Người đã giết người rồi tự tử nhưng không chết vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự. Hành vi tự tử không thành không xóa tội và không tự động được giảm án. Tòa án căn cứ vào tính chất vụ án, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và thái độ của người phạm tội để quyết định mức phạt, từ 7 năm tù đến tù chung thân hoặc tử hình.
Tóm tắt nhanh
- Tự sát không thành không là căn cứ để miễn tội hay đương nhiên giảm nhẹ hình phạt về tội giết người.
- Khung cơ bản của tội giết người là 7–15 năm tù. Nếu có tình tiết định khung tăng nặng, mức phạt là 12–20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
- Người phạm tội có thể được giảm nhẹ nếu thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự thú, bồi thường thiệt hại hoặc thuộc các trường hợp khác tại Điều 51 BLHS.
- Ngoài hình phạt, người phạm tội còn phải bồi thường thiệt hại về tính mạng cho gia đình nạn nhân.
- Người giúp sức, che giấu hoặc biết mà không tố giác cũng có thể bị xử lý hình sự.
Giết người rồi tự tử không thành có bị xử lý không?
Có. Giết người là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng người khác một cách trái pháp luật. Tội phạm này đã hoàn thành ngay khi nạn nhân chết. Việc sau đó người phạm tội tự làm hại bản thân, như cắt cổ, uống thuốc hay nhảy lầu, là hành vi tách biệt với tội giết người.

Pháp luật hình sự Việt Nam không coi hành vi tự sát hoặc tự gây thương tích cho bản thân là tội phạm, nên người này không bị xử lý riêng về việc đó. Nhưng điều đó không làm mất trách nhiệm hình sự về cái chết của nạn nhân.
Ví dụ minh họa: Anh A và anh B xảy ra mâu thuẫn. A dùng dao đâm B tử vong rồi cắt cổ mình. Hàng xóm phát hiện, đưa A đi cấp cứu và báo công an. Sau khi A qua cơn nguy kịch, cơ quan điều tra vẫn khởi tố A về tội giết người. Việc A tự cắt cổ chỉ là một tình tiết trong hồ sơ, Tòa án sẽ xem xét cùng các tình tiết khác khi quyết định hình phạt.
Lưu ý: Nếu bạn hoặc người thân đang có ý nghĩ tự tử hay khủng hoảng tinh thần, hãy đến cơ sở y tế gần nhất hoặc nhờ người tin cậy hỗ trợ ngay. Pháp luật bảo vệ quyền sống của mỗi người, kể cả của chính bạn. Quyền này được nêu trong bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Khung hình phạt tội giết người hiện nay
Tội giết người quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025). Luật sửa đổi năm 2025 có hiệu lực từ 01/07/2025. Luật này bỏ hình phạt tử hình với 8 tội danh khác (như tham ô, nhận hối lộ, vận chuyển trái phép chất ma túy) nhưng không bỏ tử hình đối với tội giết người.
| Trường hợp | Hình phạt |
|---|---|
| Giết người có một trong các tình tiết định khung tại khoản 1 (giết 2 người trở lên, giết người dưới 16 tuổi, giết phụ nữ biết là có thai, giết người để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác, thực hiện man rợ, thuê giết người, có tính chất côn đồ, vì động cơ đê hèn…) | Tù 12–20 năm, tù chung thân hoặc tử hình |
| Giết người không thuộc các trường hợp trên (khoản 2) | Tù 7–15 năm |
| Chuẩn bị phạm tội giết người (khoản 3) | Tù 1–5 năm |
| Hình phạt bổ sung (khoản 4) | Có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, quản chế hoặc cấm cư trú từ 1–5 năm |
Nếu nạn nhân không chết do được cấp cứu kịp thời, người phạm tội vẫn bị xử lý về tội giết người ở giai đoạn phạm tội chưa đạt. Hình phạt được quyết định theo quy định riêng về phạm tội chưa đạt tại Bộ luật Hình sự.
Tự tử không thành có được giảm nhẹ không?
Hành vi tự sát không thành không nằm trong danh sách tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 BLHS. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 51 cho phép Tòa án coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ nếu ghi rõ trong bản án. Nếu hành vi tự sát thể hiện sự hối hận thực sự, Tòa án có thể cân nhắc cùng các yếu tố khác. Đây là quyền đánh giá của Tòa án chứ không phải quyền lợi đương nhiên.
Những tình tiết giảm nhẹ thường được áp dụng
- Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải (điểm s khoản 1 Điều 51).
- Tự thú (điểm r khoản 1 Điều 51).
- Tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả (điểm b).
- Ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm, ví dụ tự gọi cấp cứu cho nạn nhân (điểm a).
- Phạm tội trong trạng thái bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân (điểm e).
- Tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc giải quyết vụ án.
Tự tử không thành có phải là “tự thú” không?
Thường là không. Tự thú là việc người phạm tội tự nguyện khai báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình khi tội phạm hoặc người phạm tội chưa bị phát hiện. Nếu công an đến hiện trường, hoặc người khác phát hiện và đưa bạn đi cấp cứu rồi mới khai nhận thì thường chỉ được xem xét là “thành khẩn khai báo”. Tuy nhiên, theo Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, nếu khi bị bắt, người phạm tội còn khai ra hành vi phạm tội khác chưa bị phát hiện thì có thể được áp dụng cả hai tình tiết “thành khẩn khai báo” và “tự thú”.
Khi nào được xử dưới mức thấp nhất của khung?
Theo Điều 54 BLHS, Tòa án có thể quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung được áp dụng khi người phạm tội có ít nhất 2 tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 và không có tình tiết tăng nặng. Hướng dẫn tại Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP nêu rõ: số tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng từ 2 tình tiết trở lên, trong đó có ít nhất 2 tình tiết thuộc khoản 1 Điều 51. Với tội giết người khung cơ bản, hình phạt có thể thấp hơn 7 năm tù nếu đáp ứng điều kiện này. Đây là quyền xem xét của Hội đồng xét xử, không phải mặc định.
Tình tiết tăng nặng và các trường hợp đặc biệt
Tình tiết tăng nặng
Điều 52 BLHS liệt kê các tình tiết tăng nặng như phạm tội có tổ chức, tái phạm, phạm tội có tính chất côn đồ, dùng thủ đoạn tinh vi hoặc xảo quyệt để che giấu tội phạm. Nếu vụ án rơi vào các trường hợp tại khoản 1 Điều 123, mức phạt khởi điểm đã là 12 năm tù.
Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh
Điều 125 BLHS quy định người giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với mình hoặc người thân thích bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Điều kiện là sự kích động phải có thật và hành vi của nạn nhân phải nghiêm trọng, không phải mâu thuẫn thông thường.
Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng
Giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng bị xử lý theo Điều 126 BLHS với mức nhẹ hơn nhiều (cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc tù từ 3 tháng đến 2 năm). Phòng vệ chính đáng đúng mức thì không phải tội phạm. Nếu bạn cần biết giới hạn khi bảo vệ bản thân, hãy xem thêm vũ khí tự vệ nào được phép mang và quy định về bình xịt hơi cay tự vệ.
Người bị bệnh tâm thần hoặc đang trong cơn khủng hoảng
Người thực hiện hành vi nguy hiểm trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Khi có nghi ngờ, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ trưng cầu giám định pháp y tâm thần. Kết luận giám định là một trong những chứng cứ quan trọng của vụ án. Việc tự tử không thành tự nó không chứng minh người đó mất năng lực trách nhiệm hình sự.
Người chưa đủ 18 tuổi
Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người. Theo Điều 101 BLHS, người dưới 18 tuổi phạm tội được xử nhẹ hơn: mức phạt tù cao nhất là 18 năm với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi và 12 năm với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi, ngay cả khi điều luật quy định tù chung thân hoặc tử hình.
Lưu ý: Theo Điều 40 BLHS (sửa đổi năm 2025), không thi hành án tử hình với người bị kết án là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người từ 75 tuổi trở lên hoặc người mắc ung thư giai đoạn cuối. Trường hợp này, tử hình được chuyển thành tù chung thân theo quy định.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại
Ngoài trách nhiệm hình sự, người phạm tội phải bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm theo Bộ luật Dân sự 2015. Các khoản gồm:
- Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa trước khi nạn nhân chết (nếu có).
- Chi phí hợp lý cho việc mai táng.
- Tiền cấp dưỡng cho những người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần cho người thân thích của nạn nhân. Mức do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì không quá 100 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết.
Việc bồi thường thường được giải quyết ngay trong vụ án hình sự. Chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả là tình tiết giảm nhẹ có giá trị trong thực tế xét xử.
Người biết, che giấu hoặc giúp sức bị xử lý ra sao?
- Đồng phạm (giúp sức, xúi giục, thực hành chung): chịu trách nhiệm hình sự cùng về tội giết người, mức phạt tùy vai trò.
- Che giấu tội phạm (Điều 389 BLHS): người không hứa hẹn trước mà giấu người phạm tội, giấu dấu vết, tang vật của tội giết người có thể bị cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm. Ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không bị xử lý về hành vi che giấu thông thường, trừ trường hợp tội đặc biệt nghiêm trọng theo quy định.
- Không tố giác tội phạm (Điều 390 BLHS): người biết rõ tội phạm mà không tố giác có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Nếu đã can ngăn hoặc hạn chế tác hại của tội phạm thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt.
Cảnh báo: Xóa hiện trường, tiêu hủy hung khí hoặc giúp người phạm tội bỏ trốn không giúp được ai và có thể khiến bạn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hãy báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất và cấp cứu cho người bị thương.
Quy trình xử lý sau khi sự việc xảy ra

- Bước 1 – Cấp cứu và bảo vệ hiện trường: nạn nhân (nếu còn sống) và người tự làm hại bản thân được đưa đến cơ sở y tế. Công an cấp xã hoặc cơ quan Công an có thẩm quyền đến lập biên bản, thu giữ vật chứng.
- Bước 2 – Khởi tố vụ án, khởi tố bị can: cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố khi có dấu hiệu tội giết người. Tùy tình trạng sức khỏe, bị can có thể bị bắt, tạm giữ hoặc tạm giam, hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn phù hợp trong thời gian điều trị.
- Bước 3 – Điều tra, giám định: giám định pháp y về nguyên nhân tử vong, tỷ lệ thương tích, giám định tâm thần nếu cần. Bị can có quyền nhờ người bào chữa. Trường hợp thuộc diện bắt buộc có người bào chữa mà bị can không tự mời, cơ quan tiến hành tố tụng phải chỉ định.
- Bước 4 – Truy tố: Viện kiểm sát quyết định truy tố bằng bản cáo trạng.
- Bước 5 – Xét xử: thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án giết người thuộc Tòa án có thẩm quyền theo hệ thống tòa hiện hành, gồm Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Bị cáo có quyền kháng cáo, người bị hại và Viện kiểm sát có quyền kháng nghị theo luật.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Điều 12, 21, 40, 51, 52, 54, 101, 123, 125, 126, 389, 390).
- Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 51 và Điều 52 Bộ luật Hình sự.
- Bộ luật Dân sự 2015 (quy định bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng).
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Bài viết mang tính phổ biến pháp luật, không thay thế ý kiến của cơ quan tiến hành tố tụng trong từng vụ án cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Giết người rồi tự tử không thành có bị tử hình không?
Có thể, nếu vụ án thuộc khoản 1 Điều 123 BLHS (ví dụ giết nhiều người, giết người dưới 16 tuổi, có tính chất côn đồ…) và Tòa án thấy cần áp dụng mức cao nhất. Nếu thuộc khung cơ bản, mức phạt là 7–15 năm tù. Tử hình không áp dụng với một số đối tượng đặc biệt nêu trên.
Tự tử không thành có bị phạt thêm tội gì không?
Không. Tự sát hoặc tự gây thương tích cho bản thân không phải tội phạm. Người đó chỉ bị xử lý về hành vi giết người và các hành vi phạm tội khác (nếu có).
Giết người nhưng tự thú thì được giảm án bao nhiêu?
Luật không quy định mức giảm cố định. Tự thú là tình tiết giảm nhẹ tại điểm r khoản 1 Điều 51. Mức giảm do Tòa án quyết định trong từng vụ án, dựa trên toàn bộ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Nếu có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên theo điều kiện luật định, Tòa án có thể xét xử dưới mức thấp nhất của khung.
Giết người đã tự tử chết thì sao?
Nếu người phạm tội chết, vụ án hình sự đối với người đó bị đình chỉ vì người phạm tội đã chết. Tuy nhiên, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại có thể được giải quyết từ di sản của người chết theo quy định của pháp luật dân sự. Trường hợp có đồng phạm thì những người này vẫn bị xử lý.
Giết người trong lúc mất kiểm soát có được xem là bệnh tâm thần không?
Không đương nhiên. Chỉ khi giám định pháp y tâm thần kết luận người đó mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi tại thời điểm gây án thì mới được miễn trách nhiệm hình sự. Người chỉ bị kích động hoặc hạn chế khả năng nhận thức vẫn phải chịu trách nhiệm, nhưng có thể được xem xét giảm nhẹ.
Chuẩn bị giết người nhưng chưa thực hiện có bị xử lý không?
Có. Khoản 3 Điều 123 BLHS quy định người chuẩn bị phạm tội giết người bị phạt tù từ 1 đến 5 năm.
Giết người là tội đặc biệt nghiêm trọng, và việc tự tử không thành không làm thay đổi bản chất của hành vi. Người phạm tội vẫn bị truy cứu theo Điều 123 Bộ luật Hình sự, đồng thời phải bồi thường cho gia đình nạn nhân. Thái độ thành khẩn, tự thú và khắc phục hậu quả là những yếu tố có thể được cân nhắc khi quyết định hình phạt.











