Thông tư 13/2018/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 18/05/2018, quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Từ ngày 01/07/2026, văn bản này được thay thế bằng Thông tư 83/2025/TT-NHNN. Nếu bạn đang tra cứu “thông tư 13 NHNN”, hãy áp dụng thông tư mới cho các hoạt động từ thời điểm này.
Tóm tắt nhanh
- Thông tư 13/2018/TT-NHNN có hiệu lực từ 01/01/2019 (riêng phần đánh giá nội bộ về mức đủ vốn áp dụng từ 01/01/2021).
- Thông tư này từng được sửa đổi bởi Thông tư 40/2018/TT-NHNN và Thông tư 09/2024/TT-NHNN.
- Thông tư 83/2025/TT-NHNN (ban hành 31/12/2025) thay thế từ 01/07/2026, trừ một số khoản chuyển tiếp tại Điều 74.
- Đối tượng áp dụng chủ yếu là ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, không phải khách hàng cá nhân.
Thông tư 13 NHNN là gì?
Khi nhắc “Thông tư 13 NHNN”, phần lớn người trong ngành ngân hàng hiểu là Thông tư 13/2018/TT-NHNN. Đây là văn bản do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành, đặt ra khung quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ cho ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Thông tư là văn bản quy phạm pháp luật ở cấp bộ, có ngôn ngữ và bố cục riêng. Nếu bạn muốn đọc văn bản dễ hơn, có thể tham khảo bài phong cách ngôn ngữ hành chính là gì.
Thông tin cơ bản
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Số hiệu | 13/2018/TT-NHNN |
| Cơ quan ban hành | Ngân hàng Nhà nước Việt Nam |
| Ngày ban hành | 18/05/2018 |
| Hiệu lực | 01/01/2019; Chương V (đánh giá nội bộ về mức đủ vốn) từ 01/01/2021 |
| Văn bản sửa đổi | Thông tư 40/2018/TT-NHNN (hiệu lực 12/02/2019); Thông tư 09/2024/TT-NHNN |
| Văn bản thay thế | Thông tư 83/2025/TT-NHNN (hiệu lực 01/07/2026) |
Nội dung chính của Thông tư 13/2018/TT-NHNN
Thông tư 13 xây dựng khung cho việc ngân hàng tự kiểm soát hoạt động của mình. Các nhóm nội dung chính gồm:
- Kiểm soát nội bộ: quy định về cơ chế, chính sách, quy trình nội bộ, phân công trách nhiệm của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Tổng giám đốc và các bộ phận.
- Quản lý rủi ro: nhận diện, đo lường, theo dõi và kiểm soát các rủi ro như rủi ro tín dụng, thị trường, thanh khoản, hoạt động.
- Kiểm toán nội bộ: bộ phận độc lập đánh giá tính đầy đủ và hiệu quả của hệ thống kiểm soát.
- Đánh giá nội bộ về mức đủ vốn: ngân hàng tự đánh giá để bảo đảm vốn đủ bù đắp rủi ro.
- Chế độ báo cáo: ngân hàng phải gửi Ngân hàng Nhà nước các báo cáo hằng năm về kết quả tự kiểm tra, đánh giá kiểm soát nội bộ; quản lý rủi ro; đánh giá nội bộ về mức đủ vốn; và kiểm toán nội bộ.
Thông tư 13/2018/TT-NHNN còn hiệu lực không?
Không còn áp dụng đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài từ ngày 01/07/2026. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 83/2025/TT-NHNN để thay thế Thông tư 13/2018/TT-NHNN (đã được sửa đổi, bổ sung) và Điều 3 Thông tư 09/2024/TT-NHNN. Thông tư 83 có hiệu lực từ 01/07/2026, trừ quy định tại khoản 2, 3 và 4 Điều 74.
Lưu ý: Một số trang văn bản vẫn hiển thị Thông tư 13 trong mục “đã biết” hoặc “đang cập nhật” tình trạng. Hãy đối chiếu thêm với Thông tư 83/2025/TT-NHNN khi cần áp dụng cho kỳ báo cáo, kiểm toán từ nửa cuối năm 2026.
Lý do thay thế: Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có thay đổi về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ, khiến Thông tư 13 không còn phù hợp. Ngân hàng Nhà nước cũng muốn cập nhật theo chuẩn mực của Ủy ban Basel sau 7 năm áp dụng.
Thông tư 83/2025/TT-NHNN có gì mới?
Thông tư 83 kế thừa các nội dung còn phù hợp của Thông tư 13. Văn bản gồm 5 chương, 75 điều và 6 phụ lục, bám sát Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Một số điểm đáng chú ý:
- Mô hình ba tuyến bảo vệ độc lập: tuyến thứ nhất là các đơn vị trực tiếp kinh doanh, nghiệp vụ, có trách nhiệm nhận diện, theo dõi và kiểm soát rủi ro trong phạm vi nhiệm vụ. Các tuyến tiếp theo thực hiện chức năng giám sát rủi ro, tuân thủ và kiểm toán nội bộ.
- Ba trụ cột: hoạt động kiểm soát, hoạt động quản lý rủi ro và kiểm toán nội bộ.
- Mở rộng các loại rủi ro: quản lý rủi ro tín dụng, thị trường, hoạt động, thanh khoản, tập trung, lãi suất trên sổ ngân hàng, rủi ro mô hình và đánh giá nội bộ về mức đủ vốn.
- Kiểm tra sức chịu đựng: ngân hàng thực hiện theo tần suất quy định, trên cơ sở kịch bản bình thường và kịch bản bất lợi.
- Dữ liệu rủi ro: bổ sung yêu cầu quản lý dữ liệu rủi ro, tham khảo nguyên tắc của Ủy ban Basel về tổng hợp dữ liệu và báo cáo rủi ro.
Lộ trình chuyển tiếp cần lưu ý
Không phải mọi yêu cầu mới đều áp dụng ngay. Theo khoản 2 Điều 74 Thông tư 83, chậm nhất từ ngày 01/01/2028, các ngân hàng phải thực hiện kiểm tra sức chịu đựng đối với rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường (Điều 23) và triển khai quản lý dữ liệu rủi ro (Điều 24).
Cảnh báo: Các ngân hàng, kiểm toán viên nội bộ hay sinh viên làm đề tài không nên viện dẫn Thông tư 13/2018/TT-NHNN cho giai đoạn từ 01/07/2026. Với giai đoạn trước đó, vẫn phải dùng Thông tư 13 và văn bản sửa đổi để đánh giá tính tuân thủ.
Ví dụ: một ngân hàng lập báo cáo đánh giá kiểm soát nội bộ cho năm 2025 vẫn phải đối chiếu Thông tư 13. Báo cáo cho kỳ từ 01/07/2026 trở đi phải căn cứ Thông tư 83, kèm lộ trình riêng tại Điều 74.
Phân biệt với các thông tư số 13 khác của NHNN
Ngân hàng Nhà nước ban hành nhiều thông tư có số thứ tự 13 ở các năm khác nhau, nội dung hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, khi tìm “thông tư 13 NHNN”, bạn nên kiểm tra cả năm ban hành (ví dụ 13/2018) và tên văn bản.
Đối với các tổ chức tín dụng khác, quy định kiểm soát nội bộ nằm ở văn bản riêng: Thông tư 14/2023/TT-NHNN dành cho tổ chức tín dụng phi ngân hàng, và Thông tư 62/2025/TT-NHNN dành cho tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.
Nếu bạn tìm quy định để vay vốn cá nhân, thông tư này không điều chỉnh việc cho vay giữa các cá nhân. Với giao dịch vay mượn thông thường, bạn có thể xem thêm mẫu giấy ghi nợ viết tay.
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 13/2018/TT-NHNN ngày 18/05/2018 của Ngân hàng Nhà nước quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (đã hết hiệu lực từ 01/07/2026).
- Thông tư 40/2018/TT-NHNN ngày 28/12/2018 sửa đổi, bổ sung Thông tư 13/2018/TT-NHNN.
- Thông tư 09/2024/TT-NHNN ngày 28/06/2024 sửa đổi các thông tư về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn và hệ thống kiểm soát nội bộ.
- Thông tư 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
- Thông tư 14/2023/TT-NHNN; Thông tư 62/2025/TT-NHNN về kiểm soát nội bộ của các tổ chức tín dụng khác.
- Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 13/2018/TT-NHNN quy định về vấn đề gì?
Thông tư quy định hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, gồm kiểm soát, quản lý rủi ro, kiểm toán nội bộ, đánh giá nội bộ về mức đủ vốn và chế độ báo cáo gửi Ngân hàng Nhà nước.
Thông tư thay thế Thông tư 13 NHNN là thông tư nào?
Là Thông tư 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025. Thông tư này có hiệu lực từ 01/07/2026, trừ khoản 2, 3 và 4 Điều 74.
Thông tư 13/2018/TT-NHNN có áp dụng cho công ty tài chính, quỹ tín dụng nhân dân không?
Không. Thông tư 13 chỉ điều chỉnh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Các tổ chức tín dụng khác áp dụng thông tư riêng, ví dụ Thông tư 14/2023/TT-NHNN hoặc Thông tư 62/2025/TT-NHNN.
Khách hàng cá nhân có bị ảnh hưởng bởi Thông tư 13 không?
Không trực tiếp. Thông tư đặt nghĩa vụ cho ngân hàng trong việc tổ chức kiểm soát, quản lý rủi ro và kiểm toán nội bộ. Quyền và nghĩa vụ của khách hàng khi vay, gửi tiền được quy định ở các văn bản khác.
Hết hiệu lực có nghĩa là Thông tư 13 không còn giá trị với sự việc trước đó?
Không hẳn. Với hành vi, kỳ báo cáo diễn ra khi Thông tư 13 còn hiệu lực, việc đánh giá tuân thủ vẫn căn cứ văn bản đó, trừ khi văn bản mới có quy định khác.
Tóm lại, Thông tư 13/2018/TT-NHNN là khung kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại từ năm 2019 đến hết giai đoạn trước 01/07/2026. Từ thời điểm này, Thông tư 83/2025/TT-NHNN là văn bản áp dụng, kèm lộ trình chuyển tiếp đến chậm nhất ngày 01/01/2028 cho một số yêu cầu về sức chịu đựng và dữ liệu rủi ro.
