Thủ tục chuyển khẩu từ quân đội về địa phương 2026

Từ 01/01/2023, sổ hộ khẩu giấy không còn giá trị, nên không còn thủ tục “chuyển khẩu” theo kiểu cũ. Khi rời quân ngũ, bạn đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp ở địa phương, nộp hồ sơ tại Công an cấp xã hoặc trực tuyến. Đơn vị quân đội đề nghị xóa thường trú tại nơi đóng quân. Bạn cũng phải đăng ký nghĩa vụ quân sự với Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

“Chuyển khẩu” hiện nay được hiểu thế nào?

Trước đây, quân nhân muốn chuyển hộ khẩu phải xin giấy chuyển hộ khẩu ở nơi cũ rồi nộp cho công an nơi mới. Từ khi Luật Cư trú 2020 có hiệu lực và sổ hộ khẩu hết giá trị từ 01/01/2023, quy trình này đã thay đổi:

• Không còn cấp, thu hồi hay chuyển sổ hộ khẩu giấy.
• Bạn thực hiện đăng ký thường trú tại nơi ở mới. Khi đó cơ quan đăng ký cư trú cập nhật dữ liệu và nơi thường trú cũ được xóa theo quy định.
• Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương hai cấp, không còn cấp huyện. Hồ sơ cư trú nộp tại Công an cấp xã nơi bạn có chỗ ở hợp pháp.

Vì vậy, khi tìm “thủ tục chuyển khẩu từ quân đội về địa phương”, bạn thực chất cần ba việc: xóa thường trú tại đơn vị (nếu có), đăng ký thường trú ở địa phương và đăng ký nghĩa vụ quân sự.

Những trường hợp cần làm thủ tục

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng

Nhóm này thường đăng ký thường trú tại nơi đơn vị đóng quân hoặc nhà ở công vụ. Khi nghỉ hưu, chuyển ngành, phục viên hoặc thôi phục vụ, bạn đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp mới. Việc giải quyết chế độ, chính sách khi thôi phục vụ tại ngũ do đơn vị thực hiện, căn cứ Nghị định 21/2009/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung, trong đó có Nghị định 52/2025/NĐ-CP).

Hạ sĩ quan, binh sĩ xuất ngũ

Nhiều chiến sĩ nghĩa vụ vẫn giữ nơi đăng ký thường trú ở gia đình trong thời gian phục vụ. Khi xuất ngũ, bạn không cần “chuyển khẩu” mà chỉ cần đăng ký nghĩa vụ quân sự (ngạch dự bị). Nếu bạn đã đăng ký thường trú tại đơn vị thì làm như quân nhân chuyên nghiệp ở trên.

Hồ sơ đăng ký thường trú ở địa phương

Hồ sơ đăng ký thường trú nói chung gồm:

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (mẫu CT01 ban hành kèm Thông tư 53/2025/TT-BCA). Nếu ở nhờ, thuê, mượn thì ghi ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở, hoặc có văn bản đồng ý riêng.
• Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp, ví dụ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, hợp đồng thuê, mượn, ở nhờ đã công chứng hoặc chứng thực.
• Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân. Nên mang theo quyết định nghỉ hưu, chuyển ngành, phục viên hoặc xuất ngũ để cơ quan đăng ký đối chiếu khi cần.

Nhiều thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nên cơ quan đăng ký cư trú có thể tự tra cứu, không bắt bạn nộp lại. Nếu nộp trực tuyến, bạn có thể tải bản quét hoặc bản chụp giấy tờ, không bắt buộc công chứng. Khi cán bộ xác minh, bạn mang bản chính ra đối chiếu.

Các bước thực hiện

1. Bước 1: Nhận quyết định và giấy tờ từ đơn vị. Giữ bản chính quyết định xuất ngũ, nghỉ hưu hoặc chuyển ngành, kèm giấy tờ cá nhân.
2. Bước 2: Xác định chỗ ở hợp pháp. Đó có thể là nhà của bạn, của vợ chồng, cha mẹ hoặc nơi thuê, mượn có người đồng ý cho đăng ký thường trú.
3. Bước 3: Nộp hồ sơ. Bạn nộp trực tiếp tại Công an cấp xã nơi có chỗ ở, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID.
4. Bước 4: Nhận phiếu tiếp nhận. Nếu hồ sơ đủ, cán bộ cấp phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả (mẫu CT04). Nếu thiếu hoặc sai, bạn nhận phiếu thông báo (mẫu CT06) nêu lý do và hướng dẫn bổ sung. Hai mẫu này ban hành kèm Thông tư 116/2026/TT-BCA.
5. Bước 5: Nhận kết quả và kiểm tra thông tin. Sau khi được đăng ký, bạn kiểm tra thông tin cư trú trên VNeID. Nếu thấy chưa cập nhật, hãy liên hệ Công an cấp xã đã nhận hồ sơ.

Thủ tục đăng ký thường trú đã được Bộ Công an công bố, cập nhật trong năm 2026. Khi nộp hồ sơ, bạn nên hỏi Công an cấp xã về mẫu biểu đang áp dụng tại địa phương mình.

Nếu bạn cần ở lại nơi khác để làm việc, học tập từ 30 ngày trở lên, hãy xem hướng dẫn đăng ký tạm trú online. Sau khi thay đổi nơi cư trú, bạn có thể cần cập nhật thông tin ở các giấy tờ khác. Xem thêm cách đăng ký làm thẻ căn cước online và nơi làm thẻ căn cước.

Xóa đăng ký thường trú tại nơi đóng quân

Với người đã đăng ký thường trú tại đơn vị, thủ tục xóa do cơ quan, đơn vị quản lý thực hiện. Theo Nghị định 154/2024/NĐ-CP, đơn vị quản lý người học tập, công tác, làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân gửi văn bản đề nghị cơ quan đăng ký cư trú trên địa bàn đóng quân xóa đăng ký thường trú cho người thuộc quyền.

Văn bản đề nghị cần ghi rõ họ, chữ đệm, tên khai sinh, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân và lý do xóa. Cơ quan đăng ký cư trú xóa đăng ký thường trú trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, rồi cập nhật vào cơ sở dữ liệu về cư trú và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đăng ký nghĩa vụ quân sự khi về địa phương

Đây là việc tách biệt với đăng ký cư trú nhưng thường bị bỏ sót:

• Hạ sĩ quan, binh sĩ xuất ngũ: khi về nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập, bạn phải đến cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự trong thời hạn 15 ngày làm việc để đăng ký phục vụ ngạch dự bị (Luật Nghĩa vụ quân sự 2015).
• Hồ sơ: Phiếu quân nhân dự bị và bản chụp quyết định xuất ngũ, thôi việc trong Quân đội nhân dân (mang bản chính để đối chiếu).
• Nơi đăng ký: Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân cư trú tại địa phương, theo Luật sửa đổi, bổ sung 11 luật về quân sự, quốc phòng (hiệu lực từ 01/07/2025).
• Khi đổi nơi cư trú sau này: bạn làm thủ tục chuyển đi ở nơi đã đăng ký, rồi trong 05 ngày làm việc kể từ ngày đến nơi mới phải đăng ký chuyển đến, trực tuyến hoặc trực tiếp.

Bộ Quốc phòng đang đề xuất sửa Nghị định 13/2016 (đã sửa bởi Nghị định 220/2025) về trình tự, thủ tục đăng ký nghĩa vụ quân sự. Đây mới là đề xuất, bạn nên hỏi Ban Chỉ huy quân sự cấp xã về quy định đang áp dụng khi làm thủ tục.

Điều kiện về chỗ ở hợp pháp và vướng mắc thường gặp

Điều kiện đăng ký thường trú

Theo Điều 20 Luật Cư trú 2020, nếu có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình, bạn được đăng ký thường trú tại đó. Nếu thuê, mượn, ở nhờ, bạn cần chủ sở hữu đồng ý (và chủ hộ đồng ý nếu vào cùng hộ) và bảo đảm diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, không thấp hơn 08 m² sàn/người. Một số trường hợp như vợ, chồng, con về ở với cha mẹ được pháp luật quy định riêng, bạn nên hỏi Công an cấp xã để xác định đúng diện.

Không có nhà riêng, về ở với gia đình thì sao?

Bạn xin chủ hộ và chủ sở hữu đồng ý bằng văn bản hoặc ghi ý kiến vào tờ khai CT01, rồi nộp hồ sơ như bình thường. Bạn không cần giấy chuyển hộ khẩu.

Mất quyết định xuất ngũ thì làm sao?

Bạn liên hệ Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú hoặc đơn vị cũ để tra cứu và xin xác nhận hồ sơ. Với quân nhân đã chuyển ra ngoài quân đội mà không còn giấy tờ, Thông tư 65/2025/TT-BQP cho phép dùng bản sao quyết định hoặc bản khai quá trình công tác có xác nhận của UBND cấp xã để xác nhận tuổi quân.

Giấy tờ cá nhân cần chú ý

Sau khi đăng ký thường trú mới, hãy đối chiếu các thông tin trong hồ sơ cá nhân. Bạn có thể xem cách ghi nơi cấp căn cước công dân và tra cứu số căn cước online khi cần điền hồ sơ xin việc hoặc học tập.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, rời quân đội không còn thủ tục chuyển hộ khẩu giấy. Bạn cần đăng ký thường trú tại Công an cấp xã, nhờ đơn vị đề nghị xóa thường trú ở nơi đóng quân nếu có, và đăng ký nghĩa vụ quân sự tại địa phương đúng thời hạn. Khi chuẩn bị đủ giấy tờ chỗ ở hợp pháp và quyết định thôi phục vụ, việc đăng ký sẽ thuận lợi hơn.