Đình chỉ hiểu đơn giản là dừng hẳn một hoạt động hoặc một việc đang tiến hành. Trong tố tụng hình sự, đình chỉ vụ án là việc cơ quan có thẩm quyền ra quyết định chấm dứt việc giải quyết vụ án hoặc chấm dứt đối với một bị can, bị cáo khi có căn cứ do luật quy định, dù ở giai đoạn điều tra, truy tố hay chuẩn bị xét xử.
Tóm tắt nhanh
- Đình chỉ vụ án hình sự là chấm dứt việc giải quyết vụ án, khác với tạm đình chỉ (chỉ tạm dừng, sau đó có thể phục hồi).
- Có 3 giai đoạn: đình chỉ điều tra (Cơ quan điều tra), đình chỉ vụ án khi truy tố (Viện kiểm sát), đình chỉ vụ án khi xét xử (Thẩm phán chủ tọa phiên tòa).
- Căn cứ chủ yếu: không có sự việc phạm tội, hành vi không cấu thành tội phạm, hết thời hiệu, người phạm tội đã chết, bị hại rút yêu cầu khởi tố (với tội chỉ khởi tố theo yêu cầu), được miễn trách nhiệm hình sự…
- Khi bị đình chỉ, biện pháp ngăn chặn đang áp dụng phải được hủy bỏ, nhưng vụ án vẫn có thể được phục hồi nếu có căn cứ.
Đình chỉ là gì?
Trong tiếng Việt, “đình chỉ” có nghĩa là làm cho một việc đang diễn ra phải ngừng lại. Tùy lĩnh vực, từ này mang nội dung pháp lý khác nhau:

- Tố tụng hình sự: đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án, đình chỉ xét xử phúc thẩm.
- Tố tụng dân sự, hành chính: đình chỉ giải quyết vụ việc khi nguyên đơn rút yêu cầu hoặc có căn cứ khác theo luật tố tụng tương ứng.
- Quản lý hành chính, doanh nghiệp: đình chỉ hoạt động của cơ sở, đình chỉ lưu hành sản phẩm khi vi phạm.
- Quản lý cán bộ, công chức: đình chỉ công tác trong thời gian xem xét kỷ luật hoặc điều tra.
Bài này tập trung vào nghĩa phổ biến nhất mà người dùng tìm kiếm: đình chỉ trong vụ án hình sự.
Đình chỉ vụ án hình sự là gì?
Đình chỉ vụ án hình sự là quyết định tố tụng của cơ quan có thẩm quyền, chấm dứt việc điều tra, truy tố hoặc xét xử đối với vụ án hoặc đối với từng bị can, bị cáo khi xuất hiện căn cứ luật định. Nếu vụ án có nhiều bị can mà căn cứ đình chỉ chỉ liên quan đến một số người thì chỉ đình chỉ đối với những người đó, vụ án vẫn tiếp tục với người còn lại.
Về mặt thuật ngữ, việc đình chỉ ở giai đoạn điều tra thường được gọi là “đình chỉ điều tra”. Ở giai đoạn truy tố và chuẩn bị xét xử, thường gọi là “đình chỉ vụ án”. Đối tượng của đình chỉ là vụ án đã được khởi tố, chưa có quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Ba giai đoạn đình chỉ và cơ quan có thẩm quyền
Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung, gần nhất bởi Luật số 99/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2025) quy định đình chỉ ở ba giai đoạn:
| Giai đoạn | Tên quyết định | Cơ quan ra quyết định | Điều luật |
|---|---|---|---|
| Điều tra | Đình chỉ điều tra | Cơ quan điều tra | Điều 230 |
| Truy tố | Không truy tố và đình chỉ vụ án | Viện kiểm sát | Điều 248 |
| Xét xử (trước hoặc tại phiên tòa sơ thẩm) | Đình chỉ vụ án | Thẩm phán chủ tọa phiên tòa | Điều 282 |
Lưu ý: Sau khi chuyển sang mô hình Tòa án nhân dân khu vực từ 01/07/2025, thẩm quyền theo cấp tòa đã thay đổi, nhưng cơ chế đình chỉ nêu trên vẫn do Thẩm phán chủ tọa hoặc Hội đồng xét xử thực hiện theo Bộ luật Tố tụng hình sự. Ở cấp phúc thẩm không có “đình chỉ vụ án” mà chỉ có đình chỉ xét xử phúc thẩm khi người kháng cáo rút toàn bộ kháng cáo và Viện kiểm sát rút toàn bộ kháng nghị. Khi đó bản án sơ thẩm có hiệu lực kể từ ngày Tòa án cấp phúc thẩm ra quyết định đình chỉ.
Căn cứ đình chỉ vụ án hình sự
Căn cứ đình chỉ điều tra
Theo Điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự, Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra trong các trường hợp chính sau:
- Có một trong các căn cứ không khởi tố vụ án hình sự (Điều 157) hoặc căn cứ tại khoản 2 Điều 155 (người bị hại rút yêu cầu khởi tố đối với tội chỉ khởi tố theo yêu cầu).
- Có căn cứ theo Bộ luật Hình sự: tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội (Điều 16), miễn trách nhiệm hình sự (Điều 29), hoặc quy định về miễn trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội (khoản 2 Điều 91).
- Đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm.
Các căn cứ không khởi tố tại Điều 157
Đây là nhóm căn cứ được dẫn chiếu ở cả ba giai đoạn:
- Không có sự việc phạm tội.
- Hành vi không cấu thành tội phạm.
- Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
- Người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật.
- Đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Tội phạm đã được đại xá.
- Người thực hiện hành vi đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác.
- Tội phạm thuộc khoản 1 của một số điều luật nhất định (như các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156, 226 Bộ luật Hình sự) mà người bị hại hoặc người đại diện không yêu cầu khởi tố.
Căn cứ đình chỉ ở giai đoạn truy tố
Theo Điều 248, Viện kiểm sát quyết định không truy tố và đình chỉ vụ án khi có căn cứ tại khoản 2 Điều 155, Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự, hoặc căn cứ tại Điều 16, Điều 29, khoản 2 Điều 91 Bộ luật Hình sự. Quyết định phải ghi rõ lý do, căn cứ, việc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, xử lý vật chứng và các vấn đề liên quan.
Căn cứ đình chỉ ở giai đoạn xét xử
Theo Điều 282, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa đình chỉ vụ án khi có căn cứ tại khoản 2 Điều 155 hoặc một số căn cứ ở Điều 157 (chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ có hiệu lực, hết thời hiệu, đại xá, người phạm tội đã chết), hoặc khi Viện kiểm sát rút toàn bộ quyết định truy tố trước khi mở phiên tòa. Các trường hợp “không có sự việc phạm tội” hay “hành vi không cấu thành tội phạm” ở giai đoạn này thường được giải quyết bằng bản án tuyên bị cáo không có tội, không phải bằng quyết định đình chỉ.
Cảnh báo: Việc người bị hại “rút đơn” không phải lúc nào cũng làm vụ án dừng lại. Chỉ với các tội mà luật quy định chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại thì việc rút yêu cầu khởi tố mới là căn cứ đình chỉ. Với các tội còn lại, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn có thể tiếp tục giải quyết. Việc rút yêu cầu phải hoàn toàn tự nguyện.
Phân biệt đình chỉ, tạm đình chỉ và không khởi tố
| Tiêu chí | Đình chỉ | Tạm đình chỉ | Không khởi tố vụ án |
|---|---|---|---|
| Bản chất | Chấm dứt việc giải quyết vụ án | Tạm dừng trong một thời gian, vụ án chưa kết thúc | Không đưa sự việc thành vụ án hình sự |
| Đối tượng | Vụ án đã khởi tố | Vụ án đã khởi tố | Tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố |
| Ví dụ lý do | Hết thời hiệu, bị can đã chết, không cấu thành tội phạm | Chưa xác định được bị can, bị can bỏ trốn, bị can mắc bệnh hiểm nghèo, chờ kết quả giám định | Không có sự việc phạm tội |
| Khả năng tiếp tục | Có thể phục hồi nếu phát sinh căn cứ | Hết lý do tạm đình chỉ thì phục hồi | Có thể bị hủy quyết định và khởi tố lại |
Theo Điều 229, Cơ quan điều tra ra quyết định tạm đình chỉ điều tra khi chưa xác định được bị can hoặc không biết rõ bị can ở đâu mà đã hết thời hạn điều tra, khi có kết luận giám định xác định bị can bị bệnh tâm thần hoặc bệnh hiểm nghèo, hoặc khi trưng cầu giám định, định giá tài sản, tương trợ tư pháp chưa có kết quả mà đã hết thời hạn điều tra. Nếu không biết bị can ở đâu, Cơ quan điều tra phải ra quyết định truy nã trước khi tạm đình chỉ. Luật sửa đổi năm 2025 còn tiếp tục điều chỉnh các quy định về tạm đình chỉ, trong đó có trường hợp bất khả kháng.
Nói ngắn gọn: tạm đình chỉ chỉ là “bấm tạm dừng”, còn đình chỉ là “kết thúc” việc giải quyết vụ án đối với người hoặc vụ việc đó.
Hậu quả pháp lý của quyết định đình chỉ
- Hủy bỏ biện pháp ngăn chặn: khi có quyết định đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án, mọi biện pháp ngăn chặn đang áp dụng (tạm giam, bảo lĩnh, cấm đi khỏi nơi cư trú…) phải được hủy bỏ. Quy định này gắn với quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
- Xử lý vật chứng, tài sản tạm giữ: quyết định đình chỉ phải nêu rõ hướng xử lý các vật chứng, tài liệu, đồ vật đã tạm giữ.
- Người bị đình chỉ có thể được bồi thường: nếu người bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam rồi được đình chỉ vì không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm, họ có thể thuộc diện được Nhà nước bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
- Có thể phục hồi: Bộ luật Tố tụng hình sự có quy định riêng về phục hồi điều tra và phục hồi vụ án khi phát sinh căn cứ mới, ví dụ phát hiện chứng cứ chứng minh có tội phạm.
- Không đồng nghĩa với không vi phạm: đình chỉ vì hành vi không cấu thành tội phạm không loại trừ việc bị xử phạt vi phạm hành chính. Chẳng hạn, một số hành vi liên quan đến trồng cây có chứa chất ma túy, sử dụng bóng cười hay mang vũ khí, công cụ hỗ trợ có thể chỉ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu hình sự, tùy tính chất, mức độ và số lượng.
Ví dụ tình huống thực tế
Ví dụ 1 – Bị hại rút yêu cầu khởi tố. A và B xô xát, B bị thương tích nhẹ. Vụ án được khởi tố theo yêu cầu của B. Trong quá trình điều tra, hai bên thỏa thuận bồi thường, B tự nguyện làm đơn rút yêu cầu khởi tố. Nếu tội danh thuộc nhóm chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại, Cơ quan điều tra có căn cứ ra quyết định đình chỉ điều tra đối với A.
Ví dụ 2 – Hết thời hiệu. Một vụ việc xảy ra đã lâu, khi khởi tố thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự của tội danh đó đã hết. Cơ quan có thẩm quyền đình chỉ vì căn cứ hết thời hiệu.
Ví dụ 3 – Bị can bỏ trốn. Bị can bỏ trốn và đã có quyết định truy nã, đến khi hết thời hạn điều tra vẫn chưa bắt được. Trường hợp này là tạm đình chỉ điều tra, không phải đình chỉ, vì vụ án vẫn phải tiếp tục khi bắt được bị can.
Câu hỏi thường gặp
Đình chỉ vụ án hình sự có nghĩa là bị can được coi là vô tội không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Đình chỉ có thể vì không có sự việc phạm tội hoặc không cấu thành tội phạm, nhưng cũng có thể vì hết thời hiệu, được miễn trách nhiệm hình sự hoặc bị hại rút yêu cầu. Lý do ghi trong quyết định mới quyết định ý nghĩa pháp lý cụ thể.
Ai có quyền ra quyết định đình chỉ vụ án hình sự?
Tùy giai đoạn: Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra, Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án khi truy tố, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án ở giai đoạn xét xử.
Đình chỉ điều tra khác gì tạm đình chỉ điều tra?
Đình chỉ điều tra là chấm dứt việc điều tra vì có căn cứ luật định. Tạm đình chỉ chỉ tạm dừng điều tra khi gặp trở ngại như chưa xác định được bị can, bị can bị bệnh hiểm nghèo hoặc đang chờ kết quả giám định, sau đó điều tra tiếp khi hết lý do.
Vụ án đã bị đình chỉ có thể bị khởi tố lại không?
Có thể. Luật có cơ chế phục hồi điều tra và phục hồi vụ án khi phát sinh căn cứ phù hợp. Tuy nhiên nếu đình chỉ do hết thời hiệu hoặc đã có quyết định đình chỉ có hiệu lực đối với cùng hành vi thì thường không thể khởi tố lại cho chính hành vi đó.
Bị hại không đồng ý với quyết định đình chỉ thì làm gì?
Người bị hại và những người liên quan có quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quyết định đình chỉ cũng chịu sự kiểm sát của Viện kiểm sát nên có thể bị hủy nếu trái luật.

Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (các điều 155, 157, 229, 230, 235, 247, 248, 281, 282, 283).
- Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (các điều 16, 29, 91; sửa đổi năm 2017, 2025).
- Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017.
Tóm lại, đình chỉ là chấm dứt một hoạt động hoặc một giai đoạn giải quyết vụ việc, còn đình chỉ vụ án hình sự là quyết định kết thúc việc điều tra, truy tố hoặc xét xử khi có căn cứ luật định. Khi đọc quyết định đình chỉ, bạn nên chú ý lý do và điều luật được viện dẫn, vì đó là cơ sở xác định quyền, nghĩa vụ và khả năng phục hồi vụ án. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











