Giấy chứng sinh là văn bản do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giấy phép hoạt động cấp để xác nhận một trẻ đã sinh ra sống. Đây là giấy tờ dùng làm căn cứ đăng ký khai sinh, không phải giấy khai sinh. Khi sinh con tại bệnh viện, giấy chứng sinh thường được cấp trước khi mẹ và bé xuất viện và không thu phí.
Tóm tắt nhanh
- Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp (bệnh viện, trung tâm y tế, trạm y tế…); giấy khai sinh do UBND cấp xã cấp.
- Văn bản hiện hành: Thông tư 22/2025/TT-BYT, có hiệu lực từ 01/10/2025, thay cho cách làm theo Thông tư 17/2012/TT-BYT trước đây.
- Cấp miễn phí, lập 02 bản có giá trị như nhau: 01 bản giao thân nhân, 01 bản lưu tại cơ sở y tế.
- Bạn chỉ cần giấy tờ tùy thân của người mẹ có số định danh cá nhân (hoặc hộ chiếu); không cần sổ hộ khẩu giấy.
- Khai man, tẩy xóa, làm giả hoặc dùng giấy chứng sinh giả có thể bị phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Giấy chứng sinh là gì và dùng để làm gì?
Giấy chứng sinh là giấy tờ y tế ghi nhận việc sinh của trẻ: thông tin người mẹ, người cha (nếu khai), người đỡ đẻ, giới tính, ngày giờ sinh, nơi sinh và mã số giấy chứng sinh. Mẫu giấy do Bộ Y tế ban hành kèm Thông tư 22/2025/TT-BYT; có thể là bản giấy hoặc bản điện tử có ký số.
Giấy chứng sinh dùng chủ yếu vào ba việc:
- Làm hồ sơ đăng ký khai sinh tại UBND cấp xã để trẻ có giấy khai sinh và số định danh cá nhân.
- Là căn cứ để liên thông các thủ tục tiếp theo như đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi.
- Chứng minh nơi sinh, thời điểm sinh và quan hệ mẹ – con trong trường hợp cần đối chiếu.
Giấy chứng sinh khác giấy khai sinh thế nào?
| Tiêu chí | Giấy chứng sinh | Giấy khai sinh |
|---|---|---|
| Cơ quan cấp | Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh | UBND cấp xã (Chủ tịch UBND cấp xã ký) |
| Bản chất | Văn bản y tế xác nhận sự kiện sinh | Giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi người |
| Thời điểm | Ngay sau sinh, thường trước khi ra viện | Sau khi đăng ký khai sinh |
| Lệ phí | Không thu phí | Không thu lệ phí nếu đăng ký đúng hạn tại nơi có thẩm quyền |
Ai cấp giấy chứng sinh?
Theo Thông tư 22/2025/TT-BYT, trẻ sinh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động (bệnh viện, trung tâm y tế, trạm y tế…) thì giấy chứng sinh do chính cơ sở nơi trẻ chào đời cấp. Trường hợp sinh ngoài cơ sở y tế, thủ tục thực hiện theo hướng dẫn ở mục sau.
Trước đây, Thông tư 17/2012/TT-BYT (đã được sửa đổi nhiều lần) liệt kê cụ thể từng loại cơ sở có thẩm quyền cấp. Hiện nay bạn áp dụng Thông tư 22/2025/TT-BYT; các bài hướng dẫn cũ nhắc Thông tư 17/2012 hay Thông tư 56/2017 chỉ còn giá trị tham khảo.
Thủ tục làm giấy chứng sinh ở bệnh viện
Với ca sinh tại bệnh viện, bạn hầu như không phải tự đi xin giấy ở đâu khác. Cơ sở y tế lập giấy chứng sinh dựa trên hồ sơ bệnh án và thông tin của mẹ, cấp trước khi trẻ ra khỏi cơ sở hoặc sớm hơn nếu thân nhân đề nghị.
Hồ sơ, giấy tờ cần chuẩn bị
- Giấy tờ tùy thân hợp lệ của người mẹ có số định danh cá nhân (thẻ căn cước, CCCD còn hạn, tài khoản VNeID mức phù hợp) hoặc hộ chiếu.
- Thông tin về người cha (họ tên, năm sinh, giấy tờ tùy thân) nếu hai vợ chồng muốn ghi vào giấy chứng sinh; nên mang thêm giấy chứng nhận kết hôn để đối chiếu cho thuận tiện.
- Thẻ bảo hiểm y tế của mẹ (để thanh toán viện phí, không phải điều kiện bắt buộc để cấp giấy).
Pháp luật hiện nay không yêu cầu xuất trình sổ hộ khẩu giấy; sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023. Nếu bạn cần kiểm tra lại số căn cước đã ghi, xem hướng dẫn tra số căn cước công dân online.
Các bước thực hiện
- Bước 1: Khi nhập viện hoặc sau sinh, điều dưỡng/hộ sinh đưa phiếu kê khai thông tin. Bạn điền chính xác họ tên, năm sinh, số định danh, nơi cư trú của mẹ và thông tin của cha (nếu có).
- Bước 2: Cơ sở y tế đối chiếu giấy tờ tùy thân của mẹ với thông tin đã khai và hồ sơ bệnh án (người đỡ đẻ, ngày giờ sinh, giới tính của trẻ).
- Bước 3: Bệnh viện lập giấy chứng sinh theo Mẫu số 01 Phụ lục I Thông tư 22/2025/TT-BYT. Cha mẹ hoặc người thân đọc lại, kiểm tra từng dòng trước khi ký nhận.
- Bước 4: Nhận 01 bản (bản giấy có dấu của cơ sở hoặc bản điện tử có ký số); bản còn lại bệnh viện lưu. Sinh đôi, sinh ba: mỗi trẻ được cấp một giấy chứng sinh với mã số riêng.
Cảnh báo: Thông tin trên giấy chứng sinh phải trùng với giấy tờ tùy thân của mẹ. Nếu cơ sở y tế không xác minh được thông tin hoặc thông tin không chính xác thì sẽ không cấp giấy. Hãy kiểm tra kỹ họ tên, ngày sinh, số định danh, giới tính và ngày giờ sinh của bé trước khi ký, vì sai sót sẽ kéo theo sai ở giấy khai sinh.
Sinh ngoài cơ sở y tế và mang thai hộ
Trẻ sinh ngoài cơ sở y tế có nhân viên y tế đỡ đẻ
Trong 30 ngày kể từ thời điểm trẻ sinh ra sống, thân nhân nộp tờ khai đề nghị cấp giấy chứng sinh (mẫu tại Phụ lục II Thông tư 22/2025/TT-BYT) cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi quản lý người đỡ đẻ, kèm giấy tờ tùy thân của mẹ để đối chiếu. Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận tờ khai, cơ sở xác minh thông tin về người đỡ đẻ, người mẹ và trẻ rồi cấp giấy. Nếu không xác minh được hoặc thông tin sai, cơ sở sẽ không cấp.
Trẻ sinh do mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
Cha mẹ nhờ mang thai hộ, bên mang thai hộ hoặc thân nhân nộp hồ sơ kèm bản xác nhận về việc thực hiện kỹ thuật mang thai hộ. Trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ, cơ sở y tế nơi trẻ sinh ra cấp giấy chứng sinh theo Mẫu số 02 Phụ lục I. Nếu việc sinh diễn ra tại chính cơ sở thực hiện kỹ thuật này, giấy được cấp trước khi trẻ ra khỏi cơ sở hoặc sớm hơn theo đề nghị của thân nhân.
Cấp lại giấy chứng sinh
Bạn được đề nghị cấp lại khi giấy chứng sinh đã cấp có nhầm lẫn, thiếu thông tin, hoặc bị mất, rách, nát. Người mẹ trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ sở đã cấp giấy lần đầu và xuất trình giấy tờ tùy thân có số định danh cá nhân hoặc hộ chiếu để đối chiếu.
- Tờ khai đề nghị cấp lại theo Phụ lục III Thông tư 22/2025/TT-BYT.
- Giấy chứng sinh đã cấp (nếu việc cấp lại do nhầm lẫn, thiếu thông tin); trường hợp mất thì khai rõ trong tờ khai.
- Các giấy tờ liên quan khác theo khoản 2 Điều 4 của Thông tư.
Giấy chứng sinh cấp lại giữ nguyên mã số của giấy cũ và được lưu tại cơ sở y tế cùng hồ sơ đề nghị. Nếu thông tin của mẹ không xác minh được hoặc không chính xác, cơ sở sẽ không cấp lại.
Từ giấy chứng sinh đến giấy khai sinh
Có giấy chứng sinh, bạn mang đi đăng ký khai sinh cho con. Theo Luật Hộ tịch 2014 (đang áp dụng đến hết 28/02/2027), việc này thực hiện trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh, tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện nên bạn không cần tìm “UBND huyện” như các hướng dẫn cũ.
Hồ sơ khai sinh gồm: tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu của Bộ Tư pháp, bản chính giấy chứng sinh (không phải nộp bản giấy nếu cơ quan hộ tịch đã khai thác được dữ liệu điện tử có ký số hoặc bạn đã nộp bản điện tử), giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký, và văn bản ủy quyền đã chứng thực nếu nhờ người khác. Bạn có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công.
Lưu ý – Luật Hộ tịch 2026: Luật số 03/2026/QH16 có hiệu lực từ 01/03/2027 và thay Luật Hộ tịch 2014. Từ thời điểm đó, UBND cấp xã được đăng ký khai sinh không phụ thuộc nơi cư trú; khai sinh “chủ động” khi dữ liệu của cơ sở y tế đã kết nối với hệ thống hộ tịch điện tử theo lộ trình của Chính phủ, chậm nhất từ 01/01/2031. Đến lúc đó, hãy theo dõi hướng dẫn của địa phương, vì giấy chứng sinh vẫn là dữ liệu đầu vào quan trọng.
Sau khi có giấy khai sinh, bạn còn cần làm thủ tục cư trú cho con. Xem thêm đăng ký tạm trú online nếu gia đình đang ở nơi khác với nơi thường trú.
Không có giấy chứng sinh thì làm thế nào?
Nếu trẻ sinh ra ngoài cơ sở y tế và không thể cấp giấy chứng sinh, hồ sơ khai sinh vẫn được chấp nhận với giấy tờ thay thế theo thứ tự:
- Văn bản của người làm chứng xác nhận việc sinh;
- Nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh;
- Trẻ bị bỏ rơi: biên bản xác nhận việc trẻ bị bỏ rơi do cơ quan có thẩm quyền lập.
Người làm chứng và người cam đoan phải nói đúng sự thật vì chịu trách nhiệm trước pháp luật (xem mục tiếp theo).
Hậu quả pháp lý khi khai sai, làm giả giấy chứng sinh
Giấy chứng sinh là tài liệu của cơ sở y tế dùng để xác lập giấy tờ hộ tịch gốc. Vì vậy các hành vi gian dối với loại giấy này đều bị pháp luật xử lý, kể cả khi bạn “chỉ nhờ làm hộ” hay “chỉ để xin khai sinh cho tiện”.
Xử phạt hành chính
Nghị định 109/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 18/05/2026) quy định tại Điều 37:
| Hành vi | Mức phạt |
|---|---|
| Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp để làm thủ tục khai sinh (trong đó có giấy chứng sinh) | 1.000.000 – 3.000.000 đồng |
| Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh; cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh; dùng giấy tờ của người khác để khai sinh | 3.000.000 – 5.000.000 đồng |
Ngoài phạt tiền, người vi phạm có thể bị tịch thu giấy tờ bị tẩy xóa và bị kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý giấy khai sinh đã cấp do hành vi vi phạm. Giấy khai sinh cấp trên cơ sở thông tin gian dối có thể bị thu hồi, hủy, kéo theo sai lệch ở căn cước, bảo hiểm y tế, học bạ của con.
Trách nhiệm hình sự
- Làm giả hoặc sử dụng giấy chứng sinh giả có thể cấu thành tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức hoặc tội sử dụng tài liệu giả theo Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017, 2025). Khung cơ bản là phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm; có tổ chức, phạm tội nhiều lần hoặc thu lợi bất chính lớn thì khung hình phạt nặng hơn.
- Dùng giấy chứng sinh không đúng thực tế để khai sinh cho trẻ không phải con của mình (nhận, chuyển giao trẻ em vì tiền) có thể liên quan đến các tội mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi hoặc đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em. Đây là nhóm tội rất nghiêm trọng.
- Người có chức danh trong cơ sở y tế cấp giấy chứng sinh sai sự thật còn bị xử lý kỷ luật hoặc theo quy định của pháp luật hình sự tùy mức độ.
Cảnh báo: Không có cách “làm giấy chứng sinh nhanh” hoặc “mua giấy chứng sinh” hợp pháp. Giấy chứng sinh chỉ có giá trị khi do đúng cơ sở y tế cấp, đúng người sinh con. Nếu bị mất hoặc sai thông tin, cách duy nhất là đề nghị cấp lại theo mục trên. Tương tự, các giấy tờ y tế khác cũng không thể “mua” hợp pháp, xem thêm bài mua giấy khám sức khỏe xin việc có được không.
Ví dụ tình huống
Chị H. sinh con tại bệnh viện, về nhà mới phát hiện giấy chứng sinh ghi sai ngày sinh của bé. Chị không tự sửa bằng bút mà quay lại bệnh viện nơi cấp, nộp tờ khai đề nghị cấp lại kèm giấy chứng sinh cũ và căn cước. Bệnh viện cấp giấy mới giữ nguyên mã số cũ, chị mang giấy này đi khai sinh. Nếu chị tự tẩy xóa rồi nộp cho UBND xã, hành vi đó có thể bị phạt từ 1 đến 3 triệu đồng.
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 22/2025/TT-BYT ngày 28/06/2025 của Bộ Y tế quy định cấp và sử dụng giấy chứng sinh (hiệu lực từ 01/10/2025).
- Luật Hộ tịch 2014 (hiệu lực đến hết 28/02/2027) và Luật Hộ tịch 2026, số 03/2026/QH16 (hiệu lực từ 01/03/2027).
- Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch; Nghị định 63/2024/NĐ-CP về liên thông điện tử khai sinh, thường trú, bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi.
- Nghị định 109/2026/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình (hiệu lực từ 18/05/2026).
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), Điều 341.
- Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ 01/07/2025.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng sinh có mất tiền không?
Không. Việc cấp giấy chứng sinh theo Thông tư 22/2025/TT-BYT không thu phí. Bạn chỉ trả các chi phí khám, sinh và nằm viện theo quy định của bệnh viện.
Giấy chứng sinh có thay được giấy khai sinh không?
Không. Giấy chứng sinh chỉ xác nhận việc sinh, còn giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc do UBND cấp xã cấp. Bạn phải mang giấy chứng sinh đi đăng ký khai sinh để trẻ có giấy khai sinh và số định danh cá nhân.
Mất giấy chứng sinh thì xin lại ở đâu?
Người mẹ nộp tờ khai đề nghị cấp lại tại cơ sở y tế đã cấp giấy lần đầu, kèm giấy tờ tùy thân có số định danh cá nhân hoặc hộ chiếu. Giấy cấp lại giữ nguyên mã số của giấy cũ.
Sinh con xong bao lâu phải đi khai sinh?
Theo Luật Hộ tịch 2014, bạn phải đăng ký khai sinh trong 60 ngày kể từ ngày sinh. Từ 01/03/2027, Luật Hộ tịch 2026 cho phép làm tại UBND cấp xã bất kỳ và bổ sung cơ chế khai sinh chủ động theo lộ trình.
Cha không có mặt thì mẹ có làm được giấy chứng sinh không?
Được. Giấy chứng sinh căn cứ vào giấy tờ tùy thân của người mẹ sinh ra trẻ. Thông tin về cha chỉ ghi khi được khai báo phù hợp; việc ghi tên cha trong giấy khai sinh sẽ theo quy định về hộ tịch và nhận cha, mẹ, con.
Làm giả giấy chứng sinh bị xử lý thế nào?
Tùy mức độ, người vi phạm có thể bị phạt hành chính từ 1 đến 5 triệu đồng theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 341 Bộ luật Hình sự. Giấy khai sinh cấp dựa trên thông tin gian dối có thể bị xem xét xử lý.
Tóm lại, giấy chứng sinh là giấy tờ y tế đầu tiên của trẻ, do bệnh viện cấp miễn phí theo Thông tư 22/2025/TT-BYT và là căn cứ để đăng ký khai sinh tại UBND cấp xã. Bạn nên kiểm tra kỹ thông tin trước khi ký nhận, giữ cẩn thận bản gốc và chỉ đề nghị cấp lại khi có sai sót hoặc mất giấy. Mọi hành vi tẩy xóa, khai man hay làm giả đều có thể bị xử lý.
