Có. Súng bắn đạn cao su được xếp vào nhóm “công cụ hỗ trợ”, tức loại ít gây chết người hơn súng thường. Nhưng “ít sát thương” không có nghĩa là an toàn. Bắn ở cự ly gần hoặc trúng đầu, cổ, ngực, mắt, người bị bắn vẫn có thể tử vong hoặc tàn tật. Người dân không được tự ý mua, tàng trữ hay sử dụng loại súng này. Vi phạm có thể bị phạt tiền hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tóm tắt nhanh
- Súng bắn đạn cao su là công cụ hỗ trợ theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024 (Luật 42/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025).
- Loại súng này vẫn có thể gây thương tích nặng hoặc chết người, nhất là khi bắn gần hoặc vào vùng yếu của cơ thể.
- Cá nhân thông thường không thuộc đối tượng được tự trang bị để phòng thân.
- Hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép chưa đến mức hình sự có thể bị phạt 30–40 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
- Nếu gây chết người, bạn có thể bị xét xử về tội giết người, cố ý gây thương tích hoặc vô ý làm chết người, kèm tội về công cụ hỗ trợ.
Súng bắn đạn cao su là gì? Có phải vũ khí không?
Theo Luật 42/2024/QH15, công cụ hỗ trợ là phương tiện, động vật nghiệp vụ dùng để thi hành công vụ, làm nhiệm vụ bảo vệ. Mục đích là hạn chế, ngăn chặn người vi phạm chống trả hoặc bỏ chạy, và bảo vệ người thi hành công vụ. Danh mục công cụ hỗ trợ có nêu rõ: súng bắn đạn nhựa, nổ, cao su, hơi cay, pháo hiệu, hiệu lệnh, đánh dấu và đạn dùng cho các loại súng này.
Vì vậy, về mặt pháp lý, súng bắn đạn cao su không phải đồ chơi hay vật dụng dân sự. Nó là công cụ hỗ trợ chịu sự quản lý chặt của ngành Công an. Việc chế tạo, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng đều phải theo giấy phép hoặc quy định đăng ký, khai báo.
Lưu ý: Công cụ hỗ trợ khác vũ khí quân dụng và súng săn, nhưng pháp luật vẫn coi chúng là đối tượng quản lý đặc biệt. Bình xịt hơi cay, dùi cui điện, súng bắn điện… cũng cùng nhóm này. Bạn có thể xem thêm bài bình xịt hơi cay tự vệ có bị cấm không.
Súng bắn đạn cao su có gây chết người không?
Có thể. Đạn cao su được thiết kế để gây đau, làm mất khả năng chống cự, không nhằm giết người. Tuy nhiên, hậu quả thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
- Cự ly bắn: bắn càng gần, năng lượng va chạm càng lớn.
- Vị trí trúng đạn: đầu, mặt, mắt, cổ, ngực, bụng là những vùng dễ gây tổn thương nghiêm trọng.
- Loại đạn, loại súng: đạn cứng, đạn nổ, đạn có lõi kim loại hoặc súng bị độ chế có sức công phá lớn hơn thiết kế.
- Thể trạng nạn nhân: trẻ em, người già, người có bệnh nền chịu hậu quả nặng hơn.
Do đó, “ít gây chết người” chỉ đúng trong điều kiện sử dụng đúng quy trình, đúng đối tượng, do lực lượng được huấn luyện thực hiện. Người sử dụng tùy tiện có thể phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả xảy ra.
Cảnh báo: Không có “cách bắn an toàn” khi dùng công cụ hỗ trợ ngoài phạm vi pháp luật cho phép. Nếu có người bị thương hoặc tử vong, người bắn có thể bị truy cứu hình sự, kể cả khi không có ý định giết người.
Ai được trang bị và sử dụng?
Theo Luật 42/2024/QH15, công cụ hỗ trợ được trang bị cho các đối tượng thuộc phạm vi luật quy định, chủ yếu là lực lượng thi hành công vụ, bảo vệ. Với các đối tượng ngoài phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, công cụ hỗ trợ phải được cấp giấy phép sử dụng hoặc đăng ký, khai báo với cơ quan Công an có thẩm quyền.
Người được giao sử dụng phải đáp ứng điều kiện, trong đó có:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
- Có phẩm chất đạo đức tốt, đủ sức khỏe phù hợp với công việc được giao.
- Đã được đào tạo, huấn luyện và cấp giấy chứng nhận sử dụng (trừ lực lượng vũ trang đã được huấn luyện theo quy định riêng).
Luật cũng cấm giao công cụ hỗ trợ cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không đủ điều kiện. Ngoài ra, các hành vi trao đổi, tặng, cho, mượn, cho mượn, thuê, cho thuê, cầm cố công cụ hỗ trợ cũng bị cấm, trừ trường hợp luật cho phép.
Nói đơn giản, người dân bình thường không thể tự mua súng bắn đạn cao su để “phòng thân”. Nếu muốn hiểu rõ vật dụng nào có thể mang theo mà không vi phạm, bạn xem bài mang vũ khí nào để tự vệ mà không vi phạm pháp luật.
Tàng trữ, sử dụng trái phép bị phạt bao nhiêu?
Từ 15/12/2025, hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ được quy định tại Điều 12 Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Nghị định này thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Mức phạt tiền theo Điều 12 dao động từ 2 triệu đến 40 triệu đồng với cá nhân. Tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi.
| Hành vi (tóm lược) | Mức phạt đối với cá nhân |
|---|---|
| Không kê khai, đăng ký đầy đủ, bảo quản công cụ hỗ trợ không đúng quy định | 2 – 4 triệu đồng |
| Cố ý che giấu, không tố giác người khác chế tạo, tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép vũ khí | 10 – 20 triệu đồng |
| Sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ trái quy định (chưa gây hậu quả); hướng dẫn, huấn luyện trái phép cách chế tạo, sử dụng | 20 – 30 triệu đồng |
| Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt công cụ hỗ trợ, súng săn, vũ khí thô sơ… nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự | 30 – 40 triệu đồng |
Ngoài phạt tiền, người vi phạm thường bị tịch thu tang vật và có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Đây là các hình thức xử lý đi kèm, tùy từng trường hợp cụ thể.
Ví dụ thực tế: Có địa phương đã xử phạt hành chính một cá nhân 32,5 triệu đồng vì tàng trữ trái phép một khẩu súng thuộc nhóm công cụ hỗ trợ, và một người khác 35 triệu đồng vì tàng trữ hai dùi cui điện. Mức phạt hiện nay cao hơn nhiều so với giai đoạn trước.
Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Tội về công cụ hỗ trợ (Điều 306 Bộ luật Hình sự)
Điều 306 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ. Theo khoản 1, người đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Các khung hình phạt nặng hơn áp dụng khi có tình tiết như phạm tội có tổ chức, số lượng lớn, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm nguy hiểm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung, phạt quản chế hoặc cấm cư trú.
Khi hậu quả là người bị thương hoặc tử vong
Đây là điểm quan trọng nhất với người tìm hiểu câu hỏi “có gây chết người không”. Hành vi nổ súng làm người khác bị thương hoặc chết sẽ được đánh giá riêng, độc lập với tội về công cụ hỗ trợ. Tùy lỗi và diễn biến, người bắn có thể bị xét xử về:
- Tội giết người (Điều 123): khi có ý thức muốn hoặc chấp nhận để hậu quả chết người xảy ra.
- Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe (Điều 134): khi cố ý gây thương tích, tỷ lệ tổn thương cơ thể theo kết quả giám định. Nếu hậu quả là chết người, mức hình phạt tăng đáng kể.
- Tội vô ý làm chết người (Điều 128): khi không cố ý nhưng do cẩu thả hoặc tự tin nên làm người khác tử vong.
Thực tiễn xét xử cho thấy người dùng vũ khí, công cụ nguy hiểm gây án thường bị tuyên nhiều tội danh và tổng hợp hình phạt. Người có hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép công cụ hỗ trợ cùng lúc gây chết người chịu mức án rất nặng.
Cảnh báo: Việc “không biết” loại súng này bị quản lý không phải căn cứ để miễn trách nhiệm. Nếu có người thân, bạn bè nhờ giữ hộ hoặc cho mượn công cụ hỗ trợ, bạn cũng có thể bị xử phạt vì tàng trữ hoặc không tố giác.
Quyền bảo vệ thân thể của mỗi người là quyền hiến định. Bạn có thể tham khảo thêm tại bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Dùng súng đạn cao su để tự vệ có được không?
Bộ luật Hình sự cho phép phòng vệ chính đáng khi bạn chống trả hành vi xâm phạm đang diễn ra, và mức chống trả phải tương xứng với mối nguy. Tuy nhiên, phòng vệ chính đáng không biến việc sở hữu công cụ hỗ trợ trái phép thành hợp pháp. Bạn vẫn có thể bị xử lý về việc tàng trữ, mang theo công cụ đó. Nếu chống trả quá mức cần thiết, bạn còn có thể phải chịu trách nhiệm về hậu quả gây ra.
Cách tự bảo vệ an toàn hơn là tránh xung đột, rời khỏi hiện trường, gọi lực lượng chức năng. Khi bị đe dọa, ưu tiên báo ngay cho Công an cấp xã nơi gần nhất hoặc đường dây khẩn cấp.
Đang giữ loại súng này thì nên làm gì?
Nếu bạn nhặt được, được thừa kế hoặc đang giữ công cụ hỗ trợ mà không có giấy phép, hướng đi hợp pháp là chủ động giao nộp cho Công an xã, phường nơi cư trú. Cơ quan Công an khuyến cáo người dân tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ thay vì cất giữ.
- Bước 1: Không sử dụng, không tháo lắp, không cho người khác mượn.
- Bước 2: Cất giữ an toàn, tránh để trẻ em tiếp cận.
- Bước 3: Mang đến hoặc báo Công an cấp xã nơi cư trú để làm thủ tục tiếp nhận.
- Bước 4: Giữ lại biên bản giao nộp để chứng minh việc tự nguyện giao nộp.
Trường hợp muốn tìm hiểu các loại vật dụng gần giống, bạn có thể xem thêm quy định về các hành vi liên quan tệ nạn, chất cấm để tránh vi phạm khác.
Căn cứ pháp lý
- Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ số 42/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025.
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình (hiệu lực 15/12/2025, thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
- Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và 2025 (các Điều 123, 128, 134, 306).
- Nghị quyết 03/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các điều 304, 305, 306, 307, 308 Bộ luật Hình sự.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định có thể được sửa đổi, bổ sung; bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành khi áp dụng vào trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Súng bắn đạn cao su có phải là vũ khí không?
Về phân loại, đây là công cụ hỗ trợ chứ không phải vũ khí quân dụng. Dù vậy, Luật 42/2024/QH15 vẫn quản lý chặt và việc sử dụng, tàng trữ, mua bán trái phép bị xử lý như hành vi vi phạm về vũ khí, công cụ hỗ trợ.
Người dân có được mua súng bắn đạn cao su để phòng thân không?
Không. Công cụ hỗ trợ chỉ trang bị cho đối tượng luật quy định, kèm giấy phép hoặc đăng ký, khai báo. Cá nhân thông thường không được tự mua để phòng thân.
Tàng trữ súng bắn đạn cao su bị phạt bao nhiêu tiền?
Nếu chưa đến mức hình sự, hành vi tàng trữ trái phép công cụ hỗ trợ có thể bị phạt 30–40 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, đồng thời bị tịch thu tang vật. Từng trường hợp cụ thể do cơ quan có thẩm quyền xác định.
Bắn súng đạn cao su làm chết người thì bị tội gì?
Tùy lỗi, người bắn có thể bị xử lý về tội giết người, cố ý gây thương tích hoặc vô ý làm chết người, đồng thời có thể bị xử lý thêm về hành vi sử dụng trái phép công cụ hỗ trợ.
Nhặt được hoặc được cho súng đạn cao su thì làm thế nào?
Bạn không nên giữ hoặc sử dụng. Hãy giao nộp ngay cho Công an cấp xã nơi cư trú để được tiếp nhận theo đúng quy định.
Tóm lại, súng bắn đạn cao su là công cụ hỗ trợ dành cho lực lượng được trang bị, không phải vật dụng tự vệ của người dân. Sử dụng sai cách có thể gây chết người, kéo theo cả xử phạt hành chính nặng và trách nhiệm hình sự. Cách an toàn nhất là không mua, không giữ, không dùng. Nếu đã lỡ giữ, bạn nên chủ động giao nộp cho cơ quan Công an.
