Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì? Quy định mới 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì? Quy định mới 2026

Giấy phép xây dựng có thời hạn là loại giấy phép cấp cho công trình, nhà ở riêng lẻ nằm trong khu vực đã có quy hoạch được công bố nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất. Công trình chỉ được tồn tại đến thời điểm ghi trong giấy phép. Khi Nhà nước thu hồi đất, chủ công trình phải tự phá dỡ theo cam kết.

Tóm tắt nhanh

  • Giấy phép xây dựng có thời hạn là một trong 3 loại giấy phép theo Luật Xây dựng 2025 (cùng với giấy phép xây dựng mới và giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời).
  • Đối tượng: công trình trong khu quy hoạch đã công bố, chưa triển khai, chưa có quyết định thu hồi đất.
  • Thời hạn tồn tại của công trình do UBND cấp tỉnh quy định theo từng khu vực, phù hợp thời hạn quy hoạch.
  • Từ 01/07/2026, UBND cấp xã cấp phép cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân; thời gian cấp tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
  • Xây nhà không phép bị xử phạt theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 26/08/2026), thay Nghị định 16/2022/NĐ-CP.

Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì?

Đây là giấy phép xây dựng cho phép bạn xây mới, sửa chữa hoặc cải tạo công trình trong một khoảng thời gian tồn tại nhất định. Thời hạn này gắn với kế hoạch thực hiện quy hoạch của khu vực. Nói đơn giản, nhà nước cho phép bạn xây và sử dụng trước, nhưng khi quy hoạch được triển khai thì công trình phải được dỡ bỏ.

Tóm tắt nhanh: Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì? Quy định mới 2026
Tóm tắt nhanh – Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì? Quy định mới 2026

Cách gọi quen thuộc của nhiều người là “giấy phép xây dựng tạm”. Về mặt pháp lý, tên gọi chính thức vẫn là giấy phép xây dựng có thời hạn.

Trước đây, loại giấy phép này được quy định tại Điều 94 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020). Hiện nay, Luật Xây dựng 2025 (Luật số 135/2025/QH15), có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế luật cũ. Nội dung nằm ở các điều về cấp giấy phép xây dựng (Điều 43, Điều 44), còn hướng dẫn chi tiết nằm trong Nghị định 217/2026/NĐ-CP.

Công trình nào được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn?

Theo Luật Xây dựng 2025, giấy phép xây dựng có thời hạn được cấp cho công trình thuộc khu vực có quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, hoặc quy hoạch chi tiết ngành khác, đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố, nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất.

Giấy phép này áp dụng cho cả công trình xây dựng nói chung lẫn nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân.

Ví dụ: Gia đình bạn có thửa đất ở phường nằm trong đường giao thông đã được quy hoạch mở rộng và công bố, nhưng chưa có quyết định thu hồi đất. Bạn muốn xây lại nhà cũ đã xuống cấp. Trường hợp này bạn đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, không phải giấy phép xây dựng mới.

Điều kiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn

Các điều kiện chính, theo Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP, gồm:

  • Phù hợp quy mô và thời hạn do UBND cấp tỉnh quy định. UBND tỉnh ban hành quy định về quy mô, chiều cao công trình và thời hạn tồn tại cho từng khu vực, phù hợp thời hạn quy hoạch.
  • Phù hợp mục đích sử dụng đất được xác định trong giấy tờ hợp pháp về đất đai của người đề nghị.
  • Thiết kế bảo đảm an toàn cho công trình và công trình lân cận, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và kết nối hạ tầng kỹ thuật.
  • Cam kết tự phá dỡ. Khi hết thời hạn tồn tại và cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất, chủ đầu tư cam kết tự phá dỡ. Nếu không tự phá dỡ thì bị cưỡng chế và chịu mọi chi phí.

Lưu ý: Nếu khu vực đã có kế hoạch sử dụng đất cấp xã, thì theo hướng dẫn tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP, cơ quan chức năng không cấp giấy phép có thời hạn để xây mới mà chỉ cấp để sửa chữa, cải tạo. Bạn nên hỏi UBND cấp xã nơi có đất về tình trạng quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất trước khi làm hồ sơ.

Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn

Hồ sơ gồm các giấy tờ tương tự hồ sơ xin giấy phép xây dựng của từng loại công trình, trong đó tiêu đề đơn được đổi thành “Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn”. Với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, bạn thường chuẩn bị:

  • Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn theo mẫu trong phụ lục của Nghị định 217/2026/NĐ-CP;
  • Giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất (Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ hợp pháp khác theo pháp luật đất đai);
  • Bộ bản vẽ thiết kế xây dựng (mặt bằng công trình trên lô đất, mặt bằng các tầng, mặt cắt, mặt đứng…);
  • Kết quả thủ tục về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nếu pháp luật có yêu cầu;
  • Báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế, nếu pháp luật về xây dựng có yêu cầu;
  • Bản cam kết tự phá dỡ công trình khi Nhà nước thu hồi đất, theo mẫu.

Giấy tờ chứng minh nhân thân và bản sao giấy tờ nên được chuẩn bị đúng quy định. Bạn có thể xem thêm cách chứng thực bản sao theo quy định hiện hành và nơi làm thẻ căn cước nếu giấy tờ tùy thân của bạn đã hết hạn.

Cảnh báo: Nếu đất của bạn chỉ có giấy tờ mua bán viết tay, chưa có giấy tờ hợp pháp theo pháp luật đất đai, hồ sơ có thể không đủ điều kiện. Bạn nên xem bài về giấy tờ mua bán đất viết tay theo quy định để biết giá trị pháp lý của loại giấy tờ này.

Nộp hồ sơ ở đâu và mất bao lâu?

Cơ quan có thẩm quyền

Từ 01/07/2026, chính quyền địa phương hai cấp đã thay đổi thẩm quyền cấp phép. Theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP:

  • UBND cấp xã cấp giấy phép xây dựng cho công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn, trừ công trình trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế;
  • Sở Xây dựng cấp phép cho các công trình còn lại trên địa bàn tỉnh.

Cấp huyện không còn là nơi tiếp nhận hồ sơ, nên bạn không nộp ở Phòng Quản lý đô thị cấp huyện như cách làm trước đây.

Trình tự thực hiện

Nộp hồ sơ ở đâu và mất bao lâu? (4 bước) – Giấy phép xây dựng có thời hạn là gì? Quy định mới 2026
Sơ đồ: Nộp hồ sơ ở đâu và mất bao lâu?
  1. Bước 1: Kiểm tra thông tin quy hoạch của thửa đất tại UBND cấp xã, xác định công trình có thuộc diện cấp giấy phép có thời hạn hay không.
  2. Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ và nộp, ưu tiên nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia theo hướng dẫn mới.
  3. Bước 3: Cơ quan cấp phép thẩm định hồ sơ, kiểm tra thực địa nếu cần (thẩm định trong 03 ngày làm việc đối với nhà ở riêng lẻ).
  4. Bước 4: Nhận giấy phép xây dựng có thời hạn, trong đó ghi rõ thời hạn tồn tại của công trình.

Thời gian giải quyết

Loại công trình Thời gian cấp giấy phép có thời hạn
Nhà ở riêng lẻ Tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ
Công trình khác Tối đa 10 ngày làm việc
Gia hạn hoặc cấp lại giấy phép Tối đa 05 ngày làm việc

Hết thời hạn tồn tại của công trình thì sao?

Có hai tình huống thường gặp:

  • Quy hoạch chưa thực hiện: Cơ quan đã cấp giấy phép có trách nhiệm thông báo gia hạn thời gian tồn tại của công trình. Nếu bạn có nhu cầu xây mới hoặc sửa chữa, cải tạo, bạn tiếp tục làm thủ tục cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
  • Có quyết định thu hồi đất: Bạn tự phá dỡ công trình theo cam kết, nếu không sẽ bị cưỡng chế và tự chịu chi phí phá dỡ. Việc bồi thường, giải phóng mặt bằng được thực hiện theo pháp luật về đất đai.

Nếu Nhà nước thu hồi đất khi công trình vẫn còn trong thời hạn tồn tại ghi trong giấy phép, việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và thu hồi đất cũng thực hiện theo pháp luật về đất đai.

Giấy phép có thời hạn khởi công bao lâu và gia hạn thế nào?

Cần phân biệt hai khái niệm. “Thời hạn tồn tại của công trình” là khoảng thời gian công trình được phép tồn tại, ghi trong giấy phép. “Thời hạn khởi công” là khoảng thời gian bạn phải bắt đầu thi công kể từ ngày được cấp phép. Hiện nay, giấy phép xây dựng có hiệu lực khởi công 12 tháng. Nếu quá hạn mà chưa khởi công, chủ đầu tư phải đề nghị gia hạn. Mỗi giấy phép được gia hạn tối đa 02 lần, mỗi lần 12 tháng. Quá thời gian này mà chưa khởi công thì phải xin cấp giấy phép mới.

Khác biệt giữa giấy phép có thời hạn và giấy phép xây dựng mới

Tiêu chí Giấy phép xây dựng có thời hạn Giấy phép xây dựng mới
Khu vực Trong khu quy hoạch đã công bố, chưa thực hiện, chưa thu hồi đất Công trình phù hợp quy hoạch, được xây dựng lâu dài
Thời gian tồn tại công trình Có thời hạn ghi trong giấy phép Không giới hạn theo quy hoạch
Quy mô, chiều cao Theo quy định riêng của UBND cấp tỉnh Theo quy hoạch, quy chuẩn chung
Cam kết tự phá dỡ Bắt buộc Không

Xây dựng không phép, sai phép bị xử lý thế nào?

Từ 26/08/2026, hành vi xây dựng vi phạm bị xử phạt theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 16/2022/NĐ-CP. Theo thông tin đã được các nguồn pháp luật đăng tải, khoản 7 Điều 25 của Nghị định quy định mức phạt đối với xây nhà ở riêng lẻ không có giấy phép là 60–80 triệu đồng (mức áp dụng với tổ chức; cá nhân bị phạt bằng một nửa, tức 30–40 triệu đồng). Hành vi thi công không đúng nội dung giấy phép được cấp cho trường hợp xây dựng có thời hạn cũng bị xử phạt riêng.

Ngoài phạt tiền, bạn có thể bị buộc tháo dỡ phần công trình vi phạm. Vì vậy, nếu thửa đất đang ở trong khu quy hoạch, hãy xin giấy phép có thời hạn thay vì xây tự do.

Lưu ý: Một số địa phương đang thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ theo quy mô nhất định. Bạn nên kiểm tra quy định của tỉnh, thành phố nơi có đất trước khi làm hồ sơ. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.

Câu hỏi thường gặp

Giấy phép xây dựng có thời hạn có phải là giấy phép xây dựng tạm không?

Nhiều người gọi như vậy, nhưng tên gọi pháp lý là giấy phép xây dựng có thời hạn. Công trình chỉ được tồn tại đến thời điểm ghi trong giấy phép, gắn với kế hoạch thực hiện quy hoạch.

Xây nhà trong khu quy hoạch treo có được cấp phép không?

Có thể, nếu quy hoạch đã công bố nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất. Bạn xin giấy phép có thời hạn, đáp ứng quy mô và thời hạn tồn tại do UBND cấp tỉnh quy định, đồng thời cam kết tự phá dỡ khi bị thu hồi đất.

Hết thời hạn ghi trong giấy phép mà chưa bị thu hồi đất thì làm gì?

Nếu quy hoạch chưa thực hiện, cơ quan đã cấp phép có trách nhiệm thông báo gia hạn thời gian tồn tại của công trình. Bạn không cần tự phá dỡ chỉ vì đến mốc thời hạn trên giấy phép.

Nộp hồ sơ xin giấy phép xây dựng có thời hạn cho nhà ở riêng lẻ ở đâu?

Từ 01/07/2026, bạn nộp tại UBND cấp xã nơi có đất, ưu tiên nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Thời gian cấp tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Khi Nhà nước thu hồi đất, công trình được cấp giấy phép có thời hạn được bồi thường không?

Việc bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện theo pháp luật về đất đai. Mức bồi thường cụ thể phụ thuộc vào loại đất, giấy tờ pháp lý và phương án bồi thường được phê duyệt, nên bạn cần đối chiếu với quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền.

Xây nhà không phép bị phạt bao nhiêu hiện nay?

Theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 26/08/2026), xây nhà ở riêng lẻ không phép bị phạt 60–80 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân bằng một nửa mức này. Ngoài ra còn có thể bị buộc tháo dỡ phần vi phạm.

Tóm lại, giấy phép xây dựng có thời hạn là giải pháp hợp pháp để xây dựng, sửa chữa trên đất nằm trong quy hoạch chưa triển khai. Bạn cần nắm rõ điều kiện, thời hạn tồn tại ghi trong giấy phép và nghĩa vụ tự phá dỡ khi bị thu hồi đất. Từ 01/07/2026, hồ sơ nhà ở riêng lẻ được tiếp nhận ở cấp xã, nên hãy kiểm tra thông tin quy hoạch tại địa phương trước khi nộp.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →