Trợ cấp tuất một lần là khoản tiền cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) chi một lần cho thân nhân khi người tham gia BHXH hoặc người đang hưởng lương hưu qua đời, mà không thuộc diện hưởng tuất hằng tháng (hoặc thân nhân chọn nhận một lần). Giấy báo tử có thể dùng trong hồ sơ thay cho giấy chứng tử. Mức hưởng tính theo số năm đóng BHXH hoặc số tháng đã hưởng lương hưu.
Tóm tắt nhanh
- Căn cứ hiện hành: Luật BHXH 2024 (Điều 88, 89, 90, 91) và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2025.
- Người đang đóng hoặc bảo lưu BHXH: mỗi năm đóng trước 2014 tính 1,5 tháng, từ 2014 trở đi tính 2 tháng mức bình quân tiền lương đóng BHXH; thấp nhất 3 tháng.
- Người đang hưởng lương hưu: chết trong 2 tháng đầu nhận 48 tháng lương hưu; từ tháng thứ ba mỗi tháng giảm 0,5 tháng; thấp nhất 3 tháng lương hưu.
- Hồ sơ gồm giấy tờ chứng minh việc chết (giấy chứng tử, trích lục khai tử, giấy báo tử hoặc quyết định của Tòa án) và tờ khai của thân nhân.
- Nộp hồ sơ trong 90 ngày kể từ ngày người đó chết; cơ quan BHXH giải quyết trong 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
- Kèm theo thường có trợ cấp mai táng: 10 lần mức tham chiếu, tức 25,3 triệu đồng nếu chết từ 01/07/2026.
Trợ cấp tuất một lần “khi báo tử” nghĩa là gì?
Cụm từ “khi báo tử” thường được người dân dùng để chỉ việc thân nhân có giấy tờ xác nhận người thân đã mất và làm thủ tục nhận tiền tuất. Pháp luật BHXH không có khoản trợ cấp riêng tên “báo tử”. Khoản tiền bạn đang tìm là trợ cấp tuất một lần trong chế độ tử tuất.
Giấy tờ chứng minh việc chết được chấp nhận trong hồ sơ gồm:
- Giấy chứng tử (bản sao);
- Trích lục khai tử;
- Giấy báo tử (bản sao), do cơ sở y tế, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền cấp;
- Quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết.
Như vậy, bạn không bắt buộc phải có đủ cả giấy chứng tử lẫn giấy báo tử. Chỉ cần một trong các loại giấy tờ trên là đủ để chứng minh sự kiện chết. Trường hợp người mất tích bị Tòa án tuyên bố chết thì thân nhân vẫn được xét hưởng chế độ tử tuất.
Ai được hưởng trợ cấp tuất một lần?
Người chết thuộc đối tượng nào?
Theo Điều 88 Luật BHXH 2024, thân nhân được xét hưởng khi người chết (hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết) thuộc một trong các nhóm sau:
- Người đang tham gia BHXH hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH;
- Người đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu;
- Người đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng và đã nghỉ việc.
Trong trường hợp nào nhận tuất một lần?
Thân nhân nhận tuất một lần khi thuộc một trong các trường hợp:
- Người chết chưa đủ điều kiện để thân nhân hưởng tuất hằng tháng (ví dụ thời gian đóng BHXH bắt buộc chưa đủ 15 năm và không thuộc các trường hợp khác như chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp);
- Người chết đủ điều kiện hưởng tuất hằng tháng nhưng không có thân nhân đủ điều kiện nhận hằng tháng;
- Thân nhân đủ điều kiện hưởng tuất hằng tháng nhưng có nguyện vọng nhận một lần. Quy định này không áp dụng nếu thân nhân là con dưới 6 tuổi, hoặc con, vợ, chồng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Nếu người chết không có thân nhân theo định nghĩa của Luật BHXH, khoản tuất một lần được giải quyết theo pháp luật về thừa kế.
Thân nhân gồm những ai?
Theo Luật BHXH 2024, thân nhân gồm con (kể cả con nuôi), vợ hoặc chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ của vợ hoặc chồng và các thành viên khác trong gia đình mà người chết có trách nhiệm nuôi dưỡng theo pháp luật về hôn nhân và gia đình. Với tuất một lần, bạn cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ với người đã mất. Mẫu giấy xác nhận nhân thân có thể hữu ích khi cần xác nhận thông tin nhân thân.
Lưu ý: Nếu người lao động chỉ còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc, thân nhân có thể chọn đóng một lần cho số tháng còn thiếu (mức 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trước khi chết) để được hưởng tuất hằng tháng. Nếu không đóng bù, thân nhân được giải quyết tuất một lần.
Mức trợ cấp tuất một lần được tính thế nào?
Mức tuất một lần phụ thuộc vào việc người chết đang đóng BHXH hay đang hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng.
| Người chết thuộc nhóm | Cách tính trợ cấp tuất một lần |
|---|---|
| Đang tham gia hoặc bảo lưu thời gian đóng BHXH | Số năm đóng trước 2014 × 1,5 tháng + số năm đóng từ 2014 trở đi × 2 tháng, nhân với mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Thấp nhất bằng 3 tháng mức bình quân này. |
| Đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu | Chết trong 2 tháng đầu: 48 tháng lương hưu đang hưởng. Từ tháng thứ ba: cứ mỗi tháng giảm 0,5 tháng lương hưu. Thấp nhất 3 tháng lương hưu. |
| Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng (đã nghỉ việc) | 3 tháng trợ cấp hằng tháng đang hưởng. |
Nếu thời gian đóng có cả giai đoạn trước và sau 2014 và phần trước 2014 có tháng lẻ, các tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn từ 2014 trở đi.
Với người tham gia BHXH tự nguyện, Luật BHXH 2024 có điều khoản riêng (Điều 110) về điều kiện và mức hưởng tuất một lần. Nếu thời gian đóng ngắn, bạn nên đối chiếu với cơ quan BHXH để tính chính xác.
Ví dụ 1: Người đang đi làm đóng BHXH bắt buộc
Ông A đóng BHXH từ năm 2010, chết đột ngột năm 2026 khi còn đang làm việc và đóng BHXH liên tục. Thời gian đóng: 4 năm trước 2014 và 12 năm từ 2014 trở đi. Ông chưa đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc nên thân nhân nhận tuất một lần. Giả định mức bình quân tiền lương đóng BHXH là 10 triệu đồng/tháng:
- 4 năm × 1,5 tháng = 6 tháng;
- 12 năm × 2 tháng = 24 tháng;
- Tổng 30 tháng × 10 triệu đồng = 300 triệu đồng.
Con số trên chỉ minh họa. Mức bình quân thực tế do cơ quan BHXH xác định theo quá trình đóng.
Ví dụ 2: Người đang hưởng lương hưu
Bà B hưởng lương hưu 8 triệu đồng/tháng và chết ở tháng hưởng thứ 10. Mức tuất một lần là 48 − 0,5 × (10 − 2) = 44 tháng lương hưu, tương ứng 352 triệu đồng. Nếu bà chết trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu, thân nhân nhận đủ 48 tháng lương hưu.
Lưu ý: Mức tham chiếu (từ 01/07/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng) không phải là hệ số nhân trong công thức tuất một lần nói trên. Nó chỉ ảnh hưởng đến trợ cấp mai táng và tuất hằng tháng.
Trợ cấp mai táng đi kèm là bao nhiêu?
Người lo mai táng hoặc thân nhân thường được nhận thêm trợ cấp mai táng. Mức này bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người đó chết. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.
| Thời điểm người đó chết | Mức tham chiếu | Trợ cấp mai táng |
|---|---|---|
| Từ 01/07/2024 đến hết 30/06/2026 | 2.340.000 đồng/tháng | 23.400.000 đồng |
| Từ 01/07/2026 (Nghị định 161/2026/NĐ-CP) | 2.530.000 đồng/tháng | 25.300.000 đồng |
Người đang đóng BHXH bắt buộc thường đủ điều kiện nhận mai táng. Với người đang bảo lưu thời gian đóng hoặc đang hưởng trợ cấp hằng tháng, cần đủ thời gian đóng theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, ví dụ từ đủ 12 tháng BHXH bắt buộc, hoặc từ đủ 60 tháng với BHXH tự nguyện hay tổng thời gian đóng cả hai loại. Người đang hưởng lương hưu khi chết cũng được hưởng khoản này.
Nên nhận tuất một lần hay hằng tháng?
Khi người chết đủ điều kiện hưởng tuất hằng tháng và có thân nhân đủ điều kiện, thân nhân được chọn. Hãy so sánh trước khi quyết định:
| Tiêu chí | Tuất một lần | Tuất hằng tháng |
|---|---|---|
| Điều kiện | Chưa đủ điều kiện hằng tháng, hoặc thân nhân chọn nhận một lần | Người chết có từ 15 năm đóng BHXH bắt buộc, đang hưởng lương hưu, chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc các trường hợp luật quy định |
| Cách nhận | Một khoản duy nhất | Hằng tháng, mỗi thân nhân bằng 50% mức tham chiếu (70% nếu không có người trực tiếp nuôi dưỡng) |
| Số thân nhân hưởng | Không giới hạn theo kiểu hằng tháng | Tối đa 4 người cho một người chết; 2 người chết trở lên thì mức gấp đôi |
| Phù hợp khi | Gia đình cần khoản tiền lớn ngay | Có con nhỏ, cha mẹ già cần khoản hỗ trợ đều đặn |
Từ 01/07/2026, 50% mức tham chiếu là 1.265.000 đồng/tháng và 70% là 1.771.000 đồng/tháng. Nếu có con dưới 6 tuổi hoặc thân nhân suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, bạn không được đổi sang nhận một lần. Trước khi chọn, bạn có thể so sánh với cách tính BHXH một lần của chính người lao động trong bài cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Hồ sơ hưởng trợ cấp tuất một lần
Hồ sơ quy định tại Điều 90 Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, tùy nhóm người chết. Nhìn chung bạn chuẩn bị:
- Giấy tờ xác nhận việc chết: bản sao giấy chứng tử, trích lục khai tử, giấy báo tử hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố chết;
- Tờ khai của thân nhân theo mẫu do BHXH Việt Nam ban hành, kèm đơn đề nghị giải quyết chế độ tử tuất theo mẫu hướng dẫn nếu đơn vị quản lý yêu cầu;
- Sổ BHXH của người chết, trừ trường hợp đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng (hồ sơ đã lưu tại cơ quan BHXH);
- Biên bản điều tra tai nạn lao động nếu chết do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp;
- Giấy tờ tùy thân và giấy tờ chứng minh quan hệ của người nộp: thẻ căn cước hoặc CCCD còn giá trị, giấy tờ hộ tịch như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn.
Danh mục cụ thể có thể thay đổi theo từng trường hợp, nên hãy xác nhận lại với đơn vị nơi người mất từng làm việc hoặc cơ quan BHXH trước khi nộp. Nếu phải chứng thực bản sao giấy tờ, việc này từ 01/11/2025 không phụ thuộc nơi cư trú theo Nghị định 280/2025/NĐ-CP. Khi cần kiểm tra thông tin thẻ căn cước của người nộp hồ sơ, bạn xem thêm cách tra số căn cước công dân online.
Trình tự và thời hạn giải quyết
- Bước 1 – Xin giấy tờ về việc chết: đăng ký khai tử để có giấy chứng tử, trích lục khai tử; hoặc nhận giấy báo tử từ cơ sở y tế, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền. Kể từ 01/07/2025, việc đăng ký hộ tịch do UBND cấp xã thực hiện (không còn cấp huyện).
- Bước 2 – Nộp hồ sơ trong 90 ngày kể từ ngày người đó chết:
- Nếu người chết đang đóng BHXH bắt buộc: nộp cho người sử dụng lao động. Trong 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, đơn vị phải nộp cho cơ quan BHXH;
- Nếu người chết đang bảo lưu thời gian đóng, đang tham gia BHXH tự nguyện, đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng: thân nhân hoặc người lo mai táng nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH.
- Bước 3 – Cơ quan BHXH giải quyết: trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH ra quyết định và chi trả. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
- Bước 4 – Nhận tiền: thân nhân nhận tiền tuất và (nếu đủ điều kiện) trợ cấp mai táng. Khoản tuất một lần dành chung cho nhóm thân nhân. Vì vậy, thân nhân thường thỏa thuận cử người đại diện nhận và ghi nhận bằng văn bản khi đơn vị yêu cầu.
Những lưu ý để không bị chậm hoặc sai sót
- Chú ý mốc 01/07/2025: Luật BHXH 2024 thay Luật BHXH 2014. Trước đây, tuất một lần theo Điều 70 Luật BHXH 2014, trong đó mức mai táng tính theo lương cơ sở. Trường hợp người chết trước 01/07/2025 thường được giải quyết theo luật cũ, nên bạn cần đối chiếu thời điểm chết để áp dụng đúng.
- Giữ nguyên giấy tờ gốc: bản sao nên lấy từ bản chính hoặc bản sao có chứng thực để cơ quan BHXH đối chiếu.
- Khớp thông tin cá nhân: họ tên, ngày sinh, số định danh trên giấy chứng tử, sổ BHXH và hồ sơ của đơn vị cần thống nhất. Nếu sai lệch, bạn cần điều chỉnh trước khi nộp.
- Không có thân nhân theo luật BHXH: khoản tuất một lần được giải quyết theo quy định về thừa kế của Bộ luật Dân sự.
- Quá hạn 90 ngày: hãy đến cơ quan BHXH hoặc đơn vị nơi người mất làm việc để được hướng dẫn cụ thể, vì mỗi trường hợp có thể xử lý khác nhau.
Cảnh báo: Chỉ làm thủ tục tại đơn vị sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH. Không giao sổ BHXH, giấy tờ cá nhân hoặc nhờ nộp hồ sơ qua người không rõ danh tính. Việc làm giả hay khai gian giấy tờ để hưởng chế độ BHXH là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ có giấy báo tử, chưa có giấy chứng tử thì có làm hồ sơ tuất được không?
Được. Hồ sơ chấp nhận bản sao giấy chứng tử, trích lục khai tử, giấy báo tử hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố là đã chết. Bạn chỉ cần một trong các loại này.
Trợ cấp tuất một lần có tính thuế thu nhập cá nhân không?
Theo quy định hiện hành, các khoản trợ cấp tuất từ quỹ BHXH thuộc nhóm thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân. Nếu cần chắc chắn về trường hợp của mình, bạn đối chiếu văn bản thuế hiện hành, gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 hiệu lực từ 01/07/2026.
Thời hạn nộp hồ sơ tuất là bao lâu?
Thân nhân nộp hồ sơ trong 90 ngày kể từ ngày người đó chết. Người đang đóng BHXH bắt buộc thì nộp cho người sử dụng lao động, nhóm còn lại nộp cho cơ quan BHXH. Cơ quan BHXH giải quyết trong 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
Nhiều thân nhân thì ai được nhận tiền tuất một lần?
Khoản tuất một lần là một khoản chung cho nhóm thân nhân của người chết. Thân nhân thường thỏa thuận, cử người đại diện nhận và phân chia nội bộ. Nếu có tranh chấp, các bên có thể thương lượng hoặc đề nghị Tòa án giải quyết.
Người chết chưa đóng đủ một năm BHXH thì có được hưởng không?
Thân nhân vẫn được xét hưởng nếu người đó thuộc các nhóm đối tượng theo Điều 88 Luật BHXH 2024. Cách tính cho thời gian đóng ngắn có quy định riêng. Bạn nên đối chiếu trực tiếp với cơ quan BHXH để biết con số chính xác.
Mức trợ cấp mai táng và tuất một lần có cộng dồn không?
Có. Trợ cấp mai táng là khoản riêng, nhận cùng chế độ tuất khi đủ điều kiện. Từ 01/07/2026 mức mai táng là 25,3 triệu đồng, còn tuất một lần tính theo công thức riêng như trên.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), đặc biệt các Điều 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91 và Điều 110;
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc;
- Thông tư 12/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ (hướng dẫn liên quan chế độ tử tuất);
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở từ 01/07/2026 (2.530.000 đồng/tháng), thay Nghị định 73/2024/NĐ-CP;
- Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (áp dụng đối với trường hợp người chết trước 01/07/2025 theo quy định chuyển tiếp);
- Luật Hộ tịch 2014 (đăng ký khai tử, cấp giấy chứng tử, trích lục khai tử);
- Bộ luật Dân sự 2015 (thừa kế).
Trợ cấp tuất một lần là quyền lợi của thân nhân khi người tham gia BHXH qua đời, được tính theo thời gian đóng hoặc thời gian hưởng lương hưu. Hãy chuẩn bị giấy tờ về việc chết (giấy chứng tử, trích lục khai tử hoặc giấy báo tử), tờ khai thân nhân và nộp trong 90 ngày để được giải quyết đúng hạn. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
