Bị cận không mặc nhiên được miễn nghĩa vụ quân sự. Theo quy định hiện hành, người cận thị lớn hơn 1,5 diop (độ) không được gọi nhập ngũ. Người cận từ 1,5 diop trở xuống vẫn có thể phải đi nếu Hội đồng khám sức khỏe xếp loại 1, 2 hoặc 3 và đáp ứng các tiêu chuẩn khác. Viễn thị ở mọi mức độ cũng không được gọi.
Tóm tắt nhanh
- Cận thị lớn hơn 1,5 diop: không gọi nhập ngũ (Thông tư 68/2025/TT-BQP sửa Thông tư 148/2018/TT-BQP).
- Cận đúng 1,5 diop hoặc thấp hơn: vẫn có thể được gọi nếu đủ các tiêu chuẩn còn lại.
- Cận từ 3 diop trở lên: bị chấm điểm sức khỏe từ loại 4, không đạt tiêu chuẩn sức khỏe chung.
- Viễn thị mọi mức độ: không gọi. Loạn thị và mù màu nhẹ: chưa chắc được loại.
- Đã mổ cận: xét theo thị lực không kính; nếu không đạt thì vẫn bị loại.
- Gian dối kết quả khám để trốn nghĩa vụ bị phạt 30–40 triệu đồng, nặng hơn có thể bị xử lý hình sự.
Bị cận có phải đi nghĩa vụ quân sự không?
Có thể có, tùy độ cận và kết quả khám. Nghĩa vụ quân sự được xét theo tiêu chuẩn sức khỏe chung, tính bằng điểm cho từng chỉ tiêu, trong đó có mắt. Công dân chỉ được tuyển chọn khi sức khỏe đạt loại 1, 2 hoặc 3. Riêng tật khúc xạ về mắt còn có quy định loại trừ riêng.
Điểm mốc cần nhớ là 1,5 diop. Trước đây, quy định ghi “cận thị 1,5 diop trở lên” thì không gọi nhập ngũ. Thông tư 68/2025/TT-BQP của Bộ Quốc phòng (ký ngày 03/7/2025) đã sửa điểm c khoản 3 Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP. Hiện nay nội dung là không gọi nhập ngũ người cận thị lớn hơn 1,5 diop, viễn thị các mức độ, hoặc có chỉ số BMI nhỏ hơn 18,0 hay lớn hơn 29,9.
Ngoài mắt, bạn còn phải đủ độ tuổi (từ đủ 18 đến hết 25 tuổi; đến hết 27 tuổi với người đã được tạm hoãn để học cao đẳng, đại học), có lý lịch rõ ràng, trình độ văn hóa và các chỉ tiêu sức khỏe khác đạt chuẩn.
Cận bao nhiêu độ thì không phải đi nghĩa vụ quân sự?
Bảng dưới đây tóm tắt cách áp dụng theo Thông tư 148/2018/TT-BQP (đã sửa đổi) và Thông tư 105/2023/TT-BQP về tiêu chuẩn sức khỏe.
| Mức độ cận thị | Kết quả thường gặp |
|---|---|
| Từ 1,5 diop trở xuống | Không thuộc diện loại trừ riêng về tật khúc xạ. Vẫn được xét nếu sức khỏe đạt loại 1, 2, 3 và đủ tiêu chuẩn khác. |
| Trên 1,5 diop | Không gọi nhập ngũ theo quy định loại trừ về tật khúc xạ. |
| Từ 3 diop trở lên | Bị chấm điểm từ 4 trở lên, tức sức khỏe loại 4–6, không đạt tiêu chuẩn sức khỏe chung. |
| Dưới 3 diop | Chấm điểm theo thị lực sau chỉnh kính (thường 2–3 điểm), nhưng vẫn phải đối chiếu mốc 1,5 diop ở trên. |
Lưu ý: Nhiều bài cũ vẫn ghi “cận từ 1,5 độ là không đi”. Đó là quy định trước khi có Thông tư 68/2025/TT-BQP. Bạn nên căn cứ kết luận của Hội đồng khám sức khỏe tại địa phương, vì họ áp dụng văn bản hiện hành.
Cận một mắt, cận đúng 1,5 độ thì sao?
Cận đúng 1,5 diop có phải đi nghĩa vụ không?
Có thể phải đi. Quy định hiện nay chỉ loại trừ người cận lớn hơn 1,5 diop, nên mức đúng 1,5 diop không bị loại theo điều khoản này. Bạn vẫn phải được xếp sức khỏe loại 1–3 ở tất cả chỉ tiêu.
Cận một mắt có phải đi nghĩa vụ quân sự không?
Khi khám, thị lực được tính cho từng mắt và tổng thị lực hai mắt. Nếu thị lực không kính hai mắt không đạt 19/10, nhân viên chuyên môn đo tiếp thị lực sau chỉnh kính và cho điểm theo kết quả tối đa. Một mắt cận nặng thường kéo điểm xuống. Nhiều hướng dẫn cho rằng cận trên 1,5 diop ở một mắt vẫn thuộc diện không gọi. Kết luận cuối cùng thuộc về Hội đồng khám sức khỏe, nên bạn nên mang kết quả đo khúc xạ gần nhất.
Ví dụ: Bạn nam 19 tuổi, cận 1,25 diop cả hai mắt, thị lực sau chỉnh kính 10/10, các chỉ tiêu khác loại 1–2. Bạn vẫn đủ điều kiện và có thể nhận lệnh gọi nhập ngũ. Nếu một người khác cận 2 diop, người này thuộc diện không gọi nhập ngũ.
Viễn thị, loạn thị, mù màu có phải đi nghĩa vụ không?
- Viễn thị: không gọi nhập ngũ ở mọi mức độ theo quy định loại trừ về tật khúc xạ.
- Loạn thị: theo Thông tư 105/2023/TT-BQP, loạn thị sinh lý hoặc dưới 1 diop chấm 2 điểm, từ 1 diop trở lên chấm 3 điểm. Vì vậy loạn thị đơn thuần không còn tự động bị loại như thời Thông tư liên tịch 16/2016. Nếu bạn vừa loạn thị vừa cận trên 1,5 diop hoặc có viễn thị thì vẫn thuộc diện không gọi.
- Mù màu: mù màu trục xanh lá – đỏ mức độ nhẹ chấm 3 điểm, vẫn có thể đạt. Các mức nặng hơn bị chấm điểm cao hơn và không đạt.
Lưu ý: Thông tư 105/2023/TT-BQP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP. Bạn nên hỏi Ban Chỉ huy quân sự cấp xã hoặc xem thông báo của Hội đồng khám sức khỏe để biết bảng điểm đang áp dụng.
Đã mổ cận (Lasik, SMILE…) có phải đi nghĩa vụ không?
Người đã phẫu thuật được chấm điểm theo thị lực không kính, sau đó cộng thêm 1 điểm. Theo hướng dẫn của Thông tư 105/2023/TT-BQP, tổng thị lực hai mắt không kính ở mức 18/10 hoặc 19/10 thì vẫn có thể đạt. Các mức thấp hơn thường bị loại.
Ví dụ: Một người đã mổ, đo không kính còn 9/10 một mắt. Điểm thị lực ban đầu là 3, cộng 1 điểm thành 4 nên bị xếp sức khỏe loại 4, không đạt tiêu chuẩn chung. Nếu thị lực hồi phục tốt, bạn có thể được xét lại khi còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ.
Cận thị là được tạm hoãn hay được miễn?
Về bản chất pháp lý, cận thị nặng là trường hợp chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ, thuộc diện tạm hoãn hoặc không gọi nhập ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe. Đây không phải diện “miễn” theo nghĩa của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015. Diện miễn gọi nhập ngũ dành cho các đối tượng chính sách như con liệt sĩ, con thương binh hạng một.
Vì vậy, nếu sau này tình trạng mắt thay đổi (ví dụ phẫu thuật thành công) và bạn vẫn còn trong độ tuổi, bạn có thể bị gọi khám lại. Người hết độ tuổi gọi nhập ngũ thì không còn bị gọi.
Quy trình khám sức khỏe và việc cần làm khi có lệnh gọi
- Bước 1: Đăng ký nghĩa vụ quân sự. Công dân đủ 17 tuổi trở lên đăng ký tại cơ quan quân sự ở nơi cư trú. Nếu bạn ở trọ, hãy xem hướng dẫn đăng ký tạm trú online để cập nhật nơi ở hợp pháp.
- Bước 2: Nhận quyết định gọi sơ tuyển và khám sức khỏe. Việc khám thường diễn ra vào cuối năm để chuẩn bị cho đợt giao quân tháng 2 hoặc tháng 3 năm sau. Hội đồng nghĩa vụ quân sự do chính quyền cấp xã tổ chức theo mô hình hai cấp hiện nay.
- Bước 3: Chuẩn bị giấy tờ. Mang thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn (xem làm căn cước công dân ở đâu nếu cần cấp đổi). Mang theo kết quả đo khúc xạ, đơn thuốc hoặc hồ sơ phẫu thuật mắt (nếu có). Nếu cần bản sao hồ sơ, bạn có thể tham khảo chứng thực sơ yếu lý lịch ở đâu.
- Bước 4: Khám và nhận kết luận. Hội đồng chấm điểm các chỉ tiêu (thể lực, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, nội, ngoại, da liễu…) rồi xếp loại sức khỏe. Bạn có quyền hỏi kết quả và khiếu nại nếu không đồng ý.
- Bước 5: Nhận quyết định gọi nhập ngũ hoặc kết luận tạm hoãn. Nếu thuộc diện không gọi, bạn được ghi nhận tại địa phương và có thể được xét lại ở các kỳ sau nếu còn trong độ tuổi.
Gian dối hoặc trốn khám để tránh nghĩa vụ bị xử lý thế nào?
Cảnh báo: Cố ý làm sai lệch kết quả khám sức khỏe, nhờ người khác khám hộ hoặc dùng giấy tờ sức khỏe không đúng để tránh đi nghĩa vụ là hành vi vi phạm pháp luật. Việc “mua” giấy khám sức khỏe cũng không hợp pháp, bạn có thể xem phân tích tại bài mua giấy khám sức khỏe có được không.
Theo Nghị định 218/2025/NĐ-CP, thay cho quy định xử phạt cũ tại Nghị định 120/2013/NĐ-CP, mức phạt hành chính gồm:
| Hành vi | Mức phạt |
|---|---|
| Không có mặt đúng thời gian, địa điểm tập trung sơ tuyển, không có lý do chính đáng | 3 – 5 triệu đồng |
| Không nhận quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe, không có lý do chính đáng | 5 – 8 triệu đồng |
| Không có mặt đúng thời gian, địa điểm khám sức khỏe, không có lý do chính đáng | 15 – 20 triệu đồng |
| Gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của chính mình để trốn nghĩa vụ | 30 – 40 triệu đồng |
| Không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe | 50 – 75 triệu đồng |
Nếu trốn tránh nghĩa vụ quân sự bằng cách tự gây thương tích, giả bệnh hoặc hành vi gian dối khác, bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự. Mức phạt cơ bản là cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Trường hợp vắng mặt vì lý do chính đáng (ốm nặng có xác nhận của cơ sở y tế, thiên tai, không nhận được lệnh gọi…) thì không bị xử phạt, nhưng bạn nên báo và chứng minh với chính quyền cấp xã.
Căn cứ pháp lý
- Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (số 78/2015/QH13), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Dân quân tự vệ 2019 và Luật số 98/2025/QH15.
- Thông tư 148/2018/TT-BQP quy định tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, sửa đổi bởi Thông tư 68/2025/TT-BQP ngày 03/7/2025.
- Thông tư 105/2023/TT-BQP quy định tiêu chuẩn sức khỏe, khám sức khỏe (hiệu lực từ 01/01/2024), sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP; thay thế Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP.
- Nghị định 218/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), Điều 332.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Tiêu chuẩn sức khỏe có thể được Bộ Quốc phòng điều chỉnh, nên hãy đối chiếu thông báo của địa phương trước kỳ khám.
Câu hỏi thường gặp
Cận 1,5 độ có phải đi nghĩa vụ quân sự không?
Có thể có. Từ khi Thông tư 68/2025/TT-BQP có hiệu lực, chỉ người cận lớn hơn 1,5 diop mới không được gọi nhập ngũ. Người cận đúng 1,5 diop vẫn được xét nếu sức khỏe đạt loại 1, 2 hoặc 3.
Cận 2 độ, 3 độ có đi nghĩa vụ không?
Không được gọi nhập ngũ vì vượt ngưỡng 1,5 diop. Người cận từ 3 diop trở lên còn bị chấm điểm sức khỏe loại 4 trở lên, không đạt tiêu chuẩn sức khỏe chung.
Loạn thị có phải đi nghĩa vụ quân sự không?
Loạn thị đơn thuần được chấm 2–3 điểm nên vẫn có thể đạt. Nếu kèm cận trên 1,5 diop hoặc viễn thị thì thuộc diện không gọi nhập ngũ.
Mổ cận xong có bị gọi đi nghĩa vụ không?
Có thể. Hội đồng xét theo thị lực không kính sau mổ, cộng thêm 1 điểm. Chỉ người có tổng thị lực hai mắt không kính đạt mức quy định (18/10 hoặc 19/10) mới đủ tiêu chuẩn.
Được tạm hoãn vì cận thị thì có bị gọi lại không?
Có thể, nếu sức khỏe thay đổi và bạn vẫn còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ. Khi hết độ tuổi (quá 25 tuổi, hoặc quá 27 tuổi với người được tạm hoãn để học đại học, cao đẳng) thì không bị gọi nữa.
Không đi khám nghĩa vụ vì cho rằng mình bị cận thì sao?
Không được tự quyết định. Vắng mặt không có lý do chính đáng bị phạt 15–20 triệu đồng. Bạn vẫn phải có mặt để Hội đồng đo và kết luận.
Tóm lại, bị cận chỉ được loại khỏi diện nhập ngũ khi độ cận lớn hơn 1,5 diop hoặc điểm sức khỏe vượt loại 3. Bạn nên chuẩn bị kết quả đo khúc xạ rõ ràng, có mặt đầy đủ khi có quyết định gọi khám và chỉ dựa vào kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
