Nếu thửa đất của bạn chưa có bản đồ địa chính, bạn vẫn được đăng ký và cấp Giấy chứng nhận (sổ đỏ) như bình thường. Điểm khác là thửa đất phải được trích đo địa chính trước. Mảnh trích đo sau khi được ký duyệt có giá trị như tờ bản đồ địa chính để thể hiện ranh giới, diện tích, loại đất trên sổ. Chi phí đo do người sử dụng đất chi trả.
Tóm tắt nhanh
- Nơi chưa có bản đồ địa chính thì thực hiện trích đo bản đồ địa chính riêng từng thửa đất hoặc một nhóm thửa đất.
- Bạn nộp hồ sơ cấp sổ đỏ như thường lệ; cơ quan tiếp nhận sẽ tổ chức đo, hoặc bạn nộp kèm mảnh trích đo nếu đã thuê đơn vị đo đạc.
- Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện: cá nhân nộp hồ sơ tại UBND cấp xã hoặc nơi nhận hồ sơ trên địa bàn tỉnh, Chủ tịch UBND cấp xã cấp sổ lần đầu cho cá nhân trong nước.
- Người sử dụng đất trả chi phí đo đạc theo quy định của địa phương.
- Cần xác định rõ ranh giới với các hộ liền kề trước khi đo để tránh phát sinh tranh chấp.
Bản đồ địa chính và trích đo địa chính là gì?
Bản đồ địa chính là bản đồ thể hiện chi tiết từng thửa đất: ranh giới, số thửa, diện tích, loại đất. Đây là cơ sở để quản lý nhà nước về đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Theo Luật Đất đai 2024, việc đo đạc lập bản đồ địa chính do UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện và quản lý ở địa phương, lập chi tiết đến từng thửa đất theo đơn vị hành chính cấp xã.

Trích đo địa chính là cách đo riêng một thửa (hoặc vài thửa) tại nơi chưa có bản đồ địa chính. Kết quả được thể hiện trên mảnh trích đo bản đồ địa chính. Theo Thông tư 26/2024/TT-BTNMT, mảnh trích đo có giá trị như tờ bản đồ địa chính đối với nơi chưa có bản đồ. Kết quả trích đo còn được chuyển vẽ vào mảnh bản đồ địa chính của khu vực để quản lý chung.
Khi nào thửa đất được coi là chưa có bản đồ địa chính?
Trên thực tế có mấy tình huống thường gặp:
- Khu vực chưa từng đo bản đồ địa chính (nhiều nơi chỉ có bản đồ đo đạc cũ hoặc bản đồ giải thửa).
- Thửa đất nằm ngoài phạm vi đã đo hoặc không được thể hiện trên bản đồ địa chính cũ (ví dụ cán bộ báo “thửa đất chưa có trong bản đồ năm 2003”).
- Chỉ có bản đồ địa chính dạng giấy đã rách nát, hư hỏng không thể khôi phục và không thể số hóa. Nghị định 101/2024/NĐ-CP xếp trường hợp này vào nhóm cần trích đo để thể hiện sơ đồ thửa đất trên sổ.
- Sổ đã cấp trước đây chưa dùng bản đồ địa chính hay mảnh trích đo, nay bạn đăng ký biến động và muốn cấp mới sổ.
Bạn có thể hỏi bộ phận một cửa của UBND xã, phường hoặc cán bộ phụ trách đất đai để biết thửa đất của mình đã nằm trong bản đồ địa chính nào chưa.
Đất chưa có bản đồ địa chính có làm được sổ đỏ không?
Có. Việc thiếu bản đồ địa chính không phải là lý do để từ chối cấp sổ. Điều kiện cấp sổ vẫn xét theo nguồn gốc, thời điểm sử dụng, mức độ ổn định, tranh chấp và quy hoạch như mọi hồ sơ khác theo Luật Đất đai 2024. Khác biệt chỉ nằm ở bước đo đạc: nơi đã có bản đồ thì cơ quan có thẩm quyền trích lục bản đồ; nơi chưa có thì phải trích đo.
Thực tế, nếu hồ sơ của bạn chưa có mảnh trích đo thì cơ quan tiếp nhận sẽ đề nghị đơn vị có chức năng đo đạc. Nếu bạn đã có mảnh trích đo do đơn vị đo đạc đủ điều kiện lập thì nộp kèm để được kiểm tra, ký duyệt.
Lưu ý: Trước đây (theo hướng dẫn khi Nghị định 101/2024/NĐ-CP mới có hiệu lực), cơ quan quản lý đất đai cấp huyện gửi đề nghị cho Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện để trích đo, trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc. Hiện nay không còn cấp huyện nên thẩm quyền đã chuyển về cấp xã và cấp tỉnh như phần dưới.
Ai đo đạc, nộp hồ sơ ở đâu hiện nay?
Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã) được vận hành. Một số điểm cần nắm:
- Cấp sổ lần đầu: Nghị định 151/2025/NĐ-CP chuyển thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu cho cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và cộng đồng dân cư từ cấp huyện về Chủ tịch UBND cấp xã. Nghị định 49/2026/NĐ-CP (áp dụng từ 31/01/2026) tiếp tục điều chỉnh việc phân công giữa Văn phòng đăng ký đất đai và cấp xã trong một số thủ tục.
- Ký duyệt mảnh trích đo: Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh có trách nhiệm kiểm tra, ký duyệt mảnh trích đo bản đồ địa chính. Riêng mảnh trích đo phục vụ cấp sổ thuộc thẩm quyền UBND cấp xã thì cơ quan quản lý đất đai cấp xã ký xác nhận, sau khi người sử dụng đất và đơn vị đo đạc đã ký xác nhận.
- Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai: không còn chi nhánh cấp huyện; chi nhánh đặt tại đơn vị cấp xã hoặc khu vực liên xã, phường do UBND tỉnh quyết định.
- Nơi nộp hồ sơ: người yêu cầu đăng ký được chọn một trong các nơi nhận hồ sơ trên địa bàn tỉnh, không bắt buộc nộp tại nơi có đất.
Cách tổ chức cụ thể (nộp ở UBND xã hay chi nhánh, đơn vị nào đo) có thể khác nhau giữa các tỉnh, thành phố. Hãy hỏi bộ phận một cửa nơi có đất để biết quy trình áp dụng tại địa phương.
Các bước thực hiện

- Bước 1 – Xác định tình trạng thửa đất: hỏi cán bộ địa chính xã/phường hoặc nơi nhận hồ sơ xem thửa đã có trên bản đồ địa chính chưa; xem lại ranh giới thực tế, mốc giới và người sử dụng đất liền kề.
- Bước 2 – Chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký, cấp sổ: nộp tại nơi nhận hồ sơ có thẩm quyền (trực tiếp hoặc trực tuyến nếu địa phương hỗ trợ). Nếu chưa có mảnh trích đo, ghi rõ thông tin để cơ quan tổ chức đo.
- Bước 3 – Trích đo thửa đất: đơn vị đo đạc đến thực địa, bạn hoặc người đại diện chỉ ranh giới, chứng kiến việc đo. Kết quả đo được lập thành mảnh trích đo và phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất.
- Bước 4 – Ký xác nhận và ký duyệt: bạn và đơn vị đo đạc ký xác nhận; sau đó cơ quan có thẩm quyền (cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai) kiểm tra, ký duyệt mảnh trích đo.
- Bước 5 – Xác định nghĩa vụ tài chính: cơ quan thuế/cơ quan có thẩm quyền thông báo tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ, lệ phí cấp sổ (nếu phát sinh). Bạn nộp theo thông báo.
- Bước 6 – Nhận Giấy chứng nhận: đến nhận kết quả theo giấy hẹn hoặc nhận qua dịch vụ nếu đã đăng ký.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Hồ sơ đăng ký, cấp sổ lần đầu thường gồm các nhóm giấy tờ sau (tùy trường hợp cụ thể):
| Giấy tờ | Ghi chú |
|---|---|
| Đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận | Theo mẫu ban hành kèm Nghị định 101/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung). |
| Giấy tờ về quyền sử dụng đất (nếu có) | Giấy tờ mua bán, tặng cho, thừa kế, giấy tờ cũ do chế độ trước cấp… Nếu không có giấy tờ, cơ quan sẽ xét theo quy định về đất sử dụng ổn định. |
| Mảnh trích đo bản đồ địa chính thửa đất (nếu có) | Nếu chưa có, cơ quan tiếp nhận sẽ tổ chức trích đo. |
| Giấy tờ nhân thân | Thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn; có thể khai thác trên VNeID khi địa phương hỗ trợ. |
| Giấy tờ chứng minh nghĩa vụ tài chính (nếu có) | Biên lai, thông báo nộp tiền hoặc giấy tờ được miễn, giảm. |
Nếu thửa đất do mua bán viết tay từ trước, bạn nên đọc thêm bài về cách làm giấy tờ mua bán đất viết tay để biết giấy tờ nào có thể dùng khi làm sổ. Về giấy tờ nhân thân, bạn tham khảo hướng dẫn làm thẻ căn cước online khi cần cấp mới hoặc đổi giấy tờ trước khi nộp hồ sơ.
Chi phí và thời hạn
Chi phí trích đo
Người sử dụng đất phải trả chi phí đo đạc theo quy định. Mức thu thay đổi theo diện tích, địa hình, đơn vị thực hiện và đơn giá do địa phương ban hành, nên không có một con số chung cho cả nước. Hãy hỏi rõ đơn giá và cách tính trước khi ký hợp đồng hoặc đề nghị đo. Chỉ nên thuê đơn vị có đủ điều kiện hoạt động đo đạc và bản đồ theo quy định.
Thời hạn giải quyết
Theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP, thời hạn đăng ký đất đai lần đầu không quá 20 ngày làm việc, và việc cấp Giấy chứng nhận lần đầu không quá 03 ngày làm việc. Khi cần đo đạc, xác minh thực địa hoặc xử lý nghĩa vụ tài chính, thời gian thực tế có thể dài hơn, nhất là ở vùng chưa có cơ sở dữ liệu địa chính.
Nghĩa vụ tài chính cần lưu ý
Tùy nguồn gốc đất, bạn có thể phải nộp tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ hoặc thuế liên quan. Cá nhân nộp thuế nên chuẩn bị mã số thuế gắn với số định danh cá nhân; xem thêm cách tra cứu mã số thuế cá nhân và cách đăng ký mã số thuế cá nhân.
Lưu ý để không vướng mắc khi đo đạc
Cảnh báo: Đừng ký xác nhận mảnh trích đo khi chưa kiểm tra kỹ ranh giới, diện tích và vị trí mốc. Sau khi được ký duyệt, kết quả này là căn cứ ghi trên sổ và dùng thay thế bản đo trước đó.
- Thống nhất ranh giới với hộ liền kề trước ngày đo. Nếu có tranh chấp, cần hòa giải hoặc giải quyết theo quy định trước khi cấp sổ.
- Diện tích đo có thể khác diện tích trong giấy tờ cũ. Hãy đối chiếu nguồn gốc, hạn mức và quy hoạch để hiểu vì sao có chênh lệch.
- Giữ lại phiếu xác nhận kết quả đo và biên nhận hồ sơ để theo dõi tiến độ.
- Không phải nộp lại các xác nhận không cần thiết: theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã khi cấp sổ không yêu cầu người dân nộp xác nhận về tình trạng tranh chấp, quy hoạch, tính ổn định sử dụng đất; cơ quan tự xác minh.
- Khi hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, hãy hỏi rõ căn cứ pháp lý của yêu cầu và thời hạn bổ sung.
Ví dụ: Anh Nam ở một xã miền núi có mảnh đất 300 m² sử dụng ổn định từ năm 2005, chỉ có giấy viết tay. Khi nộp hồ sơ, bộ phận một cửa cho biết khu vực chưa có bản đồ địa chính. Hồ sơ được chuyển để trích đo. Anh cùng hộ liền kề chỉ ranh giới, ký xác nhận mảnh trích đo. Sau khi mảnh trích đo được ký duyệt và anh nộp nghĩa vụ tài chính, sổ được cấp theo diện tích đo thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Đất chưa có bản đồ địa chính có bán, tặng cho được không?
Việc chuyển quyền chỉ thực hiện được khi thửa đất đủ điều kiện theo Luật Đất đai 2024, trong đó thường phải có Giấy chứng nhận. Do đó nếu chưa có sổ, bạn nên hoàn tất đăng ký, cấp sổ (kèm trích đo) trước khi chuyển nhượng, trừ các trường hợp pháp luật cho phép khác.
Trích đo địa chính có bắt buộc không?
Có, khi thửa đất nằm ở nơi chưa có bản đồ địa chính (hoặc bản đồ không dùng được) và cần thể hiện sơ đồ thửa đất trên sổ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ tổ chức hoặc yêu cầu thực hiện trích đo để hoàn thiện hồ sơ.
Ai trả tiền trích đo địa chính?
Người sử dụng đất trả chi phí trích đo theo quy định. Mức cụ thể tùy địa phương và quy mô thửa đất, nên cần hỏi đơn giá tại nơi nộp hồ sơ.
Mảnh trích đo có thay cho bản đồ địa chính không?
Về giá trị sử dụng, mảnh trích đo bản đồ địa chính có giá trị như tờ bản đồ địa chính đối với nơi chưa có bản đồ. Khi khu vực sau này được đo đạc lập bản đồ mới, bản đồ được phê duyệt sẽ thay thế kết quả trích đo trước đó.
Đất đã có sổ cũ nhưng không dùng bản đồ địa chính thì sao?
Khi đăng ký biến động mà bạn có nhu cầu cấp mới sổ (hoặc thuộc trường hợp phải cấp mới), Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện trích lục bản đồ địa chính hoặc trích đo thửa đất tại nơi chưa có bản đồ hoặc chỉ có bản đồ dạng giấy không dùng được.
Nên nộp hồ sơ ở UBND xã hay chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai?
Bạn được chọn một trong các nơi nhận hồ sơ trên địa bàn tỉnh. Với cấp sổ lần đầu cho cá nhân, UBND cấp xã là nơi thuận tiện và cũng là cơ quan có thẩm quyền cấp. Tuy nhiên, hãy kiểm tra hướng dẫn cụ thể của tỉnh nơi có đất.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai 2024 (trong đó có quy định về đo đạc lập bản đồ địa chính và đăng ký, cấp Giấy chứng nhận).
- Nghị định 101/2024/NĐ-CP về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và Hệ thống thông tin đất đai, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 151/2025/NĐ-CP, Nghị định 226/2025/NĐ-CP và Nghị định 49/2026/NĐ-CP.
- Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.
- Thông tư 26/2024/TT-BTNMT quy định kỹ thuật đo đạc lập bản đồ địa chính.
Tóm lại, đất chưa có bản đồ địa chính không đồng nghĩa với việc không làm được sổ đỏ. Bạn chỉ cần bổ sung bước trích đo thửa đất, thống nhất ranh giới và nộp hồ sơ tại nơi có thẩm quyền ở cấp xã hoặc cấp tỉnh. Thủ tục chi tiết và đơn giá có thể khác nhau giữa các địa phương, vì vậy hãy xác nhận lại tại nơi nhận hồ sơ trước khi thực hiện. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











