Bảo hiểm y tế (BHYT) không có “chế độ tử tuất”. Quỹ BHYT chỉ chi trả chi phí khám, chữa bệnh phát sinh khi người bệnh còn sống, không chi trả tiền mai táng. Khoản tiền lo hậu sự và trợ cấp cho thân nhân thuộc về bảo hiểm xã hội (BHXH). Riêng thẻ BHYT mua chưa kịp dùng thì có thể được hoàn tiền.
Tóm tắt nhanh
- BHYT không chi trả mai táng phí, ma chay cho người tham gia bị chết, dù chết vì bất kỳ lý do nào.
- Chi phí khám, chữa bệnh, cấp cứu trước khi chết vẫn được quỹ BHYT thanh toán theo mức hưởng của từng nhóm đối tượng.
- Chết trước khi thẻ BHYT có giá trị sử dụng: thân nhân được hoàn lại tiền đã đóng.
- Trợ cấp mai táng thuộc chế độ tử tuất của BHXH: từ 01/07/2026 là 25,3 triệu đồng (10 lần mức tham chiếu 2,53 triệu đồng), nếu người mất đủ điều kiện.
BHYT có chi trả gì khi người tham gia chết?
Theo Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi, bổ sung 2014 và 2024), quỹ BHYT chỉ thanh toán cho việc khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, khám thai, sinh con và một số dịch vụ y tế khác. Phạm vi chi trả của quỹ không bao gồm chi phí mai táng, ma chay cho người tham gia bị tử vong vì bất kỳ lý do nào.
Nói cách khác, bạn không thể làm hồ sơ “xin tiền mai táng từ BHYT”. Khoản hỗ trợ lo hậu sự có thể có, nhưng nằm ở chế độ tử tuất của BHXH (xem mục bên dưới), không phải ở quỹ BHYT.
Về thẻ, khi người tham gia đã mất thì thẻ không còn ý nghĩa sử dụng. Thân nhân không cần “trả thẻ” ngay, nhưng nếu thẻ chưa có hiệu lực thì cần làm thủ tục hoàn tiền (mục 3).
Chi phí khám, chữa bệnh trước khi chết có được thanh toán?
Có. Nếu trước khi qua đời người bệnh đã khám, nằm viện, phẫu thuật hay chuyển tuyến bằng thẻ BHYT còn giá trị thì các khoản đó vẫn được bảo hiểm chi trả theo mức hưởng quy định. Mức hưởng tùy nhóm đối tượng, phổ biến là 100%, 95% hoặc 80% chi phí trong phạm vi được hưởng. Phần còn lại (nếu có) do gia đình thanh toán với cơ sở y tế.
Từ 01/07/2025, Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi Luật BHYT có hiệu lực, mở rộng thêm một số đối tượng được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh. Vì vậy bạn nên đối chiếu nhóm đối tượng ghi trên thẻ của người bệnh để biết mức hưởng chính xác.
Ví dụ: Ông A (hưu trí) nhập viện cấp cứu rồi mất sau 5 ngày. Viện phí 5 ngày vẫn được quỹ BHYT thanh toán theo mức hưởng của ông. Tiền tổ chức tang lễ không được BHYT chi trả, nhưng gia đình có thể xem xét trợ cấp mai táng của BHXH.
Khi nào được hoàn tiền thẻ BHYT của người đã mất?
Đây là quyền lợi liên quan trực tiếp đến BHYT khi người tham gia chết. Theo quy trình thu của BHXH Việt Nam, một trong các trường hợp được hoàn trả tiền đóng BHYT là người tham gia bị chết trước khi thẻ BHYT có giá trị sử dụng.
Số tiền hoàn trả tính theo mức đóng BHYT và thời gian đã đóng tiền nhưng chưa sử dụng thẻ. Nếu người mất chưa dùng thẻ ngày nào thì được hoàn toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ đó.
Trường hợp nào không được hoàn tiền?
Nếu thẻ đã có hiệu lực và người tham gia mất giữa kỳ, nguyên tắc chung là phần tiền đóng cho thời gian còn lại của thẻ không được hoàn, vì thẻ đã phát sinh giá trị sử dụng. Các trường hợp hoàn tiền khác (chuyển sang nhóm đối tượng có thứ tự ưu tiên cao hơn, ngân sách tăng mức hỗ trợ) không liên quan đến việc người tham gia qua đời.
Lưu ý: Cách tính cụ thể và biểu mẫu có thể được BHXH Việt Nam điều chỉnh khi hướng dẫn Luật BHYT sửa đổi 2024. Trước khi nộp hồ sơ, bạn nên hỏi cơ quan BHXH nơi cấp thẻ để dùng đúng mẫu hiện hành.
Tiền mai táng: nhận từ đâu, bao nhiêu?
Tiền mai táng do quỹ BHXH chi trả theo Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), không do quỹ BHYT chi trả. Người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người này chết.
| Thời điểm người mất qua đời | Mức tham chiếu | Trợ cấp mai táng |
|---|---|---|
| Trước 01/07/2026 | 2,34 triệu đồng | 23,4 triệu đồng |
| Từ 01/07/2026 | 2,53 triệu đồng | 25,3 triệu đồng |
Căn cứ của mức mới: Nghị định 161/2026/NĐ-CP tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 01/07/2026, và khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.
Ai đủ điều kiện để thân nhân nhận trợ cấp mai táng?
Theo quy định hiện hành, các nhóm chính gồm:
- Người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc đã đóng từ đủ 12 tháng trở lên.
- Người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng theo luật.
- Người chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết (theo các điều kiện của luật).
Trường hợp người mất chỉ có thẻ BHYT, chưa từng đóng BHXH, thì không có trợ cấp mai táng theo chế độ này. Nếu bạn đang tìm hiểu quyền lợi của người đã đóng BHXH nhưng nghỉ việc, xem thêm cách tính BHXH một lần trên VssID.
Trợ cấp tuất cho thân nhân
Ngoài mai táng phí, chế độ tử tuất còn có trợ cấp tuất (hằng tháng hoặc một lần) cho thân nhân đủ điều kiện. Với trợ cấp tuất hằng tháng, mỗi thân nhân được hưởng bằng 50% mức tham chiếu; nếu không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì bằng 70% mức tham chiếu.
| Mức trợ cấp tuất hằng tháng | Trước 01/07/2026 | Từ 01/07/2026 |
|---|---|---|
| 50% mức tham chiếu | 1.170.000 đồng | 1.265.000 đồng |
| 70% mức tham chiếu | 1.638.000 đồng | 1.771.000 đồng |
Thân nhân (con chưa đủ tuổi quy định, vợ/chồng, cha mẹ… ở độ tuổi hoặc tình trạng theo luật) phải đáp ứng điều kiện về tuổi, khả năng lao động, thu nhập mới được hưởng hằng tháng. Điều kiện chi tiết nằm trong Luật BHXH 2024 và văn bản hướng dẫn.
Hồ sơ và các bước làm thủ tục
Hoàn tiền thẻ BHYT (chết trước khi thẻ có hiệu lực)
- Tờ khai điều chỉnh thông tin tham gia BHYT (mẫu TK1-TS hoặc mẫu hiện hành).
- Thẻ BHYT của người đã mất.
- Giấy chứng tử hoặc bản sao có chứng thực. Về nơi chứng thực bản sao, xem hướng dẫn chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành.
Hồ sơ nộp tại cơ quan BHXH đã cấp thẻ hoặc qua hình thức điện tử khi được hỗ trợ.
Trợ cấp mai táng và tuất (BHXH)
- Bước 1: Xin giấy chứng tử tại UBND cấp xã nơi đăng ký khai tử. Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện.
- Bước 2: Chuẩn bị tờ khai đề nghị hưởng trợ cấp, giấy tờ tùy thân của người lo mai táng (thẻ căn cước/CCCD) và sổ BHXH hoặc quyết định hưởng lương hưu của người mất. Nếu cần tra số định danh, xem cách tra số căn cước online.
- Bước 3: Với trợ cấp tuất, bổ sung giấy tờ chứng minh quan hệ với người mất (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…). Một số trường hợp cần giấy xác nhận nhân thân.
- Bước 4: Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH hoặc đơn vị sử dụng lao động (nếu người mất đang làm việc), sau đó nhận kết quả theo thông báo.
Cảnh báo: Thời hạn nộp hồ sơ hưởng trợ cấp mai táng, tuất có quy định riêng trong Luật BHXH 2024. Bạn nên làm sớm và giữ đầy đủ giấy chứng tử, giấy tờ quan hệ để tránh bị trả hồ sơ.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm y tế 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2014 và Luật số 51/2024/QH15 (hiệu lực 01/07/2025).
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/07/2025), trong đó Điều 85 về trợ cấp mai táng và Điều 109 về trợ cấp tuất hằng tháng.
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở từ 01/07/2026.
- Quy trình thu BHXH, BHYT; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT của BHXH Việt Nam (phần hoàn trả tiền đóng BHYT).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Người có thẻ BHYT chết thì được hưởng chế độ gì?
Quỹ BHYT chỉ thanh toán chi phí khám, chữa bệnh phát sinh trước khi chết. Quỹ không chi mai táng phí. Nếu người mất đủ điều kiện về BHXH, thân nhân có thể nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất từ quỹ BHXH.
BHYT có hỗ trợ tiền mai táng không?
Không. Tiền mai táng chỉ nằm trong chế độ tử tuất của BHXH, mức từ 01/07/2026 là 25,3 triệu đồng với người đủ điều kiện.
Mua thẻ BHYT xong người thân mất thì có được hoàn tiền không?
Có, nếu người đó mất trước khi thẻ BHYT có giá trị sử dụng. Số tiền hoàn tính theo mức đóng và thời gian đã đóng nhưng chưa dùng thẻ. Thân nhân làm hồ sơ tại cơ quan BHXH.
Người mất chưa từng đóng BHXH, chỉ có BHYT hộ gia đình thì sao?
Trường hợp này thường không có trợ cấp mai táng theo Luật BHXH. Gia đình có thể xem các chính sách hỗ trợ mai táng khác của địa phương hoặc theo diện đối tượng (nếu có).
Ai được nhận tiền trợ cấp mai táng?
Là tổ chức hoặc cá nhân trực tiếp lo mai táng cho người đã mất, không nhất thiết là người thừa kế. Người đó cần nộp hồ sơ và giấy tờ chứng minh.
Tóm lại, “chế độ bảo hiểm y tế khi chết” thực chất gồm hai phần: BHYT thanh toán chi phí chữa bệnh đã phát sinh và hoàn tiền với thẻ chưa có hiệu lực. Còn tiền lo hậu sự và trợ cấp cho thân nhân nằm ở chế độ tử tuất của BHXH. Bạn cần phân biệt rõ hai quỹ để làm đúng hồ sơ.
