Khi bị đánh, bạn có thể viết đơn tố giác gửi cơ quan Công an để yêu cầu xử lý hành chính hoặc khởi tố hình sự, hoặc viết đơn khởi kiện gửi Tòa án để đòi bồi thường thiệt hại về sức khỏe. Hai loại đơn có mục đích, nơi nộp và cách viết khác nhau, nên cần chọn đúng trước khi viết.
Tóm tắt nhanh
- Muốn người đánh bị xử phạt hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự: viết đơn tố giác / yêu cầu khởi tố, nộp cho Công an.
- Chỉ cần đòi tiền viện phí, thu nhập bị mất, tiền bù đắp tinh thần: viết đơn khởi kiện dân sự, nộp cho Tòa án nhân dân khu vực.
- Đi khám, lưu bệnh án và xin giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể trước khi viết đơn.
- Đơn phải nêu rõ: ai đánh, khi nào, ở đâu, bằng cách nào, hậu quả ra sao, yêu cầu gì và có chứng cứ gì.
- Bài có sẵn hai mẫu đơn đầy đủ để bạn sao chép và chỉnh sửa.
Bị đánh nên viết đơn gì: tố giác hay khởi kiện?
Nhiều người gọi chung là “đơn kiện”, nhưng pháp luật tách thành hai con đường riêng. Chọn sai loại đơn là lý do phổ biến khiến hồ sơ bị trả lại hoặc chuyển đi chuyển lại giữa các cơ quan.
| Tiêu chí | Đơn tố giác / yêu cầu khởi tố | Đơn khởi kiện dân sự |
|---|---|---|
| Mục đích | Xử lý người đánh (phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự) | Buộc người đánh bồi thường thiệt hại |
| Nơi nộp | Công an cấp xã nơi xảy ra vụ việc hoặc cơ quan Công an có thẩm quyền điều tra | Tòa án nhân dân khu vực, thường nơi bị đơn cư trú |
| Chi phí | Không mất án phí khi nộp đơn tố giác | Phải nộp tạm ứng án phí |
| Kết quả | Quyết định xử phạt, khởi tố hoặc không khởi tố | Bản án, quyết định của Tòa án |
Hai con đường không loại trừ nhau. Nếu vụ việc bị khởi tố hình sự, bạn có thể yêu cầu bồi thường ngay trong vụ án hình sự. Nếu không bị khởi tố, bạn vẫn có thể khởi kiện dân sự riêng.
Lưu ý: Quyền không bị xâm hại về thân thể được Hiến pháp và Bộ luật Dân sự bảo vệ. Bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Việc cần làm trước khi viết đơn kiện bị đánh
Đơn có sức nặng hay không phụ thuộc phần lớn vào chứng cứ. Bạn nên làm theo thứ tự sau.
- Bước 1: Đến cơ sở y tế khám ngay, giữ lại giấy vào viện, bệnh án, đơn thuốc, hóa đơn, phiếu thu viện phí.
- Bước 2: Trình báo Công an cấp xã nơi xảy ra vụ việc để được ghi nhận, nếu cần được hướng dẫn trưng cầu giám định.
- Bước 3: Xin giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể. Tỷ lệ này quyết định vụ việc bị xử phạt hành chính hay có thể bị xử lý hình sự.
- Bước 4: Thu thập chứng cứ khác: ảnh vết thương, video camera, tin nhắn đe dọa, tên và số điện thoại người chứng kiến.
- Bước 5: Ghi lại khoản thiệt hại: viện phí, thuốc men, số ngày nghỉ làm và thu nhập bị mất, chi phí người chăm sóc.
Cảnh báo: Không nên tự đánh trả hoặc tụ tập người đến “đòi công bằng”. Hành vi đó có thể khiến chính bạn bị xử lý. Chỉ phản ứng ở mức cần thiết để ngăn chặn hành vi đang xâm hại mình và báo ngay cho cơ quan chức năng.
Cách viết đơn kiện bị đánh: các nội dung bắt buộc
Dù là đơn tố giác hay đơn khởi kiện, đơn cần rõ ràng, trung thực và có đủ các phần dưới đây. Về văn phong, bạn nên dùng lối viết hành chính ngắn gọn, đúng chuẩn (xem thêm phong cách ngôn ngữ hành chính là gì).
Thông tin người viết đơn
Ghi họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân trên thẻ căn cước hoặc CCCD, nơi cư trú, số điện thoại để cơ quan liên lạc. Nếu cần điền chính xác số thẻ, bạn có thể xem cách tra cứu số thẻ căn cước công dân online.
Thông tin người bị tố giác, bị kiện
Ghi càng đầy đủ càng tốt: họ tên, địa chỉ, nơi làm việc, quan hệ với bạn. Nếu chỉ biết tên gọi hoặc đặc điểm nhận dạng, hãy nêu rõ và đề nghị cơ quan xác minh.
Diễn biến vụ việc
Trình bày theo trình tự thời gian: thời điểm, địa điểm, nguyên nhân mâu thuẫn, ai đánh, đánh bằng tay chân hay hung khí, bị đánh vào đâu, có ai chứng kiến. Chỉ nêu sự việc đã xảy ra, không suy diễn hay dùng lời lẽ xúc phạm.
Hậu quả và thiệt hại
Nêu thương tích, nơi điều trị, số ngày điều trị, kết quả giám định (nếu có) và các khoản chi phí đã bỏ ra.
Yêu cầu cụ thể
Ghi rõ bạn đề nghị gì: xử phạt hành chính, khởi tố vụ án hình sự, hay buộc bồi thường bao nhiêu tiền. Yêu cầu mơ hồ sẽ khiến cơ quan khó xử lý.
Danh mục tài liệu kèm theo và chữ ký
Liệt kê từng tài liệu đính kèm, ghi ngày tháng, ký và ghi rõ họ tên. Đơn gửi cơ quan nhà nước nên viết trung thực, vì tố cáo sai sự thật có thể bị xử lý.
Mẫu đơn tố giác, yêu cầu khởi tố khi bị đánh
Đây là cách viết đơn kiện bị đánh phù hợp khi bạn muốn người đánh bị xử lý theo pháp luật. Bạn thay phần trong ngoặc vuông bằng thông tin thực tế.
MẪU ĐƠN TỐ GIÁC VÀ YÊU CẦU XỬ LÝ HÀNH VI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
[Địa danh], ngày [..] tháng [..] năm [….]
ĐƠN TỐ GIÁC VÀ YÊU CẦU XỬ LÝ HÀNH VI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH
Kính gửi: [Công an xã/phường …, tỉnh/thành phố …] hoặc [Cơ quan điều tra có thẩm quyền]
Tôi là: [Họ và tên], sinh ngày [../../….]
Số định danh cá nhân/CCCD: [……….], cấp ngày [……….], nơi cấp [……….]
Nơi cư trú: [địa chỉ hiện tại]. Số điện thoại liên hệ: [……….]
Tôi làm đơn này tố giác hành vi của:
Ông/bà: [Họ và tên người đánh], sinh năm [….], địa chỉ: [……….], quan hệ với tôi: [hàng xóm/đồng nghiệp/người quen/không quen biết].
I. Nội dung sự việc
Khoảng [..] giờ [..] phút ngày [../../….], tại [địa điểm cụ thể], do [nguyên nhân mâu thuẫn], ông/bà [tên] đã dùng [tay, chân/hung khí cụ thể] đánh vào [vị trí trên cơ thể] của tôi. Sự việc có [những người chứng kiến: họ tên, địa chỉ] và được [camera tại … ghi lại, nếu có].
Sau khi bị đánh, tôi được đưa đến [cơ sở y tế] điều trị từ ngày [..] đến ngày [..]. Chẩn đoán: [……….]. Tỷ lệ tổn thương cơ thể theo kết luận giám định số [..] ngày [..] là [..]% (nếu đã có kết luận).
II. Thiệt hại
Chi phí khám, điều trị: [..] đồng. Thu nhập bị mất do nghỉ việc [..] ngày: [..] đồng. Các thiệt hại khác: [……….].
III. Yêu cầu
Căn cứ hành vi nêu trên, tôi đề nghị Quý cơ quan:
1. Tiếp nhận đơn, xác minh, xử lý ông/bà [tên] theo quy định của pháp luật (xử phạt vi phạm hành chính hoặc khởi tố vụ án hình sự tùy mức độ, tính chất vụ việc).
2. Trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể của tôi (nếu chưa có kết luận giám định).
3. Buộc người vi phạm bồi thường các thiệt hại nêu trên.
4. Thông báo cho tôi kết quả giải quyết đơn theo quy định.
Tôi cam đoan những nội dung trên là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố giác.
Tài liệu kèm theo: (1) Bản sao căn cước/CCCD; (2) Giấy ra viện, bệnh án, hóa đơn viện phí; (3) Kết luận giám định (nếu có); (4) Hình ảnh, video, tin nhắn liên quan; (5) Danh sách người làm chứng.
Người làm đơn
(Ký và ghi rõ họ tên)
Khi nào cần ghi rõ “yêu cầu khởi tố”?
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tội cố ý gây thương tích ở khoản 1 Điều 134 thuộc nhóm chỉ khởi tố khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện hợp pháp. Vì vậy trong đơn bạn cần ghi rõ đề nghị khởi tố. Nếu sau đó bạn rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải đình chỉ, trừ trường hợp bạn bị ép buộc, cưỡng bức rút đơn.
Cách viết đơn khởi kiện bị đánh để đòi bồi thường
Đơn khởi kiện dân sự phù hợp khi bạn muốn tập trung đòi bồi thường. Đơn viết theo mẫu số 23-DS ban hành kèm Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (mẫu đơn khởi kiện). Bạn có thể dùng bản sau.
MẪU ĐƠN KHỞI KIỆN YÊU CẦU BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO SỨC KHỎE BỊ XÂM PHẠM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
[Địa danh], ngày [..] tháng [..] năm [….]
ĐƠN KHỞI KIỆN
(V/v: Yêu cầu bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm)
Kính gửi: Tòa án nhân dân [khu vực …, tỉnh/thành phố …]
Người khởi kiện: [Họ tên], sinh năm [….]; số định danh cá nhân/CCCD: [……….]; nơi cư trú: [……….]; số điện thoại: [……….].
Người bị kiện: [Họ tên], sinh năm [….]; nơi cư trú: [……….].
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có): [Họ tên, địa chỉ, ví dụ cha mẹ của người bị kiện nếu người đó chưa đủ 18 tuổi].
Nội dung khởi kiện:
1. Ngày [../../….], tại [địa điểm], ông/bà [tên người bị kiện] đã [dùng tay chân/hung khí] đánh tôi, gây thương tích [mô tả]. Tôi được điều trị tại [cơ sở y tế] từ ngày [..] đến ngày [..]. [Tỷ lệ tổn thương cơ thể: ..%.]
2. Thiệt hại thực tế phát sinh:
– Chi phí cứu chữa, thuốc men, phục hồi sức khỏe: [..] đồng;
– Thu nhập thực tế bị mất trong [..] ngày: [..] đồng;
– Chi phí hợp lý cho người chăm sóc: [..] đồng;
– Tiền bù đắp tổn thất về tinh thần: [..] đồng.
Tổng cộng: [..] đồng.
3. Tôi đã [thương lượng/nhờ hòa giải tại địa phương] nhưng không thành.
Yêu cầu Tòa án giải quyết: Buộc ông/bà [tên người bị kiện] bồi thường cho tôi tổng số tiền [..] đồng, gồm các khoản nêu trên, thanh toán một lần sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Danh sách tài liệu, chứng cứ kèm theo:
1. Bản sao căn cước/CCCD của người khởi kiện;
2. Giấy ra viện, bệnh án, đơn thuốc, hóa đơn, chứng từ viện phí;
3. Kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể (nếu có);
4. Xác nhận nghỉ việc, bảng lương hoặc tài liệu chứng minh thu nhập bị mất;
5. Ảnh, video, tin nhắn, biên bản làm việc với Công an (nếu có);
6. Danh sách người làm chứng.
Người khởi kiện
(Ký và ghi rõ họ tên)
Tính mức bồi thường thế nào để ghi vào đơn?
Theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm gồm chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất; chi phí người chăm sóc; và các thiệt hại khác theo luật. Ngoài ra còn có khoản bù đắp tổn thất về tinh thần. Nếu hai bên không thỏa thuận được, mức tối đa cho một người không quá 50 lần mức lương cơ sở.
Từ 01/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên mức trần tiền bù đắp tinh thần hiện nay là 126.500.000 đồng (50 × 2,53 triệu). Với việc xảy ra trước 01/7/2026, bạn nên hỏi Tòa án hoặc đối chiếu thời điểm gây thiệt hại để áp dụng mức lương cơ sở phù hợp.
Lưu ý: Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 3 năm kể từ ngày bạn biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Nên nộp đơn sớm để tránh mất quyền khởi kiện.
Ví dụ tình huống
Anh Nam bị người hàng xóm dùng gậy đánh vào tay sau một cuộc cãi vã, phải nằm viện 7 ngày, chi phí 18 triệu đồng và nghỉ việc 20 ngày. Kết quả giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể là 8% nhưng người đánh dùng gậy, tức hung khí nguy hiểm. Anh Nam có thể viết đơn tố giác để cơ quan Công an xem xét việc xử lý, đồng thời ghi rõ yêu cầu bồi thường. Nếu không đạt thỏa thuận, anh có thể làm đơn khởi kiện dân sự riêng để đòi viện phí, thu nhập bị mất và tiền bù đắp tinh thần.
Nộp đơn ở đâu, bao lâu có kết quả?
Nộp đơn tố giác
Bạn gửi đơn cho Công an cấp xã nơi xảy ra vụ việc hoặc cơ quan điều tra có thẩm quyền. Từ 01/7/2025 không còn cấp huyện, nên việc tiếp nhận ban đầu thường do Công an cấp xã thực hiện và chuyển cho cơ quan có thẩm quyền khi cần. Theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thời hạn giải quyết tố giác là 20 ngày kể từ ngày nhận được. Vụ việc phức tạp có thể gia hạn, tối đa 2 tháng, và trong một số trường hợp kéo dài thêm khi được Viện kiểm sát chấp thuận. Bạn có quyền được thông báo kết quả bằng văn bản và có quyền khiếu nại nếu không đồng ý.
Nộp đơn khởi kiện
Từ 01/7/2025 Tòa án nhân dân khu vực thay thế Tòa án nhân dân cấp huyện. Thông thường bạn nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc, trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua cổng dịch vụ công của Tòa án. Sau khi nhận đơn, Tòa án xem xét và thông báo để bạn nộp tạm ứng án phí. Án phí tính theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Với yêu cầu bồi thường có giá ngạch, mức án phí sơ thẩm phụ thuộc vào giá trị yêu cầu, và bạn nộp tạm ứng bằng 50% mức án phí dự tính.
Hòa giải trước khi kiện
Nếu hai bên còn thiện chí, bạn có thể thương lượng hoặc nhờ hòa giải ở cơ sở. Thỏa thuận bồi thường nên lập thành văn bản, ghi rõ số tiền, thời hạn trả và có chữ ký hai bên. Bạn có thể tham khảo cách lập giấy tờ tương tự trong bài mẫu giấy ghi nợ viết tay mới nhất.
Người đánh bị xử lý thế nào?
| Mức độ | Hình thức xử lý |
|---|---|
| Cố ý gây thương tích chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự | Phạt hành chính 6.000.000 – 8.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/12/2025), có thể buộc trả chi phí khám chữa bệnh cho nạn nhân. Trước đây, Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định mức thấp hơn. |
| Đánh, ngược đãi thành viên gia đình chưa đến mức hình sự | Phạt hành chính theo quy định về phòng, chống bạo lực gia đình tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP |
| Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên, hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết như dùng hung khí nguy hiểm, đánh trẻ em dưới 16 tuổi, phụ nữ mang thai | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích (Điều 134 Bộ luật Hình sự); khoản 1 phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù từ 6 tháng đến 3 năm |
| Thương tích nặng hơn, nhiều người bị hại, có tình tiết tăng nặng | Khung hình phạt cao hơn, phạt tù từ 2 năm và có thể rất nặng nếu gây chết người |
Nếu bạn bị người thân trong gia đình đánh, hành vi này có thể xử lý theo quy định phòng, chống bạo lực gia đình và là căn cứ để xem xét ly hôn đơn phương trong trường hợp vợ chồng. Ngược lại, nếu chính bạn bị cho là có lỗi trong vụ việc, bạn cũng nên tìm hiểu giới hạn của việc tự vệ mà không vi phạm pháp luật.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) – Điều 134 về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) – quy định về khởi tố theo yêu cầu của bị hại, thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.
- Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 584, Điều 588, Điều 590 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, thời hiệu và thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.
- Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP hướng dẫn một số quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) – điều kiện, thủ tục khởi kiện; Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP về mẫu đơn khởi kiện.
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.
- Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở từ 01/7/2026.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định có thể thay đổi, bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành khi nộp đơn.
Câu hỏi thường gặp
Cách viết đơn kiện bị đánh cần những nội dung gì?
Đơn cần có quốc hiệu, tiêu ngữ, nơi nhận, thông tin người viết và người bị đánh/bị kiện, diễn biến vụ việc, hậu quả, yêu cầu cụ thể, danh mục chứng cứ và chữ ký. Nên viết ngắn gọn, đúng sự thật, theo thứ tự thời gian.
Bị đánh nhưng không có thương tích có kiện được không?
Vẫn có thể tố giác để xem xét xử lý hành vi xâm phạm thân thể, tùy mức độ, tính chất. Nếu muốn đòi bồi thường, bạn cần chứng minh có thiệt hại thực tế như chi phí khám, thu nhập bị mất hoặc tổn thất tinh thần.
Cách viết đơn khởi kiện bị đánh có khác đơn tố giác không?
Có. Đơn khởi kiện gửi Tòa án, viết theo mẫu đơn khởi kiện dân sự và phải nêu rõ số tiền yêu cầu bồi thường, kèm chứng cứ. Đơn tố giác gửi Công an, tập trung vào hành vi vi phạm và đề nghị xử lý.
Bị đánh bao lâu thì hết thời hạn kiện đòi bồi thường?
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 3 năm kể từ ngày bạn biết quyền, lợi ích của mình bị xâm phạm. Hết thời hiệu và bên kia có yêu cầu áp dụng thì Tòa án có thể đình chỉ giải quyết.
Có thể rút đơn sau khi đã nộp không?
Có thể. Với các tội khởi tố theo yêu cầu bị hại, nếu bạn rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án được đình chỉ, trừ khi bạn bị ép buộc rút. Với đơn khởi kiện dân sự, bạn có quyền rút đơn theo thủ tục của Tòa án.
Có cần thuê người viết hộ đơn không?
Không bắt buộc. Bạn có thể tự viết theo mẫu trong bài. Nếu vụ việc phức tạp, bạn có thể nhờ trợ giúp pháp lý hoặc người có hiểu biết pháp luật hỗ trợ soạn thảo.
Chọn đúng loại đơn, chuẩn bị đủ chứng cứ về thương tích và thiệt hại, rồi trình bày rõ yêu cầu là ba điều quyết định hồ sơ có được thụ lý nhanh hay không. Bạn có thể dùng hai mẫu đơn ở trên làm khung, thay bằng thông tin thực tế của mình và nộp đúng cơ quan có thẩm quyền.
