Không. Giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện chỉ có giá trị bồi hoàn máu miễn phí cho chính người đã hiến, tối đa bằng lượng máu ghi trên giấy và dùng tại các cơ sở y tế công lập. Vợ, chồng, cha mẹ, con hay người thân khác không được dùng giấy này để miễn tiền máu. Người thân truyền máu sẽ áp dụng chế độ bảo hiểm y tế hoặc thanh toán viện phí thông thường.
Tóm tắt nhanh
- Giấy chứng nhận hiến máu chỉ dùng cho bản thân người hiến, không chuyển nhượng, không cho mượn.
- Giá trị: được truyền máu không mất tiền máu, số lượng tối đa bằng lượng máu đã hiến, tại cơ sở y tế công lập trên toàn quốc.
- Giấy không ghi thời hạn sử dụng, nhưng sẽ không còn giá trị nếu đã dùng để bồi hoàn, bị rách nát hoặc tẩy xóa.
- Người thân của bạn vẫn được thanh toán tiền máu qua bảo hiểm y tế nếu thuộc phạm vi được hưởng.
- Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện là gì?
Đây là giấy do cơ sở tiếp nhận máu cấp cho người hiến máu tình nguyện sau mỗi lần hiến. Theo quy định về cấp, sử dụng và quản lý giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện ban hành kèm Quyết định 1995/2004/QĐ-BYT, giấy này nhằm tôn vinh nghĩa cử cao đẹp của người hiến máu. Ngoài ý nghĩa tôn vinh, giấy còn có giá trị thực tế: được miễn phí truyền máu khi chính người hiến máu có nhu cầu tại các cơ sở y tế công lập trong toàn quốc.
Tên gọi thường gặp ngoài đời là “giấy chứng nhận hiến máu nhân đạo”, “thẻ hiến máu” hay “giấy hiến máu”. Về bản chất đều chỉ một loại giấy: xác nhận bạn đã hiến máu, hiến bao nhiêu đơn vị và có quyền được hoàn trả lượng máu tương ứng khi cần.
Giấy chứng nhận hiến máu có dùng được cho người thân không?
Câu trả lời là không. Quy định hiện hành chỉ cho phép bồi hoàn máu cho người đã hiến. Có tài liệu tổng hợp nêu rõ pháp luật không có quy định cho ai khác ngoài người hiến máu được nhận bồi hoàn số máu đã truyền, nên giấy chứng nhận không dùng được cho người thân hoặc người khác.
Lý do nằm ở chính mục đích của giấy: giấy ghi tên, năm sinh, số giấy tờ tùy thân của người hiến. Khi truyền máu, cơ sở y tế đối chiếu giấy với giấy tờ tùy thân của người bệnh. Hai thông tin phải trùng khớp thì mới áp dụng việc bồi hoàn.
Cảnh báo: Dùng giấy chứng nhận của người khác để được miễn tiền máu là mượn danh nghĩa không đúng quy định. Cơ sở y tế có quyền từ chối. Việc tẩy xóa, sửa thông tin hoặc làm giả giấy còn có thể bị xử lý theo quy định về giấy tờ giả. Bạn không nên làm như vậy.
Ví dụ tình huống
Anh Minh hiến 1 đơn vị máu 350 ml năm 2023 và giữ giấy chứng nhận. Năm 2026, mẹ anh nhập viện phẫu thuật cần truyền máu. Anh không thể đưa giấy của mình để mẹ được miễn tiền máu. Mẹ anh sẽ được thanh toán theo bảo hiểm y tế (nếu có thẻ và đúng tuyến, đúng chỉ định) hoặc tự chi trả phần còn lại. Giấy của anh chỉ có giá trị khi chính anh cần truyền máu.
Quyền lợi của người hiến máu tình nguyện
Quyền lợi của người hiến máu được quy định tại Điều 12 Thông tư 26/2013/TT-BYT của Bộ Y tế. Tóm lược các nội dung chính:
- Được cung cấp thông tin về dấu hiệu, triệu chứng bệnh lý do nhiễm virus viêm gan, HIV và một số bệnh lây qua đường máu khác.
- Được giải thích về quy trình lấy máu và các tai biến có thể xảy ra.
- Được hỗ trợ chi phí chăm sóc, điều trị khi có tai biến không mong muốn xảy ra trong và sau hiến máu.
- Được khám, xét nghiệm sàng lọc và thông báo kết quả bảo mật. Nếu phát hiện bệnh, bạn được tư vấn miễn phí.
- Được cơ quan có thẩm quyền xem xét tôn vinh, khen thưởng và bảo đảm các quyền lợi khác về tinh thần, vật chất theo quy định của pháp luật.
- Nhận giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện và quà tặng (bằng hiện vật) để động viên, khuyến khích.
Trong thực tế, nhiều đơn vị còn tổ chức khen thưởng người hiến máu nhiều lần, ví dụ trong dịp Ngày Quốc tế người hiến máu 14/6 hoặc các chương trình vận động của Đoàn thanh niên, Hội Chữ thập đỏ. Đoàn viên tham gia hoạt động này có thể tham khảo thêm đoàn viên có mấy quyền và nhiệm vụ.
Thời hạn và điều kiện sử dụng giấy chứng nhận
Giấy chứng nhận hiến máu có thời hạn không?
Văn bản hiện hành không quy định thời hạn sử dụng. Có nguồn nhận định: giấy không có thời hạn theo năm tháng. Tuy nhiên giấy chỉ còn giá trị khi còn nguyên vẹn, không rách, không tẩy xóa và chưa được dùng để bồi hoàn máu trước đó.
Lượng máu được bồi hoàn là bao nhiêu?
Số lượng được bồi hoàn tối đa bằng lượng máu bạn đã hiến, ghi trên giấy. Nếu cần nhiều hơn, phần vượt thêm được tính theo chế độ viện phí hoặc bảo hiểm y tế thông thường. Nếu bạn đã hiến nhiều lần, mỗi lần có một giấy riêng; bạn có thể dùng lần lượt tùy lượng máu cần.
Dùng ở đâu?
Giấy có giá trị tại các bệnh viện và cơ sở y tế công lập trên toàn quốc. Theo hướng dẫn chung, giấy không áp dụng để miễn tiền máu tại cơ sở y tế tư nhân. Bạn nên hỏi trước bộ phận tiếp đón hoặc khoa truyền máu của cơ sở.
Người thân cần truyền máu thì làm thế nào?
- Bước 1: Hỏi bác sĩ điều trị về chỉ định truyền máu, loại chế phẩm và số đơn vị cần dùng.
- Bước 2: Kiểm tra thẻ bảo hiểm y tế của người bệnh. Với người có thẻ, chi phí máu và chế phẩm máu được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo phạm vi quyền lợi và tuyến khám chữa bệnh. Người nhà khi truyền máu được bảo hiểm y tế thanh toán tiền máu và chế phẩm máu theo đúng quy định của nhà nước.
- Bước 3: Nếu bệnh viện thiếu máu, hỏi khoa truyền máu về quy trình. Một số nơi cho phép người thân hiến máu để bổ sung kho máu, nhưng đây là quy định riêng của từng cơ sở, không phải quyền đương nhiên.
- Bước 4: Giữ lại hóa đơn, phiếu thu để đối chiếu nếu thấy khoản thu máu không đúng quy định.
Lưu ý: Máu và chế phẩm máu không được mua bán vì mục đích lợi nhuận. Theo Thông tư 26/2013/TT-BYT, hoạt động truyền máu phải vì mục đích nhân đạo, không vì lợi nhuận. Bạn không nên giao dịch với người trung gian bán máu.
Nội dung thường có trên giấy chứng nhận hiến máu
Giấy chứng nhận do cơ sở tiếp nhận máu cấp, bạn không tự soạn thảo. Phần dưới đây chỉ giúp bạn kiểm tra giấy của mình có đủ thông tin cần thiết hay không. Các nguồn tham khảo cho thấy giấy thường ghi: họ tên, ngày sinh, địa chỉ, số giấy tờ tùy thân, nơi hiến máu, số lượng máu, nhóm máu, ngày hiến và cơ quan cấp.
MẪU THÔNG TIN THAM KHẢO TRÊN GIẤY CHỨNG NHẬN HIẾN MÁU TÌNH NGUYỆN
GIẤY CHỨNG NHẬN HIẾN MÁU TÌNH NGUYỆN
Chứng nhận Ông/Bà: ……………………………………………………
Sinh ngày: ……/……/………. Giới tính: ………………
Địa chỉ: …………………………………………………………………
Số căn cước/căn cước công dân/giấy tờ tùy thân: ……………………
Đã hiến máu tình nguyện tại cơ sở tiếp nhận máu: ……………………
Số lượng: 1 đơn vị ☐ 250 ml ☐ 350 ml ☐ 450 ml
Nhóm máu: ……………… Ngày hiến: ……/……/……….
Số giấy chứng nhận: ……………………
…, ngày … tháng … năm …
Đại diện cơ sở/Ban chỉ đạo (ký, đóng dấu)
Ghi chú thường in kèm: Giấy được cấp sau mỗi lần hiến máu; có giá trị truyền máu miễn phí bằng số lượng máu đã hiến khi chính người hiến máu có nhu cầu, tại cơ sở y tế công lập trên toàn quốc; xuất trình giấy này khi cần truyền máu.
Mẫu trên chỉ mang tính tham khảo về bố cục và thông tin, không phải mẫu bắt buộc để bạn tự in. Giấy có giá trị khi có dấu, chữ ký hợp lệ của đơn vị cấp. Nếu bạn muốn kiểm tra tính hợp lệ, hãy hỏi trực tiếp nơi đã cấp.
Mất giấy, sai thông tin và những lưu ý
Mất giấy chứng nhận hiến máu thì làm gì?
Bạn nên liên hệ cơ sở tiếp nhận máu nơi đã hiến (bệnh viện, viện huyết học – truyền máu hoặc ban chỉ đạo vận động hiến máu của địa phương) để hỏi về việc xác nhận lại hoặc cấp bản sao. Cơ sở có thể tra hồ sơ hiến máu theo họ tên, ngày sinh, số giấy tờ tùy thân. Khả năng cấp lại phụ thuộc việc còn lưu hồ sơ hay không, vì vậy nên chụp ảnh giấy để lưu dự phòng.
Giấy tờ tùy thân khi đi hiến máu
Khi đăng ký hiến máu, bạn phải xuất trình giấy tờ tùy thân. Thông tư 26/2013/TT-BYT liệt kê các loại như chứng minh nhân dân, hộ chiếu, giấy phép lái xe, thẻ công tác, thẻ học sinh – sinh viên hoặc giấy xác nhận nhân thân do cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương cấp. Hiện nay, thẻ căn cước và CCCD còn hạn là loại giấy tờ phổ biến nhất; một số cơ sở cũng chấp nhận căn cước điện tử trên VNeID. Nếu chưa có thẻ, bạn có thể tham khảo mẫu giấy xác nhận nhân thân hoặc hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online. Muốn kiểm tra số định danh cá nhân, xem cách tra số thẻ căn cước online.
Điều kiện để được hiến máu
Theo Thông tư 26/2013/TT-BYT, người hiến máu từ 18 đến 60 tuổi, có sức khỏe tốt, cân nặng tối thiểu 42 kg đối với nữ và 45 kg đối với nam. Khoảng cách tối thiểu giữa hai lần hiến máu toàn phần là 12 tuần. Người vừa xăm trổ, bấm khuyên hoặc có bệnh lý thuộc diện trì hoãn thì phải chờ theo thời gian quy định.
Cảnh báo: Khi đăng ký hiến máu, bạn phải khai trung thực tình trạng sức khỏe. Khai sai để được hiến máu có thể gây nguy hiểm cho người nhận. Cũng không có chuyện “mua” giấy khám sức khỏe hay giấy hiến máu để lấy ưu đãi. Về việc này, xem thêm mua giấy khám sức khỏe xin việc có được không.
Ghi thông tin giấy tờ tùy thân cho đúng
Thông tin trên giấy hiến máu cần khớp với giấy tờ tùy thân khi bạn đi truyền máu. Nếu giấy ghi số chứng minh nhân dân cũ, bạn nên mang theo cả giấy tờ cũ (nếu còn) và căn cước mới để cơ sở đối chiếu. Cách điền nơi cấp có thể xem tại cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
Căn cứ pháp lý
Căn cứ pháp lý
- Quyết định 1995/2004/QĐ-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quy định về việc cấp, sử dụng và quản lý Giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện.
- Thông tư 26/2013/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn hoạt động truyền máu (tiêu chuẩn người hiến máu, quyền lợi của người hiến máu, quy định về giấy tờ khi hiến máu).
- Luật Bảo hiểm y tế (đã được sửa đổi, bổ sung) và văn bản hướng dẫn về thanh toán chi phí máu, chế phẩm máu.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định chi tiết về thủ tục bồi hoàn máu có thể khác nhau giữa các cơ sở; bạn nên hỏi trực tiếp khoa truyền máu hoặc bộ phận tiếp đón của cơ sở y tế công lập nơi người bệnh điều trị.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng nhận hiến máu có cho người thân mượn được không?
Không. Giấy chỉ có giá trị bồi hoàn máu miễn phí cho chính người hiến máu và gắn với thông tin cá nhân trên giấy. Cơ sở y tế đối chiếu giấy tờ tùy thân, nên người khác không thể dùng thay.
Có giấy hiến máu thì truyền máu có được miễn hoàn toàn viện phí không?
Không. Giấy chỉ miễn tiền máu với số lượng tối đa bằng lượng máu bạn đã hiến. Các chi phí khám, thuốc, giường bệnh và dịch vụ khác vẫn tính theo quy định chung hoặc theo bảo hiểm y tế.
Giấy chứng nhận hiến máu có hết hạn không?
Các văn bản hiện hành không quy định thời hạn sử dụng. Giấy vẫn có giá trị nếu còn nguyên vẹn, không tẩy xóa và chưa dùng để bồi hoàn. Bạn nên bảo quản cẩn thận và lưu ảnh dự phòng.
Người thân cần truyền máu thì chi phí máu được tính thế nào?
Nếu người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế, chi phí máu và chế phẩm máu được thanh toán theo mức hưởng và tuyến điều trị. Nếu không có thẻ hoặc điều trị trái tuyến, người bệnh phải tự chi trả phần chưa được thanh toán.
Giấy chứng nhận hiến máu có dùng được ở bệnh viện tư không?
Theo quy định, giấy có giá trị tại các cơ sở y tế công lập trên toàn quốc. Với cơ sở tư nhân, bạn nên hỏi trước vì việc bồi hoàn miễn phí không bắt buộc áp dụng.
Mất giấy chứng nhận hiến máu có được cấp lại không?
Bạn nên liên hệ nơi đã tiếp nhận máu để hỏi về việc xác nhận hoặc cấp lại. Việc này phụ thuộc vào hồ sơ lưu tại cơ sở, nên cung cấp càng đầy đủ thông tin về lần hiến máu càng tốt.
Tóm lại, giấy chứng nhận hiến máu là quyền lợi gắn với riêng người đã hiến máu, không chuyển cho người thân dùng. Người thân của bạn vẫn được hỗ trợ qua bảo hiểm y tế theo quy định. Hãy giữ giấy nguyên vẹn, lưu ảnh dự phòng và hỏi cơ sở y tế công lập nơi điều trị trước khi làm thủ tục bồi hoàn máu.
