Bộ luật Tố tụng dân sự không quy định hòa giải bao nhiêu lần thì phải xét xử. Tòa án có nghĩa vụ tiến hành hòa giải trước khi mở phiên tòa. Nếu các bên không thỏa thuận được, Tòa lập biên bản hòa giải không thành rồi đưa vụ án ra xét xử. Thực tế, đa số vụ án chỉ có một phiên hòa giải chính thức trước khi xét xử.
Tóm tắt nhanh
- Luật không giới hạn số lần hòa giải; không có quy định “hòa giải đủ 2 hoặc 3 lần mới được xét xử”.
- Trong vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, Tòa án phải tổ chức phiên hòa giải trước khi xét xử, trừ vụ án không được hoặc không thể hòa giải.
- Hòa giải không thành, Tòa lập biên bản và chuyển sang giai đoạn đưa vụ án ra xét xử.
- Các bên vẫn có thể thỏa thuận với nhau ở bất kỳ giai đoạn nào, kể cả tại phiên tòa.
- Vụ án hình sự, hành chính có cơ chế riêng, không áp dụng hòa giải như vụ án dân sự.
Hòa giải mấy lần thì được đưa ra xét xử?
Đây là câu hỏi nhiều người đặt ra khi đang có tranh chấp dân sự hoặc nộp đơn ly hôn. Câu trả lời ngắn gọn: pháp luật không ấn định số lần hòa giải. Điều luật chỉ yêu cầu Tòa án phải tiến hành hòa giải để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án. Khi đã hòa giải mà không đạt kết quả, Tòa không bắt buộc phải tổ chức thêm các lần hòa giải khác.

Trong thực tế xét xử, quy trình thường diễn ra như sau:
- Một phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải (thường gộp chung hoặc tách thành hai nội dung liền nhau).
- Nếu một bên vắng mặt có lý do chính đáng hoặc các bên cho thấy có khả năng thỏa thuận, Thẩm phán có thể hoãn, tổ chức lại phiên hòa giải.
- Nếu các bên đều dứt khoát không thỏa thuận được, Tòa lập biên bản hòa giải không thành.
Vì vậy, “hòa giải mấy lần” phụ thuộc vào diễn biến cụ thể của vụ án chứ không có con số cố định. Đừng nhầm với việc một số nơi gọi chung là “hòa giải lần 1, lần 2”: đó là cách gọi theo thực tiễn, không phải quy định của luật.
Quy trình hòa giải tại Tòa án
Sau khi thụ lý vụ án, Thẩm phán được phân công giải quyết sẽ chuẩn bị xét xử, trong đó có bước hòa giải. Các bước cơ bản:

- Bước 1 – Thông báo phiên họp: Tòa gửi giấy triệu tập cho nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để tham dự phiên họp và hòa giải.
- Bước 2 – Tiến hành hòa giải: Thẩm phán chủ trì, có thư ký. Tòa nêu nội dung tranh chấp, giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý để các bên cân nhắc.
- Bước 3 – Lập biên bản: Kết quả hòa giải (thành hoặc không thành) được ghi vào biên bản, có chữ ký của những người tham gia.
- Bước 4 – Xử lý kết quả: Nếu hòa giải thành, Tòa ra quyết định công nhận sự thỏa thuận sau thời hạn để các bên cân nhắc, thay đổi ý kiến (theo luật hiện hành là 07 ngày). Nếu không thành, Thẩm phán tiếp tục chuẩn bị xét xử.
- Bước 5 – Đưa vụ án ra xét xử: Thẩm phán ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, rồi Tòa gửi giấy triệu tập tham dự phiên tòa.
Lưu ý: Hòa giải thành mà không ai thay đổi ý kiến thì quyết định công nhận sự thỏa thuận có hiệu lực pháp luật ngay, không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm thông thường. Vì vậy, hãy đọc kỹ nội dung trước khi ký biên bản.
Ngay cả khi vụ án đã ra xét xử, Hội đồng xét xử vẫn có thể cho các bên thỏa thuận lại tại phiên tòa sơ thẩm. Nếu các bên đạt được thỏa thuận và thỏa thuận đó không trái luật, không trái đạo đức xã hội, Tòa ghi nhận trong bản án hoặc quyết định tương ứng.
Những vụ án không hòa giải được
Không phải vụ án dân sự nào cũng hòa giải. Bộ luật Tố tụng dân sự chia thành hai nhóm:
Vụ án không được hòa giải
Gồm các vụ yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại đối với tài sản của Nhà nước, và những vụ phát sinh từ giao dịch trái pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội. Với các vụ này, Tòa không tổ chức hòa giải mà chuyển thẳng sang xét xử.
Vụ án không tiến hành hòa giải được
Gồm các trường hợp như: bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập đã được triệu tập hợp lệ hai lần mà vẫn vắng mặt; đương sự không thể tham gia vì lý do chính đáng; đương sự là người mất năng lực hành vi dân sự; hoặc có đương sự đề nghị không tiến hành hòa giải. Khi đó Tòa lập biên bản và đưa vụ án ra xét xử.
Cảnh báo: Vắng mặt nhiều lần không lý do chính đáng có thể khiến Tòa xét xử vắng mặt, làm bạn mất cơ hội trình bày ý kiến và bảo vệ quyền lợi. Hãy nhận và đọc kỹ giấy triệu tập, trả lời kịp thời cho Tòa.
Hòa giải ly hôn có phải làm nhiều lần không?
Với ly hôn, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định Tòa án phải tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Hòa giải nhằm giúp vợ chồng xem xét lại quyết định. Nếu hòa giải không thành và có căn cứ cho thấy tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được thì Tòa giải quyết cho ly hôn.
Với ly hôn thuận tình, hòa giải đoàn tụ không thành thì Tòa công nhận thuận tình ly hôn và thỏa thuận về con, tài sản nếu bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ chồng và con. Với ly hôn đơn phương, Tòa vẫn hòa giải nhưng nếu một bên không đồng ý ly hôn, Tòa sẽ đưa vụ án ra xét xử sau khi hòa giải không thành. Bạn có thể tham khảo thêm điều kiện tại bài ly hôn đơn phương cần những điều kiện gì, cũng như thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu. Nếu cần chuẩn bị đơn, xem thêm mẫu đơn ly hôn viết tay.
Lưu ý: Một bên cố tình vắng mặt để kéo dài không làm vụ án bị đình trệ vô thời hạn. Nếu đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần, Tòa có thể lập biên bản không hòa giải được và tiếp tục giải quyết theo luật.
Hòa giải tranh chấp đất đai: khác gì hòa giải tại Tòa?
Tranh chấp đất đai có thêm bước hòa giải ở cơ sở. Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã, phường, đặc khu), không còn cấp huyện. Vì vậy, việc hòa giải tranh chấp đất đai do UBND cấp xã nơi có đất phối hợp tổ chức, thường có sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên, tổ hòa giải ở cơ sở.
Điểm khác biệt:
- Hòa giải ở UBND cấp xã là thủ tục hành chính, kết quả được lập biên bản, không phải bản án.
- Hòa giải tại Tòa án là bước trong tố tụng; thỏa thuận thành được Tòa ra quyết định công nhận và có thể thi hành án.
- Hòa giải ở cấp xã không thành vẫn có thể khởi kiện ra Tòa theo quy định của Luật Đất đai 2024 và pháp luật tố tụng. Bạn nên kiểm tra quy định hiện hành về hồ sơ cần kèm theo khi nộp đơn.
Với giao dịch mua bán đất bằng giấy tay phát sinh tranh chấp, bạn nên xem thêm hướng dẫn tại bài cách làm giấy tờ mua bán đất viết tay theo quy định pháp luật để hiểu giá trị pháp lý của giấy tờ.
Hòa giải trước khi khởi kiện
Ngoài hòa giải trong quá trình Tòa giải quyết vụ án, pháp luật còn có cơ chế hòa giải, đối thoại tại Tòa án theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020. Người khởi kiện có thể yêu cầu hòa giải trước khi nộp đơn, do hòa giải viên được Tòa án công nhận thực hiện. Nếu hòa giải thành, Tòa có thể ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành. Nếu không thành, người khởi kiện vẫn có quyền khởi kiện vụ án theo thủ tục chung.
Cơ chế này giúp rút ngắn thời gian giải quyết, giảm chi phí và giữ quan hệ giữa các bên. Ví dụ, hai người bạn tranh chấp khoản vay không có tài sản bảo đảm có thể chọn hòa giải trước, sau đó mới tính đến khởi kiện. Nếu có giấy tờ vay, bạn có thể xem mẫu giấy ghi nợ viết tay để biết nội dung cần có.
Từ lúc hòa giải không thành đến khi xét xử mất bao lâu?
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án dân sự thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý, vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan có thể gia hạn thêm không quá 02 tháng. Trong thời hạn đó, Tòa phải hoàn tất việc hòa giải và các thủ tục chuẩn bị khác. Sau đó, Thẩm phán ra quyết định đưa vụ án ra xét xử và mở phiên tòa trong thời hạn luật định (thông thường 01 tháng, có thể kéo dài đến 02 tháng nếu có lý do chính đáng).
| Giai đoạn | Nội dung | Ghi chú |
|---|---|---|
| Thụ lý vụ án | Tòa nhận đơn, thông báo thụ lý | Nộp tiền tạm ứng án phí theo thông báo |
| Chuẩn bị xét xử | Thu thập chứng cứ, tổ chức phiên họp, hòa giải | Thông thường 04 tháng, có thể gia hạn |
| Hòa giải không thành | Lập biên bản hòa giải không thành | Không giới hạn số lần theo luật |
| Đưa vụ án ra xét xử | Quyết định đưa vụ án ra xét xử, triệu tập các bên | Mở phiên tòa trong thời hạn luật định |
Từ 01/07/2025, Tòa án nhân dân khu vực thay thế Tòa án nhân dân cấp huyện, thực hiện thẩm quyền xét xử sơ thẩm đối với phần lớn vụ án dân sự, hôn nhân gia đình. Khi nộp đơn, bạn cần xác định đúng Tòa án có thẩm quyền theo nơi cư trú của bị đơn hoặc nơi có bất động sản đang tranh chấp.
Về quyền lợi cá nhân trong quá trình tố tụng, bạn cũng có thể tham khảo bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân để hiểu thêm các quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ.
Lưu ý về án hình sự: Vụ án hình sự không có thủ tục hòa giải bắt buộc như vụ án dân sự. Với một số tội chỉ khởi tố khi có yêu cầu của bị hại, bị hại có thể rút yêu cầu nếu đã thỏa thuận với người bị tố cáo, và cơ quan tiến hành tố tụng xem xét theo quy định. Phần bồi thường dân sự trong vụ án hình sự cũng có thể được các bên thỏa thuận.
Tổng kết
Pháp luật không quy định hòa giải mấy lần thì xét xử. Điều quan trọng là Tòa án đã tổ chức hòa giải đúng quy định và các bên không thỏa thuận được. Khi đó vụ án sẽ được đưa ra xét xử. Bạn nên tham gia đầy đủ các phiên hòa giải, đọc kỹ biên bản và cân nhắc lợi ích lâu dài trước khi quyết định. Thông tin cập nhật tháng 10/2026; do quy định tố tụng có thể được sửa đổi, bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành khi áp dụng vào vụ việc cụ thể.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung) – các quy định về chuẩn bị xét xử, hòa giải và công nhận sự thỏa thuận của đương sự.
- Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020.
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014 – quy định về giải quyết ly hôn tại Tòa án.
- Luật Hòa giải ở cơ sở 2013.
- Luật Đất đai 2024 – quy định về giải quyết tranh chấp đất đai.
- Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 – Tòa án nhân dân khu vực từ 01/07/2025.
Câu hỏi thường gặp
Hòa giải không thành thì có bị xét xử ngay không?
Không xét xử ngay. Sau khi lập biên bản hòa giải không thành, Thẩm phán hoàn tất các thủ tục chuẩn bị xét xử rồi ra quyết định đưa vụ án ra xét xử và triệu tập các bên đến phiên tòa.
Có thể từ chối hòa giải tại Tòa án không?
Hòa giải dựa trên sự tự nguyện. Bạn có thể nêu ý kiến không đồng ý hòa giải, nhưng Tòa vẫn có thể xem xét các điều kiện luật định để quyết định có tiến hành hòa giải hay không. Hãy trao đổi rõ với Thẩm phán và ghi nhận ý kiến vào biên bản.
Hòa giải thành rồi có được kháng cáo không?
Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự có hiệu lực pháp luật ngay, không bị kháng cáo theo thủ tục phúc thẩm. Chỉ khi có căn cứ đặc biệt theo luật, quyết định này mới bị xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.
Ly hôn thì Tòa hòa giải mấy lần?
Luật không quy định số lần cụ thể. Thông thường Tòa tổ chức một phiên hòa giải, có thể thêm phiên khác nếu thấy khả năng đoàn tụ hoặc đương sự vắng mặt có lý do chính đáng. Nếu hòa giải không thành và có căn cứ ly hôn, Tòa sẽ giải quyết.
Hòa giải tại UBND xã có thay thế hòa giải tại Tòa án không?
Không. Hòa giải ở cấp xã là thủ tục ở cơ sở, còn hòa giải tại Tòa là giai đoạn trong tố tụng. Dù đã hòa giải ở xã không thành, khi Tòa thụ lý vụ án, Tòa vẫn tổ chức hòa giải theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.











