Khuyết điểm của đảng viên là những hạn chế, thiếu sót về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật hoặc kết quả thực hiện nhiệm vụ, được chỉ ra khi kiểm điểm và đánh giá hằng năm. Khi nhận xét, bạn cần nêu cụ thể biểu hiện, nguyên nhân, trách nhiệm cá nhân và hướng khắc phục, không nhận xét chung chung.
Tóm tắt nhanh
- Bản kiểm điểm và nhận xét phải chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và biện pháp khắc phục.
- Căn cứ chính hiện nay: Quy định 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 (kiểm điểm, đánh giá, xếp loại) và Quy định 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm.
- Chất lượng đảng viên xếp 4 mức, chấm theo thang điểm 100; dưới 50 điểm là “Không hoàn thành nhiệm vụ”.
- Khuyết điểm nhẹ thì kiểm điểm, rút kinh nghiệm; vi phạm đến mức phải xử lý thì áp dụng Quy định 296-QĐ/TW về kỷ luật của Đảng.
Khuyết điểm của đảng viên là gì?
Trong sinh hoạt đảng, “khuyết điểm” hay “hạn chế” là những thiếu sót còn tồn tại của đảng viên so với tiêu chuẩn, nhiệm vụ được giao. Đây chưa phải là “vi phạm kỷ luật”. Bạn nên phân biệt ba mức:
- Hạn chế, thiếu sót: chưa làm tốt, cần rút kinh nghiệm (ví dụ chậm tiến độ một số nhiệm vụ, kỹ năng chưa đáp ứng).
- Khuyết điểm: biểu hiện chưa đúng về ý thức, tác phong, trách nhiệm, đã được chi bộ góp ý và cần có biện pháp sửa.
- Vi phạm: làm trái quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có thể bị xem xét kỷ luật.
Việc phân biệt này giúp bạn viết đúng mức độ, tránh “nhẹ hóa” vi phạm hoặc “nặng hóa” những thiếu sót thông thường.
Căn cứ để nhận xét ưu điểm, khuyết điểm
Hiện nay, việc kiểm điểm, đánh giá, xếp loại tập thể và cá nhân trong hệ thống chính trị thực hiện theo Quy định 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 của Bộ Chính trị. Văn bản này có hiệu lực từ ngày ký và thay thế Quy định 124-QĐ/TW năm 2023. Các biểu mẫu kiểm điểm cuối năm được hướng dẫn tại Hướng dẫn 43-HD/BTCTW ngày 31/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương.
Theo hướng dẫn, việc đánh giá đảng viên dựa trên khung tiêu chí chung, lượng hóa trên thang điểm 100, gồm các nhóm nội dung chính:
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; tinh thần đoàn kết, thống nhất nội bộ.
- Ý thức tổ chức kỷ luật; việc thực hiện những điều đảng viên không được làm.
- Tác phong, lề lối làm việc; mối liên hệ với nhân dân.
- Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao tại chi bộ và nơi công tác.
Về “những điều đảng viên không được làm”, Quy định 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 hiện vẫn còn hiệu lực, gồm 19 điều và thay thế Quy định 47-QĐ/TW năm 2011. Khi phát hiện khuyết điểm liên quan đến các điều này, bạn nên đối chiếu để gọi tên đúng biểu hiện.
Lưu ý: Việc tự đánh giá phải trung thực, khách quan, có định lượng, nhận diện rõ ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và hướng khắc phục. Đây là yêu cầu của Quy định 366-QĐ/TW, không phải chỉ là thủ tục hình thức.
Những khuyết điểm thường gặp của đảng viên
Bảng dưới đây tổng hợp các nhóm khuyết điểm hay xuất hiện trong bản kiểm điểm và góp ý tại chi bộ. Đây là gợi ý minh họa theo từng nhóm tiêu chí, không phải danh mục chính thức của văn bản nào.
| Nhóm tiêu chí | Biểu hiện khuyết điểm thường gặp |
|---|---|
| Tư tưởng chính trị | Việc học tập nghị quyết còn hình thức; nắm chưa sâu nội dung; chưa chủ động tuyên truyền, bảo vệ quan điểm của Đảng. |
| Đạo đức, lối sống | Chưa thật gương mẫu trong sinh hoạt; còn ngại va chạm, ngại đấu tranh khi thấy biểu hiện sai. |
| Ý thức tổ chức kỷ luật | Vắng sinh hoạt chi bộ chưa có lý do chính đáng; chậm nộp đảng phí, chậm nộp báo cáo, bài thu hoạch. |
| Tác phong, lề lối làm việc | Giải quyết công việc chưa quyết liệt; chậm tiến độ; chưa chủ động phối hợp. |
| Quan hệ với nhân dân | Chưa thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe ý kiến nơi cư trú; tham gia hoạt động ở khu dân cư chưa đều. |
| Chuyên môn, nhiệm vụ | Kỹ năng, trình độ chưa đáp ứng yêu cầu mới; chưa đổi mới phương pháp; ứng dụng công nghệ còn hạn chế. |
Cách nhận xét ưu điểm, khuyết điểm đúng yêu cầu
Dù bạn tự nhận xét hay góp ý cho đồng chí khác, hãy làm theo các bước sau:
- Bước 1: Đối chiếu tiêu chí. Xem lại các nhóm tiêu chí và nhiệm vụ đã được giao trong năm để có căn cứ cụ thể.
- Bước 2: Thu thập dẫn chứng. Ghi lại số buổi sinh hoạt tham gia, nhiệm vụ hoàn thành đúng hạn, sản phẩm cụ thể, các ý kiến góp ý trước đó.
- Bước 3: Nêu ưu điểm trước, khuyết điểm sau. Mỗi khuyết điểm nên có biểu hiện, mức độ và nguyên nhân (chủ quan, khách quan).
- Bước 4: Làm rõ trách nhiệm cá nhân. Nếu khuyết điểm liên quan đến tập thể, nêu phần trách nhiệm riêng của bạn.
- Bước 5: Đề ra biện pháp khắc phục. Biện pháp phải cụ thể, có thời hạn, kiểm tra được; tránh viết “cố gắng hơn”.
- Bước 6: Tự nhận mức xếp loại. Chọn mức phù hợp với tổng điểm và điều kiện kèm theo, sau đó trình chi bộ góp ý.
Về cách trình bày, bạn nên dùng câu ngắn, từ ngữ chuẩn mực, tránh cảm tính. Có thể tham khảo đặc điểm của phong cách ngôn ngữ hành chính khi viết văn bản. Nếu cần hướng dẫn trình bày một bản tự kiểm điểm nói chung, xem thêm cách viết bản kiểm điểm.
Cảnh báo: Không nên chỉ nêu khuyết điểm “an toàn”, nhẹ nhàng để né tránh, cũng không nên bỏ qua những hạn chế đã được chi bộ góp ý. Quy định yêu cầu chống hình thức; tự đánh giá thiếu trung thực có thể bị chi bộ và cấp ủy điều chỉnh khi thẩm định.
Ví dụ diễn đạt tham khảo
Dưới đây là ví dụ minh họa cách viết cho đảng viên không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý. Bạn cần thay bằng nội dung thực tế của mình.
VÍ DỤ NHẬN XÉT ƯU ĐIỂM, KHUYẾT ĐIỂM (THAM KHẢO)
1. Ưu điểm:
– Chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chi bộ, học tập nghị quyết trong năm.
– Hoàn thành các nhiệm vụ được giao đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng; giữ gìn đạo đức, lối sống, đoàn kết với đồng nghiệp.
– Nộp đảng phí đầy đủ, đúng hạn; tham gia các hoạt động tại nơi cư trú theo kế hoạch của chi bộ.
2. Khuyết điểm, hạn chế:
– Việc nghiên cứu, liên hệ nội dung nghị quyết vào công việc chưa thật sâu; bài thu hoạch có lúc còn chung chung.
– Một số nhiệm vụ chuyên môn hoàn thành chậm so với kế hoạch (nêu cụ thể số nhiệm vụ/thời điểm).
– Chưa chủ động góp ý, đấu tranh khi thấy biểu hiện chưa đúng trong cơ quan.
3. Nguyên nhân: Chủ quan: chưa sắp xếp thời gian hợp lý, còn ngại va chạm. Khách quan: khối lượng công việc tăng trong thời gian sắp xếp lại tổ chức.
4. Biện pháp khắc phục: Lập kế hoạch tuần, tháng và báo cáo tiến độ cho tổ trưởng; mỗi quý viết một nội dung liên hệ thực tiễn; chủ động trao đổi, góp ý thẳng thắn trong các cuộc họp.
Nếu bạn còn phải viết bài thu hoạch sau học tập, có thể xem hướng dẫn cách viết bài thu hoạch để trình bày mạch lạc hơn.
Khuyết điểm ảnh hưởng thế nào đến xếp loại?
Theo Quy định 366-QĐ/TW, chất lượng đảng viên xếp thành 4 mức: hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ và không hoàn thành nhiệm vụ. Quy trình gồm 3 bước: tự đánh giá, xếp loại; thẩm định và đề xuất mức xếp loại; sau đó cấp có thẩm quyền quyết định.
- Mức cao: ngoài đủ điểm, còn phải đáp ứng điều kiện về nhiệm vụ. Ví dụ ở mức xuất sắc, cá nhân phải khắc phục 100% hạn chế, khuyết điểm đã được chỉ ra ở lần kiểm điểm trước (nếu có).
- Mức thấp nhất: tổng điểm dưới 50 hoặc thuộc các trường hợp quy định cụ thể, chẳng hạn bị kết luận có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
- Khuyết điểm hoặc vi phạm xảy ra từ trước nhưng đến kỳ đánh giá mới bị kỷ luật thì cấp ủy có thẩm quyền sẽ xem xét điều chỉnh mức xếp loại.
Điều kiện chi tiết với từng đối tượng (lãnh đạo, quản lý hay không giữ chức vụ, đảng viên không làm việc trong hệ thống chính trị) có khác nhau, bạn nên đối chiếu văn bản gốc và hướng dẫn của cấp ủy trực tiếp.
Lưu ý rằng nếu bạn đồng thời là đoàn viên, việc đánh giá đoàn viên thực hiện theo điều lệ Đoàn và có tiêu chí riêng, xem thêm nhiệm vụ và quyền của đoàn viên.
Khi nào khuyết điểm trở thành vi phạm bị kỷ luật?
Khi hành vi trái với Điều lệ Đảng, các quy định của Đảng (trong đó có những điều đảng viên không được làm) hoặc pháp luật và đến mức phải xử lý, tổ chức đảng có thẩm quyền sẽ xem xét kỷ luật theo Quy định 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng. Quy định này có hiệu lực từ ngày ký và thay thế Quy định 22-QĐ/TW năm 2021 cùng một số văn bản khác.
Hình thức kỷ luật đảng viên
- Đảng viên chính thức: khiển trách, cảnh cáo, cách chức (nếu có chức vụ), khai trừ.
- Đảng viên dự bị: khiển trách, cảnh cáo.
Một số nguyên tắc cần biết
- Đảng viên vi phạm phải kiểm điểm trước chi bộ và tự nhận hình thức kỷ luật; nếu từ chối kiểm điểm thì tổ chức đảng vẫn tiến hành xem xét.
- Đảng viên đang mang thai, nuôi con dưới 12 tháng tuổi hoặc bị bệnh nặng thì chưa xem xét, xử lý kỷ luật.
- Với đảng viên vi phạm pháp luật bị khởi tố, truy tố hoặc tạm giam, tổ chức đảng có thẩm quyền chủ động kiểm tra, kết luận và xem xét kỷ luật mà không phải chờ bản án.
- Đảng viên có quyền khiếu nại quyết định kỷ luật theo thời hạn và thủ tục của Quy định 296-QĐ/TW.
Lưu ý: Thẩm quyền quyết định kỷ luật phụ thuộc vào đối tượng và hình thức kỷ luật (chi bộ, đảng ủy cơ sở, cấp ủy cấp trên…). Bạn nên đối chiếu quy định cụ thể và hướng dẫn của ủy ban kiểm tra cấp ủy nơi sinh hoạt.
Căn cứ pháp lý
- Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (bản hiện hành).
- Quy định 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 của Bộ Chính trị về kiểm điểm và đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị.
- Hướng dẫn 43-HD/BTCTW ngày 31/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương về một số nội dung kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng.
- Quy định 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm.
- Quy định 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Khuyết điểm của đảng viên có phải là vi phạm kỷ luật không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Khuyết điểm, hạn chế thường được nêu trong bản kiểm điểm để rút kinh nghiệm và khắc phục. Chỉ khi hành vi vi phạm quy định của Đảng hoặc pháp luật đến mức phải xử lý thì mới xem xét kỷ luật.
Bản kiểm điểm đảng viên có bắt buộc nêu khuyết điểm không?
Có. Báo cáo kiểm điểm và bản kiểm điểm cá nhân phải chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. Không nêu hoặc nêu qua loa có thể bị góp ý hoặc điều chỉnh khi thẩm định.
Đảng viên có quyền không đồng ý với nhận xét của chi bộ không?
Bạn có thể trình bày ý kiến giải trình, bảo lưu ý kiến trong cuộc họp kiểm điểm. Nếu bị kỷ luật và không đồng ý, bạn có quyền khiếu nại theo trình tự của Quy định 296-QĐ/TW.
Mức xếp loại nào được coi là thấp nhất?
Mức “Không hoàn thành nhiệm vụ”, áp dụng khi tổng điểm dưới 50 hoặc thuộc các trường hợp được quy định riêng trong Quy định 366-QĐ/TW.
Đảng viên không làm việc trong cơ quan nhà nước được đánh giá thế nào?
Đảng viên không làm việc trong hệ thống chính trị được đánh giá theo kết quả thực hiện nhiệm vụ tại chi bộ, căn cứ khung tiêu chí và nhiệm vụ do chi bộ giao.
Nhận xét ưu điểm, khuyết điểm của đảng viên có giá trị khi trung thực, cụ thể và gắn với biện pháp khắc phục. Bạn nên bám sát Quy định 366-QĐ/TW và hướng dẫn của cấp ủy trực tiếp, đồng thời giữ ý thức tự rèn luyện để khuyết điểm không phát triển thành vi phạm.
