Nghị định 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ là văn bản quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch 2014, có hiệu lực từ 01/01/2016. Tính đến tháng 10/2026, nghị định này vẫn còn hiệu lực, nhưng đã được sửa đổi nhiều lần. Luật Hộ tịch 2026 sẽ thay thế Luật Hộ tịch 2014 từ 01/03/2027.
Tóm tắt nhanh
- Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch 2014: đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử, đăng ký lại, cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, quản lý Sổ hộ tịch.
- Văn bản đã được sửa đổi, bổ sung, trong đó có Nghị định 87/2020, Nghị định 104/2022, Nghị định 07/2025 và Nghị định 18/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/01/2026).
- Từ 01/07/2025, thẩm quyền đăng ký hộ tịch thuộc UBND xã, phường, đặc khu (Nghị định 120/2025/NĐ-CP); không còn UBND cấp huyện.
- Luật Hộ tịch 2026 (Luật số 03/2026/QH16) có hiệu lực từ 01/03/2027 và thay thế Luật Hộ tịch 2014.
Nghị định 123/2015/NĐ-CP là gì?
Đây là nghị định do Chính phủ ban hành ngày 15/11/2015, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13. Văn bản gồm 45 điều và có hiệu lực từ ngày 01/01/2016.
Nghị định tập trung vào các việc hộ tịch phổ biến nhất của người dân: đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử; đăng ký lại các việc này; cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; quản lý và sử dụng Sổ hộ tịch. Phần hướng dẫn được xây dựng cho giai đoạn Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chưa vận hành thống nhất trên cả nước.
Khi ban hành, nghị định này thay thế một số quy định cũ về hộ tịch trong các văn bản trước đó, như Nghị định 06/2012/NĐ-CP (một phần) và một số điều của Nghị định 126/2014/NĐ-CP về đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài.
Nghị định 123 năm 2015 còn hiệu lực không?
Còn. Nghị định 123/2015/NĐ-CP chưa bị bãi bỏ toàn bộ và vẫn là văn bản hướng dẫn Luật Hộ tịch 2014. Tuy nhiên, nhiều điều đã được sửa đổi, bổ sung hoặc bị thay thế bởi quy định mới. Vì vậy bạn không nên đọc riêng bản gốc năm 2015 rồi áp dụng nguyên văn.
Lưu ý: Luật Hộ tịch 2014 sẽ hết hiệu lực từ 01/03/2027 khi Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực. Trước thời điểm đó, nghị định này và Luật 2014 vẫn là căn cứ để giải quyết hồ sơ. Sổ hộ tịch giấy đã lập và giấy tờ hộ tịch đã cấp trước ngày 01/03/2027 vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng.
Nội dung chính của Nghị định 123/2015/NĐ-CP
Giấy tờ khi đăng ký hộ tịch
Nghị định quy định người yêu cầu phải xuất trình, nộp giấy tờ gì khi đăng ký hộ tịch hoặc xin cấp bản sao trích lục. Đây là phần thay đổi nhiều nhất. Trước đây, hồ sơ thường kèm sổ hộ khẩu, sổ tạm trú bản giấy. Nay sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023 và cơ quan đăng ký tra cứu thông tin cư trú qua dữ liệu dân cư.
Đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử
Nghị định hướng dẫn cách xác định nội dung khai sinh, khai tử và thủ tục đăng ký kết hôn. Khi hai bên nam, nữ đủ điều kiện kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình, người có thẩm quyền ký Giấy chứng nhận kết hôn, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch. Mỗi bên vợ, chồng được cấp một bản chính Giấy chứng nhận kết hôn.
Về thời hạn đăng ký, Luật Hộ tịch 2014 quy định khai sinh trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh và khai tử trong vòng 15 ngày kể từ ngày có người chết.
Cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
Giấy này thường cần khi bạn đăng ký kết hôn ở nơi khác, kết hôn với người nước ngoài hoặc làm một số giao dịch. Nghị định 18/2026/NĐ-CP đã sửa quy định về thủ tục cấp giấy theo hướng ưu tiên khai thác dữ liệu điện tử. Với người đã ly hôn hoặc có vợ, chồng đã chết, cơ quan đăng ký tra cứu thông tin từ các cơ sở dữ liệu thay vì buộc nộp bản giấy trong mọi trường hợp.
Đăng ký lại khai sinh, kết hôn, khai tử
Việc khai sinh, kết hôn, khai tử đã đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam trước ngày 01/01/2016 mà Sổ hộ tịch và bản chính giấy tờ hộ tịch đều bị mất thì được đăng ký lại. Việc đăng ký lại khai sinh, kết hôn chỉ thực hiện nếu người yêu cầu còn sống tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ.
Nơi đăng ký lại là UBND cấp xã nơi đã đăng ký trước đây hoặc nơi người yêu cầu thường trú. Nếu hồ sơ, giấy tờ cá nhân không thống nhất về nội dung khai sinh, nội dung được xác định theo giấy tờ hợp lệ đầu tiên do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
Ghi chú ly hôn, các việc hộ tịch khác
Nghị định cũng hướng dẫn việc ghi vào Sổ hộ tịch các việc đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận hoặc quyết định, như ly hôn theo bản án của Tòa án. Nếu bạn cần biết hồ sơ ly hôn, bạn xem thêm bài thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu và bài ly hôn đơn phương cần những điều kiện gì.
Các văn bản sửa đổi, bổ sung quan trọng
| Văn bản | Nội dung liên quan đến Nghị định 123/2015 |
|---|---|
| Nghị định 87/2020/NĐ-CP | Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, đăng ký hộ tịch trực tuyến |
| Nghị định 104/2022/NĐ-CP | Bỏ yêu cầu nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy khi làm thủ tục hành chính |
| Nghị định 07/2025/NĐ-CP | Sửa đổi một số quy định về hộ tịch, quốc tịch, chứng thực |
| Nghị định 120/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2025) | Phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực của Bộ Tư pháp, gồm hộ tịch |
| Nghị định 18/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/01/2026) | Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục; sửa 5 điều của Nghị định 123/2015 và bãi bỏ một số khoản |
Nghị định 18/2026/NĐ-CP đã thay đổi gì?
Điều 13 của Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa các nội dung sau của Nghị định 123/2015: giấy tờ xuất trình, nộp khi đăng ký hộ tịch (Điều 2); thủ tục cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (Điều 22); điều kiện đăng ký lại (Điều 24); thủ tục đăng ký lại khai sinh (Điều 26) và đăng ký lại kết hôn (Điều 27). Đồng thời, nghị định bãi bỏ khoản 3 Điều 26 và khoản 3 Điều 27.
Điểm chung là người dân chỉ cần cung cấp thông tin về giấy tờ khi dữ liệu đã có trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cơ quan đăng ký có trách nhiệm tự tra cứu. Với cán bộ, công chức, viên chức và người trong lực lượng vũ trang, khi đăng ký lại khai sinh có thể không cần nộp văn bản xác nhận của thủ trưởng nếu cơ quan chức năng khai thác được dữ liệu liên quan.
Ví dụ: Chị Lan làm mất bản chính Giấy khai sinh, sổ hộ tịch nơi đăng ký cũng không còn. Trước đây chị phải tự thu thập nhiều giấy tờ. Nay nếu thông tin của chị đã có trong dữ liệu dân cư, công chức hộ tịch tra cứu thay chị; chị chủ yếu cung cấp thông tin và các giấy tờ hiện có liên quan đến nội dung khai sinh.
Cơ quan nào đăng ký hộ tịch hiện nay?
Nghị định 123/2015 được viết khi còn UBND cấp huyện, nên bạn sẽ thấy các điều khoản nhắc đến “Ủy ban nhân dân cấp huyện” (ví dụ với yếu tố nước ngoài). Từ 01/07/2025, cả nước tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (tỉnh và xã), không còn cấp huyện. Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, UBND xã, phường, đặc khu (gọi chung là UBND cấp xã) thực hiện phần lớn thẩm quyền đăng ký hộ tịch, kể cả các việc trước đây do cấp huyện làm.
Cá nhân có quyền chọn làm thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi cư trú. Bạn cũng có thể nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công. Khi đi làm thủ tục, bạn nên mang theo thẻ căn cước hoặc dùng tài khoản VNeID; xem thêm hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online.
Cảnh báo: Làm giả, sửa chữa giấy tờ hộ tịch hoặc khai báo gian dối khi đăng ký hộ tịch là hành vi bị xử lý theo pháp luật. Mức xử lý tùy tính chất, có thể là xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Bạn chỉ nên làm thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền.
Luật Hộ tịch 2026 ảnh hưởng thế nào?
Quốc hội thông qua Luật Hộ tịch (Luật số 03/2026/QH16) ngày 23/04/2026, có hiệu lực từ 01/03/2027. Luật này thay thế Luật Hộ tịch 2014. Một số điểm đáng chú ý:
- UBND cấp xã đăng ký khai sinh, kết hôn, giám hộ, nhận cha mẹ con, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử… không phụ thuộc nơi cư trú của cá nhân.
- Đẩy mạnh dữ liệu số: kết quả đăng ký hộ tịch trả dưới dạng bản điện tử, bản giấy cấp khi có yêu cầu (đối với nhiều thủ tục).
- Có cơ chế đăng ký khai sinh, khai tử chủ động, thực hiện theo lộ trình của Chính phủ và bảo đảm thống nhất toàn quốc chậm nhất từ 01/01/2031.
Khi Luật mới có hiệu lực, Chính phủ sẽ ban hành văn bản quy định chi tiết thay thế các hướng dẫn của Nghị định 123/2015. Bạn nên theo dõi văn bản hướng dẫn mới trước ngày 01/03/2027. Trong lúc chờ, các giấy tờ hộ tịch đã cấp hợp pháp vẫn có giá trị. Giấy tờ này vẫn dùng được khi bạn chứng thực bản sao, hồ sơ hoặc cập nhật thông tin nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
Tìm và tải văn bản ở đâu để bảo đảm đúng bản hiện hành?
Bạn nên lấy văn bản từ nguồn chính thống: Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật, Công báo điện tử của Chính phủ, Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Cổng thông tin của Bộ Tư pháp. Khi tải, hãy kiểm tra ba điều:
- Bước 1: Xác nhận số hiệu, ngày ban hành: 123/2015/NĐ-CP, ngày 15/11/2015.
- Bước 2: Tìm các văn bản sửa đổi (Nghị định 87/2020, 104/2022, 07/2025, 18/2026) và đọc kèm điều khoản bị sửa.
- Bước 3: Đối chiếu thẩm quyền theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, thay “UBND cấp huyện” bằng cơ quan có thẩm quyền hiện nay.
Bản gốc dạng PDF chỉ phản ánh nội dung năm 2015. Nếu dùng làm căn cứ làm hồ sơ, bạn nên dùng bản hợp nhất hoặc tra cứu theo từng điều đã sửa.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 (có hiệu lực đến hết 28/02/2027)
- Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 (hiệu lực từ 01/03/2027)
- Nghị định 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ
- Nghị định 87/2020/NĐ-CP; Nghị định 104/2022/NĐ-CP; Nghị định 07/2025/NĐ-CP
- Nghị định 120/2025/NĐ-CP ngày 11/06/2025 về phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực của Bộ Tư pháp
- Nghị định 18/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026 (hiệu lực 15/01/2026)
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định về vấn đề gì?
Nghị định hướng dẫn Luật Hộ tịch 2014: đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử, đăng ký lại, cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, quản lý và sử dụng Sổ hộ tịch. Văn bản có hiệu lực từ 01/01/2016.
Nghị định 123/2015/NĐ-CP đã bị thay thế chưa?
Chưa bị thay thế toàn bộ. Đến tháng 10/2026 nghị định vẫn còn hiệu lực, kèm các văn bản sửa đổi như Nghị định 18/2026/NĐ-CP. Khi Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực từ 01/03/2027, các hướng dẫn mới sẽ dần thay thế.
Hiện nay đăng ký khai sinh, kết hôn ở đâu?
Bạn làm tại UBND xã, phường, đặc khu theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, hoặc nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công. Không còn UBND cấp huyện. Từ 01/03/2027, cơ quan cấp xã đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú.
Mất giấy khai sinh, mất sổ hộ tịch có đăng ký lại được không?
Được, nếu việc đăng ký đã thực hiện trước ngày 01/01/2016 và cả Sổ hộ tịch lẫn bản chính giấy tờ hộ tịch đều mất. Người yêu cầu phải còn sống khi nộp hồ sơ và cung cấp đầy đủ giấy tờ liên quan hiện có.
Giấy tờ hộ tịch cấp trước 01/03/2027 có còn giá trị không?
Còn. Sổ hộ tịch giấy đã lập và giấy tờ hộ tịch đã cấp trước khi Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực tiếp tục có giá trị sử dụng.
Nghị định 123/2015/NĐ-CP vẫn là văn bản hướng dẫn quan trọng về hộ tịch, nhưng đã được cập nhật theo hướng dùng dữ liệu điện tử và thẩm quyền cấp xã. Bạn nên đọc nghị định cùng văn bản sửa đổi và theo dõi hướng dẫn thi hành Luật Hộ tịch 2026 trước ngày 01/03/2027. Với việc liên quan đến giấy tờ tùy thân, bạn có thể xem thêm bài tra cứu số thẻ căn cước công dân online.
