Giấy tờ nhà đất hợp lệ về quyền sử dụng đất gồm Giấy chứng nhận (sổ đỏ, sổ hồng) đã cấp và các giấy tờ được liệt kê tại Điều 137 Luật Đất đai 2024. Đó là giấy tờ lập trước ngày 15/10/1993, giấy tờ thừa kế, tặng cho, quyết định giao đất, bản án đã thi hành và một số giấy tờ mua bán có xác nhận. Khi đất ổn định, không tranh chấp, bạn có thể dùng chúng để xin cấp sổ.
Tóm tắt nhanh
- Luật Đất đai 2024 (hiệu lực từ 01/8/2024) thay Luật Đất đai 2013. Danh mục giấy tờ hợp lệ nay nằm ở Điều 137, trước đây là Điều 100 Luật 2013.
- Giấy tờ lập trước 15/10/1993 (khoản 1): được cấp sổ và không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Giấy tờ thừa kế, tặng cho, bản án, quyết định thi hành án… cũng là căn cứ cấp sổ.
- Giấy mua bán viết tay chỉ có giá trị khi thuộc đúng trường hợp luật cho phép, thường cần xác nhận của UBND cấp xã.
- Từ 01/7/2025 không còn cấp huyện. Thẩm quyền cấp sổ thuộc UBND cấp xã, cơ quan cấp tỉnh hoặc Văn phòng đăng ký đất đai tùy trường hợp.
Giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất là gì?
Giấy tờ hợp lệ là những giấy tờ mà pháp luật công nhận để chứng minh bạn có nguồn gốc sử dụng đất hợp pháp. Nhờ đó, bạn được cơ quan nhà nước xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Cần phân biệt hai khái niệm:
- Giấy chứng nhận (sổ đỏ, sổ hồng): là văn bản pháp lý Nhà nước cấp cho người sử dụng đất. Sổ đã cấp trước đây vẫn giữ giá trị, bạn không bắt buộc đổi sang mẫu mới.
- Giấy tờ về quyền sử dụng đất: là hồ sơ, giấy tờ nguồn gốc (giấy cấp đất, giấy thừa kế, giấy mua bán…). Chúng là căn cứ để xin cấp sổ lần đầu.
Lưu ý: Trước đây, danh mục này nằm ở Điều 100 Luật Đất đai 2013. Luật 2013 đã hết hiệu lực. Hiện nay bạn áp dụng Điều 137 (có giấy tờ), Điều 138 (không có giấy tờ) của Luật Đất đai 2024 cùng các nghị định hướng dẫn.
Nhóm 1: Giấy tờ lập trước ngày 15/10/1993
Khoản 1 Điều 137 quy định: hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định và có một trong các giấy tờ lập trước ngày 15/10/1993 thì được cấp sổ và không phải nộp tiền sử dụng đất. Có 13 nhóm giấy tờ, trong đó nổi bật là:
- Giấy tờ về quyền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước CHXHCN Việt Nam.
- Giấy tờ do cơ quan thuộc chế độ cũ cấp: bằng khoán điền thổ; văn tự đoạn mãi bất động sản có chứng nhận; văn tự mua bán, tặng cho, đổi, thừa kế nhà ở gắn liền với đất ở có chứng nhận của cơ quan chế độ cũ; di chúc hoặc giấy thỏa thuận tương phân di sản về nhà ở được cơ quan chế độ cũ chứng nhận.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, hoặc có tên trong Sổ đăng ký ruộng đất, Sổ địa chính.
- Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở mà nay được UBND cấp xã xác nhận đã sử dụng đất trước ngày 15/10/1993.
- Giấy tờ thanh lý, hóa giá nhà ở gắn liền với đất ở theo quy định.
- Sổ mục kê, sổ kiến điền lập trước ngày 18/12/1980 có ghi tên người sử dụng đất.
- Tài liệu đăng ký ruộng đất theo Chỉ thị 299/TTg năm 1980: đơn xin đăng ký quyền sử dụng ruộng đất, biên bản xét duyệt của Hội đồng đăng ký ruộng đất cấp xã, bản tổng hợp các trường hợp sử dụng đất hợp pháp…
- Giấy tờ khác về quyền sử dụng đất có trước 15/10/1993 do UBND cấp tỉnh quy định cho phù hợp với thực tiễn địa phương.
Ví dụ: Gia đình ông Minh ở Thanh Hóa còn giữ tờ giấy mua bán đất năm 1989 viết tay. Tờ giấy đã được UBND xã xác nhận là gia đình sử dụng liên tục từ trước năm 1993. Đây là trường hợp thuộc giấy tờ chuyển nhượng được UBND cấp xã xác nhận nói trên. Nếu đất ổn định, không tranh chấp, gia đình có thể xin cấp sổ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.
Nhóm 2: Các giấy tờ hợp lệ khác
Ngoài giấy tờ trước năm 1993, Điều 137 còn công nhận nhiều loại giấy tờ khác:
Giấy tờ thừa kế, tặng cho, giao nhà tình nghĩa
Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết gắn liền với đất. Người sử dụng đất có các giấy tờ này được cấp sổ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.
Bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền
Bản án hoặc quyết định của Tòa án, quyết định của cơ quan thi hành án, quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai đã được thi hành. Văn bản công nhận kết quả hòa giải thành cũng là căn cứ để được cấp sổ.
Giấy tờ giao đất, cho thuê đất từ 15/10/1993
Hộ gia đình, cá nhân có giấy tờ được Nhà nước giao đất, cho thuê đất đúng quy định trong khoảng từ 15/10/1993 đến trước ngày Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, mà chưa được cấp Giấy chứng nhận, vẫn được cấp sổ. Nếu chưa nộp tiền sử dụng đất thì phải nộp theo quy định.
Trường hợp giấy tờ có nhiều mốc thời gian
Nếu giấy tờ ghi các thời điểm khác nhau, người sử dụng đất được chọn thời điểm trên giấy tờ làm căn cứ cấp sổ. Việc chọn mốc nào ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính, nên bạn cần cân nhắc kỹ khi làm hồ sơ.
Bảng tổng hợp giấy tờ nhà đất hợp lệ
| Nhóm giấy tờ | Ví dụ | Nghĩa vụ tài chính khi cấp sổ |
|---|---|---|
| Giấy tờ lập trước 15/10/1993 (khoản 1) | Bằng khoán điền thổ, giấy chứng nhận tạm thời, sổ địa chính, giấy chuyển nhượng có UBND xã xác nhận | Không phải nộp tiền sử dụng đất |
| Thừa kế, tặng cho, nhà tình nghĩa | Di chúc, văn bản thừa kế, hợp đồng tặng cho, giấy giao nhà tình thương | Không phải nộp tiền sử dụng đất |
| Bản án, quyết định đã thi hành | Bản án của Tòa án, quyết định thi hành án, quyết định giải quyết tranh chấp | Không phải nộp tiền sử dụng đất |
| Giấy tờ giao đất, cho thuê đất từ 15/10/1993 | Quyết định giao đất, biên lai nộp tiền sử dụng đất | Nộp phần còn thiếu nếu chưa nộp đủ |
| Giấy tờ khác do UBND cấp tỉnh quy định | Tùy hướng dẫn từng địa phương | Theo quy định của giấy tờ đó |
Bảng trên chỉ tóm lược. Điều kiện cụ thể phụ thuộc từng khoản của Điều 137 và nghị định hướng dẫn, bạn nên đối chiếu với hồ sơ thực tế của mình.
Giấy tờ viết tay có được công nhận không?
Giấy viết tay không đương nhiên là giấy tờ hợp lệ. Nhưng có những trường hợp được xem xét cấp sổ:
- Giấy mua bán, chuyển nhượng lập trước 15/10/1993 và được UBND cấp xã xác nhận đã sử dụng đất từ thời điểm đó.
- Giấy tờ mua bán, chuyển nhượng qua nhiều người, có chữ ký của các bên liên quan và thuộc trường hợp luật cho phép (khoản 5 Điều 137, trước đây là khoản 2 Điều 100 Luật 2013).
Ngoài các trường hợp trên, giấy tay lập sau thời điểm đó thường chưa đủ để cấp sổ ngay. Khi đó bạn có thể phải làm thủ tục theo hướng đất không có giấy tờ. Bạn có thể xem thêm hướng dẫn tại bài cách làm giấy tờ mua bán đất viết tay theo quy định pháp luật.
Cảnh báo: Không nên giao dịch chỉ bằng giấy viết tay với đất chưa có sổ. Người mua dễ không đăng ký được biến động, không chuyển nhượng được tiếp và rủi ro tranh chấp rất cao.
Không có giấy tờ nhà đất thì sao?
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, Điều 138 Luật Đất đai 2024 quy định riêng về điều kiện cấp sổ. Thông thường, bạn phải chứng minh đất sử dụng ổn định, không tranh chấp và phù hợp quy hoạch. Việc này cần xác nhận của UBND cấp xã. Nghĩa vụ tài chính phụ thuộc thời điểm bắt đầu sử dụng đất và nguồn gốc đất.
Nếu giấy tờ gốc bị mất, hồ sơ địa chính hoặc sổ đăng ký ruộng đất vẫn có thể còn lưu tại địa phương. Bạn có thể đề nghị trích lục để làm căn cứ.
Ai cấp sổ đỏ sau khi bỏ cấp huyện?
Từ 01/7/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã), không còn UBND cấp huyện. Do đó, nhiều thủ tục đất đai trước đây ở huyện nay chuyển cho cấp xã hoặc cấp tỉnh. Quy định phân quyền đã thay đổi qua hai giai đoạn:
- Từ 01/7/2025: Nghị định 151/2025/NĐ-CP phân cấp cho UBND cấp xã một số thẩm quyền đất đai, trong đó có cấp Giấy chứng nhận trong những trường hợp nhất định (thẩm quyền này trước đó thuộc UBND cấp huyện).
- Từ 31/01/2026: Nghị định 49/2026/NĐ-CP sắp xếp lại theo hướng thẩm quyền cấp sổ gắn với cơ quan, người quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất. Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh và Chủ tịch UBND cấp xã cấp sổ cho các trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp mình. Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện cấp sổ lần đầu, xác nhận thay đổi và đăng ký biến động ở các trường hợp còn lại.
Lưu ý: Địa phương có thể có hướng dẫn riêng về nơi nộp hồ sơ (bộ phận một cửa cấp xã, chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai…). Bạn nên kiểm tra với UBND xã, phường nơi có đất trước khi nộp. Ngoài ra, Luật Đất đai (sửa đổi) đang được đề xuất trình Quốc hội xem xét, nhưng tại thời điểm tháng 10/2026 chưa có hiệu lực. Quy định hiện hành vẫn là Luật Đất đai 2024.
Lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ

- Bước 1: Rà soát giấy tờ hiện có, xác định thuộc nhóm nào của Điều 137 và mốc thời gian trên giấy tờ.
- Bước 2: Chuẩn bị giấy tờ tùy thân. Thẻ căn cước thay thế CCCD, CCCD còn hạn vẫn dùng được. Bạn xem thêm hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online.
- Bước 3: Chuẩn bị bản sao giấy tờ. Việc chứng thực bản sao hiện không phụ thuộc nơi cư trú, bạn có thể tham khảo bài chứng thực giấy tờ ở đâu theo quy định hiện hành.
- Bước 4: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền, thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có), nhận Giấy chứng nhận.
Nếu nhà đất là tài sản chung của vợ chồng và đang có yêu cầu chia khi ly hôn, bạn nên xem bài về thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu. Giấy tờ nhà đất sẽ là chứng cứ quan trọng để Tòa án xem xét.
Lưu ý thêm: từ 2026, bảng giá đất mới do UBND cấp tỉnh ban hành và Nghị quyết 254/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) có thể làm thay đổi nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất. Bạn cần hỏi cơ quan thuế và cơ quan đất đai để biết mức cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Giấy tờ nhà đất hợp lệ gồm những loại nào?
Gồm Giấy chứng nhận đã cấp và các giấy tờ nêu tại Điều 137 Luật Đất đai 2024. Đó là giấy tờ lập trước 15/10/1993, giấy tờ thừa kế, tặng cho, bản án, quyết định thi hành, giấy tờ giao đất, cho thuê đất và giấy tờ khác theo quy định của UBND cấp tỉnh.
Sổ đỏ cũ đã cấp theo Luật 2013 còn giá trị không?
Còn. Giấy chứng nhận đã cấp trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực vẫn có giá trị pháp lý. Bạn chỉ phải đổi hoặc cấp lại khi có nhu cầu hoặc khi thực hiện một số thủ tục đăng ký biến động.
Giấy viết tay mua bán đất có được cấp sổ đỏ không?
Chỉ trong một số trường hợp luật quy định, ví dụ giấy chuyển nhượng lập trước 15/10/1993 được UBND cấp xã xác nhận đã sử dụng đất từ thời điểm đó. Các trường hợp còn lại cần xem xét theo hồ sơ cụ thể, thường phải làm theo hướng đất không có giấy tờ.
Đất không có giấy tờ có được cấp sổ không?
Có thể, nếu đáp ứng điều kiện tại Điều 138 Luật Đất đai 2024: sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và được UBND cấp xã xác nhận. Nghĩa vụ tài chính phụ thuộc thời điểm sử dụng đất.
Hiện nay nộp hồ sơ cấp sổ đỏ ở đâu?
Tùy trường hợp: UBND cấp xã, cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh hoặc Văn phòng đăng ký đất đai theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP. Không còn nộp tại UBND cấp huyện. Bạn nên hỏi bộ phận một cửa của UBND xã, phường nơi có đất.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/8/2024), đặc biệt Điều 137, Điều 138.
- Luật Đất đai 2013 (đã hết hiệu lực, trước đây Điều 100 quy định về giấy tờ hợp lệ).
- Nghị định 101/2024/NĐ-CP về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận; sửa đổi bởi Nghị định 226/2025/NĐ-CP.
- Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai (hiệu lực 01/7/2025).
- Nghị định 49/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai (hiệu lực từ 31/01/2026).
- Nghị quyết 254/2025/QH15 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai (hiệu lực 01/01/2026).
Tóm lại, giấy tờ nhà đất hợp lệ chủ yếu được xác định theo Điều 137 Luật Đất đai 2024, với mốc quan trọng là 15/10/1993 và các giấy tờ thừa kế, tặng cho, bản án, giao đất. Bạn nên xác định đúng nhóm giấy tờ của mình, kiểm tra cơ quan có thẩm quyền sau khi bỏ cấp huyện rồi mới nộp hồ sơ. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











