóa và dịch công chứng. Thời hạn giải quyết thường là 05 ngày làm việc. Nếu cần thi hành về con chung, tài sản tại Việt Nam, bạn phải yêu cầu Tòa án Việt Nam công nhận bản án đó.
Con chung và tài sản
- Việc nuôi con, cấp dưỡng giải quyết theo Luật Hôn nhân và Gia đình, dựa trên quyền lợi mọi mặt của con. Con dưới 36 tháng tuổi thường giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc mẹ không đủ điều kiện.
- Tài sản chung chia theo pháp luật Việt Nam. Bất động sản ở nước ngoài áp dụng pháp luật của nước nơi có tài sản đó.
- Nếu chồng là người nước ngoài, quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi vẫn áp dụng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (các quy định về ly hôn và quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài).
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15.
- Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi 2025) và Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/06/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
- Luật Tương trợ tư pháp 2007.
- Luật Hộ tịch 2014; Nghị định 120/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền trong lĩnh vực tư pháp.
- Công ước La Hay 1961 về miễn hợp pháp hóa giấy tờ công (Apostille) và Nghị định 293/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 11/09/2026).
- Nghị định 23/2015/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 280/2025/NĐ-CP về chứng thực.
- Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Ly hôn với người nước ngoài có bắt buộc phải có mặt tại Tòa không?
Không. Bạn có thể gửi đơn đề nghị giải quyết vắng mặt hoặc ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng. Với ly hôn thuận tình, chữ ký của chính bạn trên đơn vẫn cần được chứng thực hợp lệ.
Chồng hoặc vợ nước ngoài bỏ đi, không rõ địa chỉ thì ly hôn được không?
Được. Bạn nộp đơn đơn phương, nêu rõ những thông tin đã biết. Tòa sẽ xác minh, thông báo, niêm yết theo luật rồi có thể xét xử vắng mặt. Nếu không có bất kỳ địa chỉ nào để ủy thác, Tòa có thể trả lại hồ sơ hoặc tạm đình chỉ vụ án.
Ly hôn với người nước ngoài mất bao lâu?
Không cố định. Vụ thuận tình và các bên đều có địa chỉ rõ thường nhanh hơn. Vụ phải ủy thác tư pháp ra nước ngoài có thể mất vài tháng đến hơn một năm, tùy từng nước.
Từ 11/09/2026 giấy tờ nước ngoài có còn phải hợp pháp hóa lãnh sự không?
Với giấy tờ công của nước thành viên có quan hệ áp dụng Công ước Apostille với Việt Nam, bạn chỉ cần chứng nhận Apostille. Giấy tờ của nước phản đối Việt Nam gia nhập hoặc giấy tờ ngoài phạm vi Công ước vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự. Bản dịch vẫn cần công chứng.
Ly hôn ở nước ngoài rồi có cần làm gì ở Việt Nam không?
Có. Bạn nên làm thủ tục ghi chú ly hôn tại Ủy ban nhân dân cấp xã để tình trạng hôn nhân trong sổ hộ tịch Việt Nam được cập nhật. Nếu cần thi hành phần con chung, tài sản tại Việt Nam, bạn phải yêu cầu Tòa án Việt Nam công nhận bản án nước ngoài.
Một bên đang ở Việt Nam, một bên ở nước ngoài thì nộp đơn ở đâu?
Ly hôn đơn phương thường nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú. Nếu bị đơn ở nước ngoài và không có nơi cư trú ở Việt Nam, nguyên đơn nộp tại nơi mình cư trú, làm việc.
Ly hôn với người nước ngoài vắng mặt vẫn đi đúng quy trình tố tụng: xác định đúng Tòa, chuẩn bị giấy tờ đúng hình thức, cung cấp địa chỉ trung thực để Tòa tống đạt. Từ 01/07/2025 thẩm quyền sơ thẩm đã về Tòa án nhân dân khu vực, và từ 11/09/2026 thủ tục xử lý giấy tờ nước ngoài đã thay đổi nhờ Apostille. Bạn nên kiểm tra các điểm mới này trước khi nộp hồ sơ để tránh bị trả đơn hoặc mất thời gian bổ sung.
