An ninh sân bay có phải công an không? Một phần là có. Từ 01/03/2025, Bộ Công an tiếp nhận chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ bảo đảm an ninh hàng không. Lực lượng kiểm soát an ninh hàng không hiện nay gồm cán bộ, chiến sĩ công an và cả nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp hàng không. Nhóm thứ hai không mang quân hàm công an, nhưng làm việc theo quy định và sự quản lý của Bộ Công an.
Tóm tắt nhanh
- Bộ Công an là cơ quan quản lý nhà nước về an ninh hàng không và là Nhà chức trách an ninh hàng không Việt Nam.
- Lực lượng kiểm soát an ninh hàng không gồm cán bộ, chiến sĩ công an và nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp (hãng hàng không, doanh nghiệp cảng).
- Hành khách phải tuân thủ hướng dẫn, chấp hành soi chiếu người và hành lý xách tay.
- Lục soát người chỉ được thực hiện trong các trường hợp luật định, phải lập biên bản, nam lục soát nam, nữ lục soát nữ.
- Vi phạm an ninh hàng không có thể bị phạt hành chính, cấm bay từ 3 tháng đến vĩnh viễn, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
An ninh sân bay là gì?
Trong đời sống, “an ninh sân bay” là cách gọi chung cho lực lượng và các biện pháp bảo vệ cảng hàng không, sân bay: kiểm tra giấy tờ, soi chiếu hành lý, canh gác khu vực hạn chế, tuần tra giữ trật tự. Trong văn bản pháp luật, thuật ngữ chính xác là an ninh hàng không và lực lượng kiểm soát an ninh hàng không.
Theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 (Luật số 130/2025/QH15), luật được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/7/2026. Luật quy định lực lượng kiểm soát an ninh hàng không được tổ chức để thực hiện các biện pháp bảo đảm an ninh hàng không, trật tự, an toàn xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Nghị định 215/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, ban hành ngày 18/06/2026 và có hiệu lực từ 01/07/2026.
An ninh sân bay có phải công an không?
Câu trả lời phụ thuộc vào bạn đang hỏi về nhóm nào trong lực lượng an ninh sân bay.
Trước đây: không hoàn toàn thuộc công an
Trước đây, công tác bảo đảm an ninh hàng không do ngành giao thông vận tải và các đơn vị khai thác cảng hàng không đảm nhiệm. Vì vậy nhiều người quen nhìn nhân viên an ninh sân bay như lực lượng bảo vệ của doanh nghiệp, không phải công an. Đây cũng là lý do câu hỏi này được tìm kiếm nhiều.
Hiện nay: Bộ Công an giữ vai trò chủ đạo
Từ ngày 01/3/2025, Bộ Công an chính thức tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về an ninh hàng không. Luật Hàng không dân dụng 2025 tiếp tục khẳng định điều này: cơ quan quản lý nhà nước về an ninh hàng không là Bộ Công an, và Nhà chức trách an ninh hàng không Việt Nam là Bộ Công an.
Về lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ, Nghị định 215/2026/NĐ-CP quy định lực lượng kiểm soát an ninh hàng không gồm hai nhóm chính:
- Cán bộ, chiến sĩ công an: cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ kiểm soát an ninh hàng không, tham mưu quản lý nhà nước thuộc Bộ Công an. Nhóm này là công an nhân dân.
- Nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp (hãng hàng không, doanh nghiệp cảng hàng không…): có hệ thống tổ chức an ninh độc lập, và nhân viên kiểm soát an ninh hàng không phải được đào tạo, huấn luyện, cấp giấy phép, năng định theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an. Nhóm này không phải công an, nhưng thực hiện nhiệm vụ theo chương trình an ninh được cơ quan nhà nước phê duyệt.
Lưu ý: Nghị định cũng nêu rõ bảo đảm an ninh hàng không là trách nhiệm của nhiều chủ thể, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt. Vì vậy, nói “an ninh sân bay là công an” chỉ đúng một phần; chính xác hơn là lực lượng này đặt dưới sự quản lý, chỉ đạo của Bộ Công an.
Phân biệt các lực lượng tại sân bay
Tại sân bay, bạn gặp nhiều lực lượng khác nhau. Mỗi nhóm có chức năng riêng:
| Lực lượng | Chức năng chính | Có phải công an? |
|---|---|---|
| Cán bộ, chiến sĩ kiểm soát an ninh hàng không (thuộc Bộ Công an) | Soi chiếu, kiểm soát ra vào khu vực hạn chế, giữ trật tự, xử lý vi phạm | Có |
| Nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp hàng không | Soi chiếu hành khách, hành lý, hàng hóa; bảo vệ tàu bay, khu vực hạn chế theo chương trình an ninh | Không (phải được Bộ Công an đào tạo, cấp phép) |
| Công an làm nhiệm vụ xuất nhập cảnh | Kiểm tra hộ chiếu, thị thực, quản lý xuất nhập cảnh | Có |
| Công an cấp xã, phường nơi có sân bay | Phối hợp giữ an ninh, trật tự khu vực công cộng, địa bàn | Có |
| Nhân viên hãng bay (làm thủ tục, soát vé) | Làm thủ tục vận chuyển, kiểm tra thẻ lên tàu bay, giấy tờ nhân thân | Không |
Nghị định 215/2026/NĐ-CP quy định lực lượng kiểm soát an ninh hàng không tại cảng hàng không chủ trì, phối hợp Công an cấp xã, phường lân cận và người khai thác cảng hàng không để bảo đảm an ninh, trật tự xã hội tại khu vực công cộng thuộc cảng hàng không.
Làm sao nhận biết nhân viên an ninh sân bay?
Luật quy định lực lượng này có trang phục, phù hiệu, cấp hiệu riêng theo quy định. Nhân viên làm việc trong khu vực hạn chế còn phải đeo thẻ, giấy phép kiểm soát an ninh. Thông tư 115/2026/TT-BCA (hiệu lực 01/07/2026) quy định về thẻ, giấy phép, chứng nhận an ninh hàng không. Nếu bạn muốn hiểu thêm về trang phục của công an nói chung, có thể xem bài quy định trang phục công an nhân dân.
Nhiệm vụ và quyền hạn của an ninh sân bay
Theo Nghị định 215/2026/NĐ-CP và Thông tư 14/2026/TT-BCA (hiệu lực từ 03/02/2026), lực lượng kiểm soát an ninh hàng không có các nhiệm vụ chính sau:
- Kiểm tra, soi chiếu an ninh đối với hành khách, hành lý xách tay, hành lý ký gửi, hàng hóa, bưu gửi.
- Kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực hạn chế.
- Giữ trật tự: thiết lập chốt canh gác, tổ chức tuần tra, kiểm soát, duy trì trật tự tại khu vực công cộng thuộc cảng hàng không; xử lý kịp thời hành vi vi phạm, hành lý không xác định được chủ, người hoặc đồ vật có dấu hiệu uy hiếp an ninh hàng không.
- Giám sát, bảo đảm an ninh tàu bay khi đỗ tại sân bay.
- Đối phó hành vi can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động hàng không dân dụng.
Luật cũng cho phép lực lượng này được trang bị, sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ, thiết bị, phương tiện để thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật. Với giám sát viên an ninh hàng không, luật quy định khi làm nhiệm vụ phải xuất trình thẻ, có quyền vào khu vực hạn chế, yêu cầu cung cấp thông tin, đình chỉ hành vi vi phạm và lập biên bản.
Soi chiếu, lục soát người tại sân bay: khi nào, ai quyết định?
Soi chiếu (qua máy soi, cổng từ, thiết bị dò kim loại) là biện pháp kiểm tra thông thường với mọi hành khách. Còn lục soát an ninh hàng không là biện pháp mạnh hơn, chỉ áp dụng trong những trường hợp được pháp luật quy định, chẳng hạn khi có dấu hiệu nghi vấn qua soi chiếu. Nghị định 215/2026/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp lực lượng kiểm soát an ninh hàng không được lục soát người tại sân bay.
Một số nguyên tắc bạn nên biết:
- Lục soát người phải bảo đảm nguyên tắc nam lục soát nam, nữ lục soát nữ.
- Mọi hoạt động lục soát an ninh hàng không đều phải được lập biên bản.
- Lực lượng này không lục soát đối với trường hợp được hưởng quyền bất khả xâm phạm theo quy định của pháp luật (ví dụ viên chức ngoại giao).
- Thẩm quyền quyết định lục soát thuộc cấp chỉ huy tại mục tiêu, theo Nghị định 215/2026/NĐ-CP, không phải mỗi nhân viên tự quyết.
Đây là biện pháp liên quan đến thân thể công dân, vì vậy luôn phải đúng căn cứ và trình tự. Bạn có thể tìm hiểu thêm ở bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Hành khách cần lưu ý gì khi qua cổng an ninh?
- Chuẩn bị giấy tờ nhân thân. Hãng hàng không chỉ chấp nhận vận chuyển khi hành khách có thẻ lên tàu bay và giấy tờ về nhân thân (hoặc dữ liệu xác thực sinh trắc học, hoặc thông tin nhân thân điện tử có giá trị tương đương). Nếu cần làm thẻ căn cước, xem hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online hoặc cách tra số thẻ căn cước online.
- Tuân thủ hướng dẫn. Hành khách phải tuân thủ mọi hướng dẫn, yêu cầu của lực lượng kiểm soát an ninh hàng không và chấp hành quy trình soi chiếu đối với người và hành lý xách tay. Hành khách từ chối soi chiếu có thể bị từ chối vận chuyển.
- Xác nhận đúng hành lý ký gửi. Nhân viên làm thủ tục phải yêu cầu từng hành khách xác định đúng hành lý ký gửi của mình, không làm thủ tục nhóm (trừ trường hợp được phép).
- Không mang vật cấm, vật phẩm nguy hiểm. Dao, vật sắc nhọn, chất dễ cháy nổ, công cụ hỗ trợ… có thể bị cấm hoặc hạn chế. Bạn nên tìm hiểu trước về bình xịt hơi cay tự vệ và các loại vũ khí, công cụ tự vệ được mang trước khi quyết định mang theo.
- Giữ thái độ hợp tác. Nếu thấy việc kiểm tra chưa đúng quy định, hãy yêu cầu người kiểm tra xuất trình thẻ, giải thích căn cứ và phản ánh với chỉ huy ca trực hoặc cơ quan có thẩm quyền, không to tiếng hay chống đối.
Vi phạm an ninh hàng không bị xử lý thế nào?
Cấm bay
Nghị định 215/2026/NĐ-CP quy định các mức cấm vận chuyển bằng đường hàng không. Cụ thể, cấm bay từ 3 – 12 tháng đối với hành khách gây rối; phát ngôn đe dọa hoặc tung tin giả về bom mìn, chất nổ, chất phóng xạ, vũ khí sinh học/hóa học; sử dụng giấy tờ giả đi tàu bay; vi phạm trật tự an toàn xã hội tại cảng hàng không. Với người đã bị xử lý mà vẫn tái phạm, thời hạn cấm có thể trên 12 tháng đến 24 tháng. Trường hợp nghiêm trọng có thể bị cấm bay vĩnh viễn. Cục Quản lý xuất nhập cảnh là cơ quan quyết định.
Xử phạt hành chính và hình sự
Hành vi vi phạm an ninh hàng không còn bị xử phạt hành chính theo Nghị định 162/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 17/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/03/2026). Hành vi nghiêm trọng như đe dọa đặt bom, cướp phá, can thiệp bất hợp pháp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt cụ thể phụ thuộc từng hành vi, nên bạn cần đối chiếu đúng điều khoản trước khi áp dụng.
Cảnh báo: Đùa về bom, mìn, vũ khí tại sân bay, dùng giấy tờ giả hoặc cố tình mang vật phẩm nguy hiểm lên tàu bay không phải chuyện nhỏ. Ngoài bị cấm bay, bạn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị xử lý hình sự.
Câu hỏi thường gặp
An ninh sân bay có phải công an không?
Một phần là công an. Từ 01/03/2025, Bộ Công an quản lý nhà nước về an ninh hàng không và cung cấp dịch vụ bảo đảm an ninh. Lực lượng kiểm soát an ninh gồm cán bộ, chiến sĩ công an và nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp hàng không; nhóm sau không phải công an nhưng phải được đào tạo, cấp phép theo quy định của Bộ Công an.
Nhân viên an ninh hàng không có quyền lục soát người không?
Có, nhưng chỉ trong các trường hợp luật định và do người có thẩm quyền quyết định. Việc lục soát phải lập biên bản, nam lục soát nam, nữ lục soát nữ, và không áp dụng với người được hưởng quyền bất khả xâm phạm.
Từ chối soi chiếu an ninh có sao không?
Có. Hành khách phải chấp hành quy trình soi chiếu người và hành lý xách tay. Nếu từ chối, hãng hàng không có thể không vận chuyển bạn. Nếu kèm hành vi gây rối, bạn còn có thể bị xử phạt hoặc cấm bay.
Vì sao trước đây an ninh sân bay không thuộc công an?
Trước 01/03/2025, quản lý nhà nước về an ninh hàng không chủ yếu thuộc ngành giao thông vận tải, còn việc kiểm soát do doanh nghiệp cảng, hãng bay đảm nhiệm. Sau khi chuyển giao, Bộ Công an trở thành Nhà chức trách an ninh hàng không; Luật Hàng không dân dụng 2025 và Nghị định 215/2026 đã luật hóa việc này.
Bảo vệ sân bay và an ninh hàng không có giống nhau không?
Không hoàn toàn. Nhân viên bảo vệ thông thường chủ yếu giữ gìn tài sản, trật tự trong phạm vi doanh nghiệp. Nhân viên kiểm soát an ninh hàng không thực hiện các biện pháp an ninh theo luật chuyên ngành, phải có giấy phép, năng định và chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhà chức trách an ninh hàng không.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hàng không dân dụng Việt Nam số 130/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 215/2026/NĐ-CP ngày 18/06/2026 của Chính phủ về an ninh hàng không (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Thông tư 14/2026/TT-BCA quy định chi tiết Chương trình an ninh hàng không và kiểm soát chất lượng an ninh hàng không Việt Nam (hiệu lực từ 03/02/2026).
- Thông tư 115/2026/TT-BCA quy định về thẻ, giấy phép, chứng nhận an ninh hàng không (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 162/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng, sửa đổi bởi Nghị định 17/2026/NĐ-CP.
- Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ về việc Bộ Công an tiếp nhận chức năng quản lý nhà nước về an ninh hàng không từ 01/03/2025.
Tóm lại, an ninh sân bay hiện nay do Bộ Công an quản lý và giữ vai trò chủ đạo. Người làm nhiệm vụ có thể là công an hoặc nhân viên kiểm soát an ninh của doanh nghiệp được cấp phép. Dù thuộc nhóm nào, họ đều phải làm đúng thẩm quyền, trình tự, còn hành khách có nghĩa vụ chấp hành quy trình kiểm tra. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
