Khi bị đánh, bạn có thể làm “đơn trình báo” – về mặt pháp lý gọi là đơn tố giác hành vi cố ý gây thương tích, kèm đề nghị giám định thương tích và yêu cầu xử lý. Đơn gửi Công an xã, phường nơi xảy ra sự việc hoặc cơ quan điều tra có thẩm quyền. Bài này có nguyên văn mẫu đơn để sao chép, cách điền và những điều cần chuẩn bị.
Tóm tắt nhanh
- Việc đầu tiên: đến cơ sở y tế khám, lưu giấy tờ điều trị; chụp ảnh vết thương, lưu bằng chứng.
- Đơn nộp tại Công an xã/phường nơi xảy ra vụ việc (hoặc cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền). Công an cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận, lập biên bản và chuyển tiếp nếu thuộc thẩm quyền cơ quan khác.
- Thương tích từ 11% trở lên: có dấu hiệu tội cố ý gây thương tích (Điều 134 Bộ luật Hình sự). Dưới 11%: chỉ bị xử lý hình sự khi thuộc các trường hợp luật quy định; nếu không thì thường bị xử phạt hành chính.
- Hành vi gây thương tích chưa đến mức hình sự có thể bị phạt 6–8 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP và buộc trả chi phí khám, chữa bệnh.
Đơn trình báo về việc bị đánh là gì?
“Đơn trình báo” là cách gọi thông dụng. Pháp luật không có một mẫu đơn bắt buộc mang tên này, nên bạn viết theo dạng đơn tố giác (có thể kết hợp đề nghị giám định và yêu cầu khởi tố). Có ba văn bản hay bị nhầm với nhau:
- Đơn tố giác: báo cho cơ quan có thẩm quyền biết hành vi có dấu hiệu tội phạm. Người tố giác không nhất thiết là người bị hại.
- Đơn yêu cầu khởi tố vụ án hình sự: là quyền của người bị hại. Với tội cố ý gây thương tích thuộc khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự, vụ án chỉ được khởi tố khi người bị hại (hoặc người đại diện) có yêu cầu, theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự.
- Đơn đề nghị giám định thương tích: để xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể, là căn cứ quan trọng để xác định xử lý hành chính hay hình sự.
Cách làm gọn nhất là gộp cả ba nội dung vào một đơn, như mẫu bên dưới.
Việc cần làm ngay sau khi bị đánh
- Bước 1: Đến cơ sở y tế gần nhất để khám, điều trị. Giữ lại giấy vào viện, giấy ra viện, đơn thuốc, hóa đơn, kết quả chụp chiếu.
- Bước 2: Chụp ảnh vết thương, quần áo rách, hiện trường. Lưu tin nhắn, ghi âm, video, hình ảnh camera (nếu có). Ghi lại tên, số điện thoại người chứng kiến.
- Bước 3: Báo ngay cho Công an xã, phường gần nhất nếu sự việc đang diễn ra hoặc người đánh còn ở hiện trường. Tình huống khẩn cấp, bạn gọi số 113.
- Bước 4: Viết đơn theo mẫu, nộp kèm hồ sơ và xin giấy biên nhận hoặc biên bản tiếp nhận.
- Bước 5: Phối hợp khi cơ quan công an trưng cầu giám định thương tích hoặc mời lấy lời khai.
Lưu ý: Đừng tự trả đũa hoặc thỏa thuận miệng rồi bỏ hết chứng cứ. Việc tự ý đánh lại có thể khiến bạn trở thành người vi phạm. Quyền được bảo vệ về thân thể là quyền cơ bản của công dân, bạn có thể tìm hiểu thêm ở bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Mẫu đơn trình báo về việc bị đánh (nguyên văn)
MẪU ĐƠN TỐ GIÁC HÀNH VI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
—————————
ĐƠN TỐ GIÁC
(Về hành vi cố ý gây thương tích – đồng thời đề nghị giám định thương tích và yêu cầu khởi tố vụ án hình sự)
Kính gửi: – Công an xã/phường ……………………………, tỉnh/thành phố ……………………………
(hoặc: Cơ quan Cảnh sát điều tra có thẩm quyền; Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền)
Tôi tên là: ……………………………………… Sinh ngày: …… /…… /……………
Số định danh cá nhân/CCCD/thẻ căn cước: ……………………… Ngày cấp: …… /…… /…………… Nơi cấp: ………………………………
Nơi cư trú hiện tại: ……………………………………………………………………………………
Số điện thoại liên hệ: ………………………………
Tôi làm đơn này tố giác hành vi vi phạm pháp luật của:
Ông/bà/anh/chị: ……………………………………… Sinh năm (nếu biết): ………………
Địa chỉ (nếu biết): …………………………………………………………………………………
Quan hệ với tôi (nếu có): ……………………………………………………………………………
Nội dung sự việc như sau:
Vào khoảng …… giờ …… phút, ngày …… tháng …… năm ………, tại ……………………………………………………………, do ……………………………………………………………… (nêu nguyên nhân, mâu thuẫn nếu có), ông/bà ……………………………………… đã dùng ……………………………… (tay, chân, gậy, dao… hoặc vật khác) đánh vào các vùng …………………………… trên cơ thể tôi. Những người chứng kiến gồm: ……………………………………………………………….
Hậu quả: Tôi bị ……………………………………………………………… (mô tả thương tích), được đưa đến ……………………………… (tên cơ sở y tế) để cấp cứu, điều trị từ ngày …… đến ngày ……. Chi phí khám, chữa bệnh và thiệt hại khác đến nay khoảng ……………………………… đồng.
Tôi cho rằng hành vi nêu trên của ông/bà ……………………………… có dấu hiệu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Vì vậy, tôi đề nghị:
1. Tiếp nhận, giải quyết tố giác của tôi theo quy định của pháp luật;
2. Trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể của tôi;
3. Xem xét khởi tố vụ án hình sự, xử lý nghiêm người có hành vi vi phạm; trường hợp chưa đủ căn cứ xử lý hình sự thì xử lý vi phạm hành chính;
4. Buộc người vi phạm bồi thường thiệt hại cho tôi theo quy định.
Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn gồm:
– Bản sao giấy tờ tùy thân của tôi;
– Giấy ra viện/giấy chứng nhận thương tích, hóa đơn, chứng từ chi phí điều trị;
– Hình ảnh, video, tin nhắn, ghi âm (nếu có);
– Danh sách người làm chứng: …………………………………………………………
Tôi cam đoan những nội dung trên là đúng sự thật và xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố giác của mình.
……………, ngày …… tháng …… năm ……….
Người làm đơn
(Ký và ghi rõ họ tên)
Hướng dẫn điền từng mục
Phần “Kính gửi”
Ghi Công an xã, phường nơi xảy ra sự việc hoặc nơi phát hiện hành vi. Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã/phường), không còn cấp huyện, nên không ghi “Công an huyện/quận” như mẫu cũ. Nếu bạn nộp thẳng cho cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát, ghi đúng tên cơ quan đó.
Thông tin người làm đơn
Ghi số định danh cá nhân (số thẻ căn cước/CCCD) và nơi cư trú hiện nay. Nếu bạn quên số thẻ, có thể xem hướng dẫn tra số căn cước công dân online. Phần “nơi cấp” xem thêm cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
Phần nội dung sự việc
Viết theo trình tự thời gian: ai, lúc nào, ở đâu, vì sao, đánh bằng gì, đánh vào đâu, hậu quả ra sao, ai chứng kiến. Nêu đúng sự thật, không thêm chi tiết suy đoán. Nếu chưa biết tên người đánh, hãy mô tả đặc điểm nhận dạng, biển số xe (nếu có) và nhờ cơ quan công an xác minh.
Phần đề nghị
Nên có đủ ba ý: giải quyết tố giác, giám định thương tích, xử lý người vi phạm. Nếu bạn muốn truy cứu trách nhiệm hình sự ở trường hợp thương tích thuộc khoản 1 Điều 134, câu “xem xét khởi tố vụ án hình sự” chính là yêu cầu khởi tố của bị hại. Nếu người bị đánh là trẻ em hoặc người mất năng lực hành vi, người đại diện hợp pháp làm đơn thay.
Về cách trình bày văn bản, bạn có thể tham khảo thêm bài phong cách ngôn ngữ hành chính: ngắn gọn, đúng sự việc, không dùng lời lẽ xúc phạm.
Nộp đơn ở đâu, giải quyết trong bao lâu?
Nơi nộp đơn
- Công an xã, phường nơi xảy ra sự việc: có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, lập biên bản tiếp nhận, lấy lời khai ban đầu và chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Đây là nơi thuận tiện nhất với hầu hết trường hợp.
- Cơ quan điều tra thuộc Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan điều tra có thẩm quyền khác.
- Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền.
Bạn có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện. Nên nộp 2 bản, một bản cơ quan giữ, một bản có xác nhận đã nhận để bạn lưu.
Thời hạn giải quyết
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, cơ quan có thẩm quyền phải giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm trong thời hạn 20 ngày kể từ khi nhận. Vụ việc phức tạp hoặc phải xác minh ở nhiều nơi có thể kéo dài, nhưng không quá 02 tháng. Bạn được thông báo kết quả bằng văn bản.
Lưu ý: Nếu bị từ chối hoặc chậm giải quyết mà không có lý do, bạn có quyền khiếu nại hoặc gửi đơn lên cơ quan cấp trên, Viện kiểm sát cùng cấp theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
Người đánh bị xử lý thế nào?
Hình thức xử lý phụ thuộc chủ yếu vào kết quả giám định thương tích.
| Tình huống | Hướng xử lý | Mức xử lý |
|---|---|---|
| Tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11%, không thuộc trường hợp luật quy định | Xử phạt vi phạm hành chính (Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP) | Phạt tiền 6–8 triệu đồng; buộc chi trả chi phí khám, chữa bệnh cho nạn nhân; có thể tịch thu tang vật, phương tiện |
| Tỷ lệ từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng dùng hung khí nguy hiểm, có tổ chức, tính chất côn đồ… (các trường hợp ở khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự) | Xử lý hình sự – tội cố ý gây thương tích | Cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm |
| Tỷ lệ cao hơn hoặc có tình tiết tăng nặng (khoản 2 trở lên) | Xử lý hình sự theo khung nặng hơn | Phạt tù với mức cao hơn nhiều, tùy tỷ lệ thương tích và hậu quả |
| Đánh người thân trong gia đình (bạo lực gia đình) chưa đến mức hình sự | Xử phạt hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình | Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền tới 20 triệu đồng đối với hành vi đánh đập, xâm hại sức khỏe thành viên gia đình |
Ngoài ra, bạn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại: chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất hoặc giảm sút, chi phí hợp lý cho người chăm sóc và tổn thất tinh thần theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Lưu ý: Nếu thương tích dưới 11% nhưng bạn cho rằng thuộc trường hợp luật quy định (ví dụ bị đánh bằng hung khí nguy hiểm, bị đánh nhiều người), hãy nêu rõ trong đơn và đính kèm chứng cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét khởi tố.
Lưu ý quan trọng khi viết đơn
- Trung thực: Chỉ tố giác đúng sự thật. Cố tình tố giác sai có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật, kể cả trách nhiệm hình sự trong trường hợp vu khống.
- Đừng chỉ dựa vào hòa giải miệng: Công an xã có thể hướng dẫn hòa giải trong các vụ việc nhẹ, nhưng cơ quan này không có quyền quyết định khởi tố vụ án hình sự. Nếu muốn tiếp tục xử lý, bạn vẫn có quyền đề nghị bằng văn bản và yêu cầu trả lời bằng văn bản.
- Giám định sớm: Vết thương lành dần theo thời gian, vì vậy nên đề nghị giám định sớm và giữ hồ sơ bệnh án đầy đủ.
- Giữ nguyên chứng cứ: Không xóa tin nhắn, không sửa video, không vứt quần áo dính máu cho đến khi cơ quan công an thu thập.
- Rút yêu cầu khởi tố: Với tội thuộc khoản 1 Điều 134, bị hại có thể rút yêu cầu trước khi mở phiên tòa sơ thẩm theo Bộ luật Tố tụng hình sự. Hãy cân nhắc kỹ, vì sau khi rút thường không yêu cầu lại được.
- Khi cần tự vệ: Chỉ được phòng vệ trong giới hạn pháp luật cho phép. Tham khảo bài mang vũ khí nào để tự vệ mà không vi phạm pháp luật để tránh vi phạm.
Cảnh báo: Nếu bị đe dọa tính mạng hoặc đang gặp nguy hiểm trực tiếp, hãy gọi 113 hoặc đến Công an gần nhất ngay, đừng chờ viết xong đơn.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) – Điều 134 về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) – các quy định về tố giác, tin báo về tội phạm, khởi tố theo yêu cầu của bị hại (Điều 155) và thời hạn giải quyết tố giác.
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/12/2025) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.
- Thông tư của Bộ Y tế quy định tỷ lệ tổn thương cơ thể dùng trong giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần.
- Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; chính quyền địa phương hai cấp từ 01/07/2025.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Nội dung chỉ mang tính phổ biến pháp luật; mỗi vụ việc có tình tiết riêng, bạn nên đối chiếu với văn bản hiện hành và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Câu hỏi thường gặp
Bị đánh có bắt buộc phải làm đơn mới được công an giải quyết không?
Không bắt buộc bằng văn bản. Bạn có thể trình báo trực tiếp, công an sẽ lập biên bản tiếp nhận. Tuy nhiên, có đơn giúp xác định rõ nội dung, yêu cầu và là căn cứ để theo dõi thời hạn giải quyết. Riêng yêu cầu khởi tố của người bị hại nên làm bằng văn bản.
Bị đánh thương tích bao nhiêu phần trăm thì bị khởi tố hình sự?
Từ 11% trở lên thường có dấu hiệu tội cố ý gây thương tích. Dưới 11% vẫn có thể bị khởi tố nếu thuộc các trường hợp luật quy định như dùng hung khí nguy hiểm, có tổ chức, có tính chất côn đồ, gây thương tích cho người dưới 16 tuổi, phụ nữ đang mang thai…
Bị đánh nhưng không có thương tích thì có trình báo được không?
Có. Hành vi đánh người, xâm phạm sức khỏe hoặc gây rối trật tự công cộng vẫn có thể bị xử phạt hành chính dù chưa đến mức hình sự. Bạn nên nộp đơn kèm chứng cứ như video, lời khai người chứng kiến.
Có thể gửi đơn trình báo qua mạng không?
Một số địa phương có kênh tiếp nhận trực tuyến, nhưng cách chắc chắn nhất vẫn là nộp trực tiếp tại Công an xã, phường hoặc gửi qua bưu điện để có biên nhận. Bạn nên hỏi trước cơ quan tiếp nhận về hình thức được chấp nhận.
Bị đánh có đòi được bồi thường không?
Có. Bạn được yêu cầu bồi thường chi phí điều trị, thu nhập bị mất, chi phí chăm sóc và tổn thất tinh thần. Bạn có thể yêu cầu trong vụ án hình sự hoặc khởi kiện dân sự riêng. Nên giữ đủ hóa đơn, chứng từ.
Người bị đánh là học sinh, trẻ em thì ai làm đơn?
Cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp làm đơn thay. Với trẻ em là nạn nhân, cơ quan tiếp nhận có nghĩa vụ bảo vệ, nên bạn cần nêu rõ độ tuổi của cháu và quan hệ của mình với cháu trong đơn.
Tóm lại, đơn trình báo về việc bị đánh nên đủ ba nội dung: tố giác hành vi, đề nghị giám định thương tích và yêu cầu xử lý, kèm hồ sơ khám chữa bệnh và chứng cứ. Nộp tại Công an xã, phường nơi xảy ra sự việc, giữ biên nhận và theo dõi thời hạn giải quyết để quyền lợi của bạn được bảo vệ đúng quy định.
